الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣٠٣ - الگوى غلط آرزوى دور و دراز

ج- تنظيم آرزوها

آرزو، يكى از ابعاد زندگى است. هر انسانى در زندگى، آرزوهايى دارد. اين آرزوها مى‌توانند موجب نارضايتى گردند. از اين رو، بايد الگوى درست آرزو را شناخت تا رضامندى اصل شود. در ادامه، به اين موضوع مى‌پردازيم.

الگوى غلط: آرزوى دور و دراز

در برخى روايات آمده است كه آرزوى دور، موجب از بين رفتن لذّت نعمت و كوچك شمردن آن و كاهش شكر و حسرت خوردن به خاطر نرسيدن به آرزوها مى‌گردد. امام على (ع) مى‌فرمايد:

تَجَنَّبوا المُنى؛ فَإنَّها تُذهِبُ بَهجَةَ ما خُوّلتُم وتَستَصغِرونَ بِها مَواهِبَ اللهِ تَعالى عِندَكُم و تُعقِبُكُمُ الحَسَراتِ فيما وَهَّمتُم بِهِ أنفُسَكُم.[١٠٩٧]

از آرزوها دورى كنيد؛ كه آرزوها شكوه آنچه را كه داريد، از بين مى‌برند و موهبت‌هاى الهى را در نظرتان كوچك مى‌نمايند و افسوس خوردن به خاطر آنچه آرزويش را داشتيد، به دنبال مى‌آورند.

همچنين ايشان در كلام ديگرى مى‌فرمايد:

تَجَنَّبُوا المُنى فَإنَّها تَذهَبُ بِبَهجَةِ نِعَمِ اللَّهِ عِندَكُم وتُلزِمُ استِصغارَها لَدَيكُم وعلى قِلَّةِ الشُّكرِ مِنكُم.[١٠٩٨]

از آرزوها دورى كنيد؛ كه آرزوها شكوه نعمت‌هاى خداوند به شما را از بين مى‌برند و آنها را در نظرتان كوچك مى‌نمايند و به ناسپاسى از آنها مى‌كشانند.

برخى ديگر از روايات، به فريبنده بودن آرزوها پرداخته‌اند و بيان داشته‌اند كه موجب نااميدى انسان مى‌شوند[١٠٩٩] و وى را به انتظارى بى‌پايان دچار مى‌سازند[١١٠٠] و همانند كسى كه در پى سراب است، او را ناكام مى‌كنند[١١٠١] و جز بر دامنه آرزو و شدّت درد و رنجش نمى‌افزايند.[١١٠٢]

[١٠٩٧]. الكافى، ج ٥، ص ٨٥، ح ٧.

[١٠٩٨]. غرر الحكم، ح ٧٢٩٨.

[١٠٩٩]. امام على( ع): إنَّ الدُّنيا حُلوَةٌ خَضِرَةٌ، تَفتِنُ النّاسِ بِالشَّهَواتِ وتُزَيّنُ لَهُم بِعاجِلِها، وايمَ اللهِ إنَّها لَتَغُرُ مَن أمَّلَها وتُخلِفُ مَن رَجاها( الكافى، ج ٨، ص ٢٥٦، ح ٣٦٨؛ بحار الأنوار، ج ٣٢، ص ٢٣٣، ح ١٨٦).

امام على( ع): الأمَلُ كَالسَّرابِ، يَغُرُّ مَن رَآهُ و يُخلِفُ مَن رَجاهُ( غرر الحكم، ح ٧٢٠٧؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٥٧).

[١١٠٠]. امام على( ع): مِن أمَّلَ ما لا يُمكِن طالَ تَرَقَّبَهُ( همان، ص ٤٣٩).

[١١٠١]. امام على( ع): مَن أمَّلَ الرِّىَّ مِنَ السَّرابِ، خابَ أمَلُهُ و ماتَ بِعَطَشِهِ( غرر الحكم، ح ٢٣٧٤؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٤٢٥).

[١١٠٢]. امام على( ع): مَن سَعَى فى طَلَبِ السَّرابِ طالَ تَعَبُهُ و كَثُرَ عَطَشُهُ( غرر الحكم، ح ٢٣٧٥؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٤٢٥).

امام على( ع): مَن كَثُرَ مُناهُ كَثُرَ عَنائُهُ( غرر الحكم، ح ٧٣٠٦؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٤٥٩).