الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣١٧ - باور صحيح روزى رسانى خدا

روزى وجود دارد. از اين رو، بررسى اين موضوع، نقش مهمّى در رضامندى يا نارضايتى خواهد داشت كه در ادامه به آن مى‌پردازيم.

باور غلط: ترديد در روزى‌

ترس از آينده و چگونگى تأمين «روزى»، نگرانى‌اى عمومى است. روزى، يكى از نيازهاى اساسى انسان است. از اين رو، معمولًا اين نگرانى وجود دارد كه آينده چه خواهد شد؟ آيا روزى فردا خواهد رسيد؟ و ... در اين حالت، آينده، تاريك و مبهم ارزيابى مى‌شود و به همراه آن، اضطراب و نگرانى از فردا شكل مى‌گيرد. ترس و نگرانى اگر به اندازه باشد و از حدّ متعارف نگذرد، عامل تحرّك براى كسب روزى است. انسان بى‌خيال، براى كسب روزى، تلاش نخواهد كرد و همين امر، موجب بروز مشكلات فراوانى در زندگى وى خواهد شد. پس نگرانى به اندازه كم آن، مفيد است؛ امّا اگر افزايش يابد و از حدّ معمول خود بگذرد، به افزايش تنيدگى و فشار روانى منجر مى‌شود و رضايت از زندگى را به مخاطره مى‌اندازد. امام على (ع) يكى از عوامل هلاك كننده مردم را ترس از فقر مى‌داند.[١١٤٤]

باور صحيح: روزى‌رسانى خدا

واقعيتْ اين است كه خداوند، روزى انسان را تأمين مى‌كند. وقتى انسان بداند روزى‌اش به دست صاحب قدرت است، احساس اطمينان و آرامش مى‌كند. آنچه براى انسان اهميت بيشترى دارد، «احساس اطمينان از روزى» است. اگر امنيت روزى تأمين باشد، انسان، آرام ميگيرد. به همين جهت، بخشى از متون دينى مربوط به اين موضوع، به ارائه اطلاعات در اين زمينه اختصاص يافته است. براى نمونه، خداوند متعال تصريح مى‌كند كه هيچ جنبنده‌اى در روى زمين نيست مگر آن‌كه روزى‌اش بر عهده خداست‌[١١٤٥] و چه بسا جنبندگانى كه ياراى به دست آوردن روزى خويش را ندارند و خدا روزى آنها را مى‌دهد. روزى انسان را نيز همين خدا تأمين مى‌كند.[١١٤٦]

در روايات نيز آمده كه هر جاندارى، روزى خود را دارد.[١١٤٧] امام على (ع) در اين باره به جنبندگان اشاره مى‌كند و مى‌فرمايد: «به مورچه بنگريد كه با آن همه كوچكى و ظرافت اندام (كه تقريباً به چشم نمى‌آيد)، روزى‌اش تضمين مى‌شود و به فراخور حالش، به او مى‌رسد. خداوند منّان و بخشنده، از او غافل نيست و او را محروم نساخته است؛ اگرچه در دلِ تخته‌سنگى سياه و

[١١٤٤]. أهلَكَ النّاسَ اثنان: خَوفُ الفَقرِ و طَلَبُ الفَخرِ( الخصال، ص ٦٨، ح ١٠٢).

[١١٤٥].\i( وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ)\E( سوره هود، آيه ٦).

[١١٤٦].\i( وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ)\E( سوره عنكبوت، آيه ٦٠).

[١١٤٧]. امام على( ع): لِكُلِّ ذِى رَمَقٍ قوتٌ( الكافى، ج ٨، ص ٢٢، ح ٤).