الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٢٥ - تصوّر درست تفكّر «انسان- سودى» در تشريع

(إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى‌ لِعِبادِهِ الْكُفْرَ.[١٥١٥] اگر كفر بورزيد، همانا خداوند از شما بى‌نياز است و براى بندگان خود، كفر را خوش نمى‌دارد).

موسى (ع) به قوم خود همين امر را يادآور مى‌شود. قرآن كريم آن را چنين گزارش مى‌كند:

(وَ قالَ مُوسى‌ إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً فَإِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ.[١٥١٦] و موسى گفت: اگر شما و هر كه در روى زمين است، همگى كافر شويد، بى‌گمان، خدا بى‌نيازِ ستوده است).

در روايات نيز اين حقيقتْ اشاره شده است. بيان امام على (ع) در اين باره اين گونه است:

خَلَقَ الخَلقَ حينَ خَلَقَهُم غَنِيا عن طاعَتِهِم، آمِنا مِن مَعصِيتِهِم؛ لأنّهُ لا تَضُرُّهُ مَعصيةُ مَن عَصاهُ، ولا تَنفَعُهُ طاعَةُ مَن أطاعَهُ.[١٥١٧]

آفريدگان را در حالى بيافريد كه به طاعت آنان نيازى ندارد و از معصيت آنان در امان است؛ زيرا نافرمانى نافرمانان، به او زيان نمى‌زنَد و فرمانبرى فرمانبرداران، به او سودى نمى‌رسانَد.

بر اساس اين واقعيت، خطاب به خداوند متعال مى‌فرمايد:

لَم تَخلُقِ الخَلقَ لوَحشَةٍ، ولا استَعمَلتَهُم لِمَنفَعَةٍ ... ولا ينقُصُ سُلطانَك مَن عَصاك، ولا يزِيدُ فى مُلكك مَن أطاعَك.[١٥١٨]

به خاطر تنهايى خود، آفريدگان را نيافريدى و براى سود، به كارشان نگرفتى ... عصيانِ عاصيان، از قدرت تو نمى‌كاهد و اطاعت فرمان‌برداران، بر پادشاهى تو نمى‌افزايد.

از سوى ديگر در برخى متون دينى، زيان معصيت، به خود انسانْ نسبت داده شده است، نه خداوند. قرآن كريم در اين باره مى‌فرمايد:

(وَ مَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً.[١٥١٩] و هر كه به خدا و فرشتگان او و كتاب‌ها و فرستادگانش و روز واپسين كافر شود، هر آينه، سختْ گمراه شده است).

[١٥١٥]. سوره زمر، آيه ٧.

[١٥١٦]. سوره إبراهيم، آيه ٨.

[١٥١٧]. نهج البلاغة، خطبه ١٩٣.

[١٥١٨]. همان، خطبه ١٠٩.

امام زين العابدين( ع) در مناجات خود با خدا-: الهى، الطّاعَةُ تَسُرُّ كَ، والمَعاصِى لا تَضُرُّ كُ، فَصَلّ عَلَى مُحَمَّدٍ وآلِهِ، وَهَب لِى ما يَسُرُّ كَ، واغفِر لى ما لا يَضُرُّ كَ( الصحيفه السجادية، ج ٢، ص ٤٨٥).

امام صادق( ع): اللّهُمَّ إنَّ الطاعَةَ تَسُرُّ كَ، والمَعصيَةَ لا تَضُرُّ كَ، فَهَب لِى ما يَسُرُّ كَ، واغفِر لِى ما لا يَضُرُّ كَ، يا أرحَمَ الرّاحِمينَ( الأمالى، صدوق، ص ٤٣٩).

[١٥١٩]. سوره نساء، آيه ١٣٦.