بدانيم. اين، بحثى كاملًا شناختى است. كسى كه مى‌خواهد به رضامندى دست يابد، بايد در بُعد انديشه به اين موضوع بپردازد كه مصداق‌هاى واقعى برخوردارى كدام اند؟ لذا اين يك بحثِ «مصداق شناسى» است.

مراد از مصداق‌ها، امكانات لازم براى رسيدن به شادكامى است. سعادت، موفقيت و شادكامى انسان به معناى واقعى آن، نيازمند امورى است تا آن را تحقق بخشد. اين امور، جزء نيازهاى انسان به شمار مى‌روند. واقعيت اين است كه شادكامى به امورى نيازمند است (نيازها) كه اگر برآورده شوند، امكان تحقّق آن را فراهم مى‌آورند (امكانات). از اين رو، امكاناتى را كه فرد از آن برخوردار است، «داشته‌هاى زندگى» مى‌دانيم؛ امّا نخستين نكته اين است كه داشته‌هاى انسان را در چه حوزه‌هايى بايد جستجو كرد؟ و چه امورى براى انسان، «داشته» به شمار مى‌روند؟ اين از مباحث مهم در رضامندى است. برخى به اين جهت، نارضايتى كاذب دارند و نمى‌دانند كه چه چيزهايى جزء داشته‌هاى انسان به شمار مى‌رود و آنها از آن برخوردارند. برخى نيز به اين دليل دچار رضامندى كاذب مى‌شوند كه نمى‌دانند چه چيزهايى جزء داشته‌ها به شمار مى‌رود و آنها از آن محروم اند. اگر افراد به درستى از انواع داشته‌ها آگاه شوند، رضايت‌ها و نارضايتى‌هاى كاذب از ميان مى‌روند از اين رو، بازشناسى داشته‌هاى زندگى انسان، نقش مهمى در تحقّق رضامندى صادق دارد.

در متون دينى، به دو گروه از آيات و روايات بر مى‌خوريم كه بيان كننده مصاديق داشته‌ها هستند كه در ادامه به بررسى آنها خواهيم پرداخت.

مصداق‌هاى داشته‌ها

در باره داشته‌هاى زندگى، متون فراوانى وجود دارند كه با واژه‌هاى مختلف وارد شده‌اند. اين كليدواژه‌ها عبارت اند از: «نعمت»، «سعادت»، «عيش»، «راحت»، «خير» و «غنا». به جهت فراوانى روايات و تداخل موضوعات در يكديگر، نخست به بررسى روايات هر واژه مى‌پردازيم و سپس آنها را طبقه‌بندى مى‌كنيم.

يك. روايات نعمت‌

بخشى از اين متون را بايد در روايات‌ «النعمة» جستجو كرد. در قرآن كريم تصريح شده كه هر آنچه را كه از خدا خواستيد، به شما داد و نعمت‌هاى او بى‌شمار است و انسان، ستمكار و ناسپاس، و البته خداى او، آمرزنده و مهربان است: