الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٥١ - زيان هاى دنيوى
اثر ديگر، مسلّط شدن اشرار است. اگر در جامعهاى معصيت خداوند متعال صورت گيرد، افراد ناشايست، حاكميت مىيابند. امام صادق (ع) در اين باره مىفرمايد:
يقول الله عزّ وجلّ: إذا عَصانِى مَن عَرَفَنِى سَلَّطتُ عَلَيهِ مَن لا يَعرِفُنى.[١٦١٥]
خداوند عزّ وجلّ مىفرمايد: «هر گاه كسى كه مرا مىشناسد، نافرمانىام كند، كسى را بر او مسلّط مىكنم كه مرا نمىشناسد».
اين نيز يكى ديگر از قوانين حاكم بر زندگى است. بديهى است كه حاكميت اشرار، موجب آزار به مردم مىگردد و در نهايت، نارضايتى و ناشادكامى را به دنبال خواهد داشت.
فراگير شدن فساد و نا به سامانى، اثر ديگر گناه است. خداوند متعال در قرآن كريم مىفرمايد:
(ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ.[١٦١٦] فساد، در خشكى و دريا به خاطر كارهايى كه مردم انجام دادهاند، آشكار شده است. خدا مىخواهد نتيجه بعضى از اعمالشان را به آنان بچشاند، شايد [به سوى حق] بازگردند!).
هلاكت و نابودى، از ديگر آثار گناه است. جوامعى كه دچار گناه و نافرمانى خدا شوند، مستحقّ عذاب الهى اند و نابود مىشوند. اين موضوع، به تجربه تاريخ، ثابت شده است. قرآن كريم در اين باره مىفرمايد:
(كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ* ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.[١٦١٧] همانند عادت و روش فرعونيان و كسانى كه پيش از آنان بودند كه به آيات خدا كافر شدند. پس خدا آنها را به سزاى گناهانشان بگرفت؛ زيرا كه خدا نيرومند و سختكيفر است. اين [كيفر] از آن روست كه خدا هرگز بر آن نبوده كه نعمتى را كه بر مردمى ارزانى داشته، دگرگون كند تا آن كه آنها آنچه را كه در خودشان است، دگرگون سازند [و حال خود را به كفر و ناسپاسى و ستمگرى بگردانند] و خدا شنوا و دانا است).
در جاى ديگر نيز با اشاره به سرنوشت قوم عاد و ثمود، و قارون و فرعون و هامان و ديگران، مىفرمايد:
[١٦١٥]. الكافى، ج ٢، ص ٢٧٦، ح ٣٠؛ ارشاد القلوب، ص ٨٣؛ روضة الواعظين، ص ٤٥٩.
[١٦١٦]. سوره روم، آيه ٤١.
[١٦١٧]. سوره انفال، آيه ٥٢ و ٥٣. نيز، ر. ك: سوره رعد، آيه ١١.