الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٧٦ - ده- لذّت خنديدن

خود را پيرو پيامبر (ص) مى‌دانستند، ايشان مى‌فرمود: «من هم بشرى مثل شما هستم كه با شما شوخى مى‌كنم».[١٧١٩] پيامبر خدا (ص) از شوخ‌ترين مردم بود.[١٧٢٠]

ده- لذّت خنديدن‌

خنديدن، يكى ديگر از امورى است كه موجب نشاط و شادابى مى‌گردد. همان گونه كه پيش‌تر نيز اشاره شد، برخى افراد لذّت‌هاى دنيوى را با ايمان و ديندارى در تضاد مى‌دانستند و تنها عبادت كردن را مى‌پسنديدند، لذا در موضوع ما، از خنديدن پرهيز مى‌كردند و تنها گريه كردن را مشروع مى‌دانستند. اين در حالى است كه پيامبر خدا (ص) در برابر اين جريان ايستاد و فرمود:

أَلَا إِنَّ لِكلِّ عِبَادَةٍ شِرَّةً ثُمَّ تَصِيرُ إِلَى فَتْرَةٍ فَمَنْ صَارَتْ شِرَّةُ عِبَادَتِهِ إِلَى سُنَّتِى فَقَدِ اهْتَدَى وَ مَنْ خَالَفَ سُنَّتِى فَقَدْ ضَلَّ وَ كانَ عَمَلُهُ فِى تَبَابٍ امّا إِنِّى أُصَلِّى وَ أَنَامُ وَ أَصُومُ وَ أُفْطِرُ وَ أَضْحَك وَ أَبْكى فَمَنْ رَغِبَ عَنْ مِنْهَاجِى وَ سُنَّتِى فَلَيسَ مِنِّى.[١٧٢١]

هان! هر عبادتى را جوش و خروشى است كه سرانجام فروكش مى‌كند. پس هر كس جوش و خروش عبادتش به سنّت من آرام گيرد، هدايت شده است و هركه با سنّت من مخالفت ورزد، گم‌راه شده است و عملش بر باد رفته است. بدانيد كه من نماز مى‌خوانم، مى‌خوابم، روزه مى‌گيرم، افطار مى‌كنم، مى‌خندم و مى‌گريم. پس هر كه از روش و سنّت من روى گرداند، از من نيست.

اين نشان مى‌دهد كه عبادت پايدار، در گرو تعادل در همه امور از جمله خنده و گريه است. وقتى پيامبر خدا (ص) با ديگران بود، با خنده آنان مى‌خنديد.[١٧٢٢] هيچ كس پُر تبسّم‌تر از پيامبر خدا (ص) ديده نشده است.[١٧٢٣] گاه در حضور ايشان، اصحاب شعر مى‌خواندند و از خاطرات جاهليت چيزى را نقل مى‌كردند و مى‌خنديدند و پيامبر خدا (ص) نيز تبسم مى‌كردند.[١٧٢٤]

[١٧١٩]. إنَّما أنَا بَشَرٌ مِثلُكم امازِحُكم( الجامع الصغير، ج ١، ص ٣٩٤، ح ٢٥٧٩؛ كنز العمّال، ج ٣، ص ٦٤٨).

[١٧٢٠]. كانَ النبى( ص) من أَفكهِ الناسِ( تاريخ دمشق، ج ٤، ص ٣٧؛ كنز العمّال، ج ٧، ص ١٤٠، ح ١٨٤٠٠).

ابن عباس: كان فى النَّبِىّ( ص) دُعابَةٌ( تاريخ بغداد، ج ٨، ص ٣٠٨).

[١٧٢١]. الكافى، ج ٢، ص ٨٥، ح ١.

[١٧٢٢]. امام على( ع)( در بيان سيره پيامبر اكرم( ص) با همنشينانش): يَضحَكُ مِمّا يَضحَكونَ مِنهُ( عيون أخبار الرضا( ع)، ج ١، ص ٣١٩).

[١٧٢٣]. عبد الله بن الحرث بن جزء: مَا رَأَيتُ أحَدا أكثَرَ تَبَسُّما مِن رَسولِ اللهِ( ص)( مسند ابن حنبل، ج ٤، ص ١٩٠؛ سنن الترمذى، ج ٥، ص ٦٠١، ح ٣٦٤١).

ابو امامة: كانَ- رَسولُ اللهِ( ص)- من أضحَكَ الناسَ وأطيَبِهِم نَفساً( كنز العمّال، ح ١٨٣٩٩).

[١٧٢٤]. سماك بن حرب قالَ قُلتُ لِجابِرِ بنِ سَمُرَة أكُنتَ تُجالِسُ رَسولَ اللهِ( ص) قالَ نَعَم فَكانَ طَويلُ الصَّمتِ وكانَ أصحابُهُ يَتَناشَدونَ الأشعارَ ويَذكُرونَ أشياءَ مِن أمرِ الجاهِليَّةِ فَيَضحَكونَ ويَبتَسِمُ رَسولُ اللهِ( ص) إذا ضَحِكوا( الطبقات الكبرى، ج ١، ص ٣٧٢).