الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ١٠٥ - يك توحيد در حُكم

جاويدان انسان است. از اين رو، فرصتى براى تكامل و رشد انسان است و براى رسيدن به آن، به رنج و شادى، و بايد و نبايد آميخته است تا از طريق آن، به كمال واقعى دست يابد و حيات جاويدان خويش را تضمين نمايد.

ج- مهم‌ترين مبانى دين‌شناختى‌

دين و تكليف، يكى ديگر از ابعاد زندگى انسان است. گاه تكاليف دينى- كه سخت اند-، موجبات نارضايتى را فراهم مى‌آورند. شناخت اين بُعد از زندگى مى‌تواند نقش مهمّى در رضامندى و تأمين شادكامى داشته باشد. به همين جهت، بخشى از متون دينى به معرّفى آن پرداخته‌اند. در ادامه، به مهم‌ترين ويژگى‌هاى آن اشاره خواهيم كرد:

يك. توحيد در حُكم‌

گذشته از توحيد افعالى، شادكامى در حوزه «توحيد در حكم» نيز قابل بررسى است. توحيد در حكم، عبارت است از: يكتايى خداوند در تشريع (وضع) احكام يا همان قانون‌گذارى. از نظر قرآن، تنها خداوند متعال، حقّ وضع قانون و صدور دستور اجراى آن را دارد و پيروى از هر قانونى در زندگى فردى و اجتماعى بشر، بجز قانون الهى، شرك محسوب مى‌شود.

دليل اين كه قانون‌گذارى، تنها حقّ خداست، اين است كه: بهترين قانون‌گذار، كسى است كه بيش از ديگران، انسان و نيازها و اصول تكامل او را بشناسد. هيچ كس جز خداوند متعال، واجد اين خصوصيات به طور كامل نيست. او به دليل اين كه انسان را آفريده، با همه استعدادها و نيازهاى او آشناست و به اين دليل كه علمِ مطلق است، اصول تكامل او را مى‌داند.

بر اين اساس، قرآن كريم، خدا را با ويژگى‌هاى «بهترينِ حاكمان»[٤١٨] و «حكمران‌ترينِ حاكمان»[٤١٩] و «بهترينِ جداكنندگان»[٤٢٠] توصيف مى‌نمايد و قانون‌گذارى را در انحصار او[٤٢١] مى‌داند.[٤٢٢]

از اين رو، يكى از صفات خداوند متعال، «حاكم» است. صفت «حاكم» در لغت، اسم فاعل از مادّه «حكم»، به معناى باز داشتن است و به كسى گفته مى‌شود كه اختلافات مردم را فيصله مى‌دهد و مردم به سخن او گردن مى‌نهند و بدين سان، حكمِ حاكم، در حقيقتْ مانع ستم و ستيزه مى‌گردد.

[٤١٨].\i( وَ هُوَ خَيْرُ الْحاكِمِينَ)\E( سوره أعراف، آيه ٨٧؛ سوره يونس، آيه ١٠٩؛ سوره يوسف، آيه ٨٠).

[٤١٩].\i( وَ أَنْتَ أَحْكَمُ الْحاكِمِينَ)\E( سوره هود، آيه ٤٥). نيز، ر. ك: سوره تين، آيه ٨.

[٤٢٠].\i( إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَ هُوَ خَيْرُ الْفاصِلِينَ)\E( سوره أنعام، آيه ٥٧). نيز، ر. ك: سوره يوسف، آيه ٦٧.

[٤٢١].\i( إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ)\E( سوره يوسف، آيه ٤٠).

( ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا يُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَداً)( سوره كهف، آيه ٢٦).

[٤٢٢]. ر. ك: دانش‌نامه عقايد اسلامى، ج ٥، ص ١٠٧.