الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٥٣ - زيان هاى اخروى

وعده‌گاه اهل گناه، دوزخ است.[١٦٢٢] قرآن كريم تصريح مى‌فرمايد كه هر كس به گناه روى آوَرَد، به دوزخ درافتد[١٦٢٣] و در آن جاودانه بماند[١٦٢٤] و اگر همه آنچه در زمين است و بلكه دو برابر آن را بدهد، فايده‌اى نخواهد داشت.[١٦٢٥] امام علي (ع) در توصيف جايگاه اهل دوزخ مى‌فرمايد:

وأمّا أهلُ المَعصِيَةِ فَأنزَلَهُم شَرَّ دارٍ، وَغَلَّ الأيدِىَ إلَى الأعناق، وقَرَنَ النَّواصِىَ بِالأقدامِ، وألبَسَهُم سَرابيلَ القَطِرانِ، ومُقَطَّعاتِ النِّيرانِ. فى عَذابٍ قَد اشتَدَّ حَرُّهُ، وبابٍ قَد أطبِقَ عَلى أهلِهِ فى نارٍ لَها كَلَبٌ ولَجَبٌ، ولَهَبٌ ساطِعٌ وقَصيفٌ هائِلٌ، لا يَظعَنُ مُقيمُها، ولا يُفادَى أسيرُها ولا تُفصَمُ كُبولُها. لا مُدَّةَ لِلدّارِ فَتَفنَى، ولا أجَلَ لِلقَومِ فَيُقضَى.[١٦٢٦]

امّا نافرمانان، آنان را در بدترين جاى فرود آرد. و دست‌هاشان را با غُل در گردن در آرد. و پيشانى‌هاشان را تا به قدم‌ها فرو دارد، و بر آنان بپوشاند جامه قطران و پاره‌آتش‌هاى سوزان. در عذابى كه سخت در گداز است، و خانه‌اى درِ آن به روى ساكنانش فراز. در آتشى زبانه‌زن و غرّنده، با زبانه‌اى سوزان و آوايى ترساننده. ساكن آن رخت نتواند بست، و اسير آن با سرب‌ها نتواند رست، و قيدهاى آن را نتوان شكست. نه ماندن را مدّتى است كه سر رسد، و نه مردم را اجلى تا در رسد.

در برخى روايات، به مسئله خرسندى از گناه، به گونه‌اى ويژه پرداخته شده و پيامدهاى آن برشمرده شده است. پيامبر خدا (ص) در باره پيامد آن مى‌فرمايد:

مَن اذنَبَ ذَنباً وهو ضاحِكٌ دَخَلَ النَّارَ.[١٦٢٧]

كسى كه خندان گناه كند، وارد دوزخ شده است.

پيروى از معصيت، منش نابودشوندگان است.[١٦٢٨]. لذا بدبختى و ناشادكامى، از آنِ كسى است كه در وادى گناه، عنان از كف داده باشد.[١٦٢٩] كسى كه گناه مى‌كند، در حقيقت، بهشت موعود را به‌

[١٦٢٢]. امام صادق( ع): قال الله عزّ وجلّ لموسى: إجعَل لِسانَكَ مِن وَراءِ قَلبِكَ تَسلَم وأكثِر ذِكرِىِ بِاللَّيلِ والنَّهارِ ولا تَتَّبِعِ الخَطيئَةَ فى مَعدِنِها فَتَندَمَ فَإنَّ الخَطيئَةَ مَوعِدُ أهلِ النّارِ( الكافى، ج ٢، ص ٤٩٨، ح ١٠ و ج ٨، ص ٤٦، ح ٨؛ تحف العقول، ص ٤٩٣).

[١٦٢٣].\i( وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ)\E( سوره نمل، آيه ٩٠).

[١٦٢٤].\i( بَلى‌ مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ)\E( سوره بقره، آيه ٨١).

[١٦٢٥].\i( وَ لَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً وَ مِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ بَدا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ ما لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ* وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ)\E( سوره زمر، آيه ٤٧ و ٤٨).

[١٦٢٦]. نهج البلاغة، خطبه ١٠٩.

[١٦٢٧]. ثواب الأعمال، ص ٢٦٦، ح ١؛ مشكاة الأنوار، ص ٢٧٥، ح ٨٢٣؛ حلية الأولياء، ج ٤، ص ٩٦.

[١٦٢٨]. غرر الحكم، ح ٦٠٢٣.

[١٦٢٩]. امام على( ع): تَوَقّوا المَعاصِىَ وأحبِسوا أنفُسُكُم عَنها فَإنَّ الشَّقِىَّ مَن أطلَقَ فيها عِنانَهُ( غرر الحكم، ح ٤٤٩٩؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٢٠١، ح ٤٠٦٣).