الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤١٦ - منطق درست تصوّر «كفايت خدا»
امام باقر (ع) به هنگام گرفتارى، زنان و كودكان را جمع مىكرد و ايشان دعا مىفرمود و آنان آمين مىگفتند.[١٤٩٠] امام صادق (ع) نيز هنگام گرفتارى، در دعايى چنين مىفرمود:
يا فارِجَ الهَمِّ ويا كاشِفَ الغَمِّ، يا رَحمانَ الدُّنيا وَالآخِرَةِ ورَحيمَهُما، فَرِّج هَمّى وَاكشِف غَمّى.[١٤٩١]
اى برطرف كننده نگرانى و اى باز برنده اندوه! اى رحمتگر دنيا و آخرت و مهربانِ آن دو! نگرانىام را برطرف كن و اندوهم را باز ببر.
ايشان در دعايى ديگر مىگويد:
اللّهُمَّ أنتَ ثِقَتى فِى كُلِّ كَربَةٍ، وأنتَ رَجائى فِى كُلّ شِدَّةٍ، وأنتَ لِى فِى كُلِّ امرٍ نَ- زَلَ بِى، ثِقَةٌ و عُدَّةٌ.[١٤٩٢]
خدايا! تو در تمام گرفتارىها اعتماد منى، و تو در تمام سختىها اميد منى، و تو در هر حادثهاى كه بر من وارد مىشود، مايه اعتماد و سازوكار منى.
امام صادق (ع) در بيان راهكارى براى هنگام بلا مىفرمايد: هر گاه اندوهى به تو رسيد، دست خود را بر پيشانىات بگذار و از سمت راست و چپ بر صورت خود بكش و سه بار بگو:
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ، بِسمِ اللهِ الّذى لا إلهَ إلّا هُوَ، عَالِمُ الغَيبِ والشَّهادَةِ، هوَ الرَّحمنُ الرَّحيمُ، اللَّهُمَّ أذهِب عَنّى الهَمَّ والحَزَنَ والفِتَنَ كلَّها ما ظَهَرَ مِنها وما بَطَنَ.[١٤٩٣]
به نام خداوند بخشنده مهربان؛ به نام خدايى كه هيچ خدايى جز او نيست؛ آگاه بر نهان و آشكار. اوست بخشنده مهربان. بار خدايا! نگرانى و اندوه و همه فتنهها را از من بزدا، چه آشكار و چه پنهان.
در گزارش ديگرى آمده كه ايشان مىفرمايد: وقتى نماز مغرب را به جاى آوردى، دست خود را بر پيشانىات بكش و سه بار بگو:
بِسمِ اللّهِ الّذى لا إلهَ إلّا هوَ، عالِمُ الغَيبِ وَالشَّهادَةِ، الرَّحمنُ الرَّحيمُ. اللَّهُمَّ أذهِب عَنّى الهَمَّ والغَمَّ وَالحُزنَ.[١٤٩٤]
به نام خدايى كه هيچ خدايى جز او نيست، آگاه بر نهان و آشكار، بخشنده مهربان. بارخدايا! نگرانى و غم و ناراحتى را از من بزدا.
[١٤٩٠]. امام صادق( ع): كانَ أبى عليهالسلام إذا حَزَنَهُ أمر جَمَعَ النِّساءَ وَالصِّبيانَ، ثُمَّ دَعا وَأمَّنوا.
[١٤٩١]. الكافى، ج ٢، ص ٥٥٧، ح ٦؛ مكارم الأخلاق، ج ٢، ص ١١٦، ح ٢٣٢٢، مصباح المتهجد، ص ٦٦، ح ١٠١. نيز، ر. ك: الأمالى، طوسى، ص ٥١١، ح ١١١٨؛ المستدرك على الصحيحين، ج ١، ص ٦٩٦، ح ١٨٩٨.
[١٤٩٢]. الكافى، ج ٢، ص ٥٧٨، ح ٥؛ تهذيب الأحكام، ج ٣، ص ٨٤، ح ٢٣٩.
[١٤٩٣]. دعائم الإسلام، ج ٢، ص ١٣٧، ح ٤٨٢؛ تهذيب الأحكام، ج ٢، ص ١١٢، ح ٤٢٠؛ مكارم الأخلاق، ج ٢، ص ٤٠، ح ٢٠٨٨؛ السرائر، ج ٣، ص ١٤٢؛ المصباح، كفعمى، ص ٤١؛ بحار الأنوار، ج ٨٦، ص ٢٠٦، ح ٢٠.
[١٤٩٤]. الكافى، ج ٢، ص ٥٤٩، ح ١٠.