الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٥٦١ - زندگى لذّت بخش
بر اساس آنچه كه گفته شد، زندگى لذّتبخش (شاد)، يك زندگى خوب است كه در آن، افراد در طلب و جستجوى هيجانهاى مثبت اند.[٢٠٨١] اين هيجانهاى مثبت، در سه برهه زمانى مورد نظرند: هيجانهاى مثبت در باره گذشته؛ هيجانهاى مثبت در مورد حال؛ هيجانهاى مثبت در باره آينده. سليگمن اين سه گونه را چنين تعريف كرده است:
هيجانهاى مثبت در باره گذشته: هيجانهاى دسته اخير، هيجانهايى هستند كه افراد نسبت به گذشته خود دارند. از جمله اين هيجانها مىتوان از: رضايت، خرسندى، غرور (مثبت)، و قناعت نام برد.
هيجانهاى مثبت در باره حال (اكنون): هيجانهاى مثبت در باره حال، شامل امور مسرتبخش، خشنودى و شادى- كه حاصل لذّتهاى كنونى هستند- مىشود. مطابق نظر سليگمن، لذّتهاى زمان حال، بر دو قسم اند: يكى از آنها لذّتهاى حسى است كه از دو منبع حاصل مىشوند: ١. لذّتهاى بدنى،[٢٠٨٢] مانند: لذّت ناشى از نوشيدن آب به هنگام تشنگى يا لذّت ناشى از رفع ديگر نيازهاى فيزيولوژيكى؛ ٢. لذّتهاى بالاتر يا پيچيده[٢٠٨٣] كه مستلزم يادگيرى و آموزش هستند، مانند: گوش دادن به يك نواى آرامبخش (موسيقى يا وعظ دينى) يا نگاه كردن به طلوع خورشيد و لذّت بردن از آن. تفاوت لذّت اين دو منبع، در دامنه تأثيرگذارى آنهاست؛ لذّت نوع نخست، آنى و فورى است و لذّت نوع دوم، هر چند حسّى است؛ امّا دامنه اثرگذارى بيشترى دارد.[٢٠٨٤]
امّا سليگمن، علاوه بر لذّتهاى حسّى فوق، از نوع ديگرى از لذّتها هم نام مىبَرَد كه حسّى نيستند و ناشى از انجام اعمالى خاص و هدفمند از سوى اشخاص اند. وى اين لذّتها را «مسرّتبخشها»[٢٠٨٥] ناميده است. زمانى لذّت مسرّتبخشها را درك مىكنيم كه عملى مانند كوه رفتن، ورزش كردن يا خواندن كتاب جذّاب و مورد علاقهمان را انجام بدهيم. بخشى از مسرّتبخشها و لذّت به دست آمده از آنها هم از انجام اعمالى حاصل مىشود كه مطابق با توانمندىها و فضيلتهاى شخصى افراد است كه در نوع دوم زندگى خوب از نظر روانشناسان مثبتگرا از آن سخن گفته خواهد شد.
[٢٠٨١]. سليگمن( ٢٠٠٢)، پيشين؛ سليگمن، رشيد و پاركز ٢٠٠٦، پيشين؛ كامپتون ٢٠٠٥، يورگنسن و نفستاد ٢٠٠٤؛ سليگمن، استين، پارك وپترسون، ٢٠٠٥؛ به نقل از براتى، ١٣٨٨.
[٢٠٨٢].sensual or somatic pleasures .
[٢٠٨٣].complex or higher pleasures .
[٢٠٨٤]. سليگمن، ٢٠٠٢؛ به نقل از براتى، ١٣٨٨.
[٢٠٨٥].gratifications .