الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٦٥ - ١ لذّت هاى مادّى

فصل دهم: عوامل نشاط

پيش‌تر گذشت كه لذّت، عامل اصلى تحقّق نشاط است. آنچه در اين بحثْ مهم است، اين كه لذّت، انواعى دارد كه عبارت اند از لذّت مادى و معنوى. اين نيز بدان جهت است كه انسان، موجودى دو بُعدى و مركّب از بُعد مادى و معنوى است. از اين رو، نشاط او نيز دو بُعدى است و لذّتى نيز كه مى‌خواهد آن را تأمين كند، دو بُعدى است و براى تحقّق نشاط بايد لذّت‌هاى مادى و معنوى را تأمين نمود.

١. لذّت‌هاى مادّى‌

در حديثى از امام صادق (ع)، ده چيز به عنوان عوامل نشاط نام برده شده‌اند. در اين حديث، از تعبير «نشرة» استفاده شده است. نشرة از ريشه «نشر» گرفته شده و به معناى انبساط و باز شدن، و ضدّ انقباض و گرفتگى است. در فرهنگ عرب، وقتى روح برخى افراد، دچار گرفتگى و انقباض مى‌شد، دليل آن را جن‌زدگى مى‌دانستند و براى برطرف شدن آن، سراغ «رُقْيه»[١٦٧١] و برخى كارهاى ديگر از اين دست مى‌رفتند. اين در حالى است كه ممكن است دليل گرفتگى و انقباض روحى، چيزى غير از اين باشد. بخشى از اين گرفتگى، به خاطر فقدان نشاط در ابعاد مختلف انسان است. معصومان (عليهم السلام) با درك اين واقعيت، بيان نموده‌اند كه عامل گشودگى و بسط نفس، رُقْيه، تعويذ و چيزهايى از اين دست نيست؛ بلكه بايد نشاط فرد تأمين گردد تا انبساط و انتشار روحى و روانى اتفاق افتد.

امام صادق (ع) در اين حديث مى‌فرمايد:

[١٦٧١]. رُقْيه: طلسم؛ تعويذ.