الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٧ - ٢ شادكامى در روان شناسى مثبت گرا
نوع كارى كه در باره آن انجام مىشود. در باره ركن نخست مىتوان گفت كه با همه تفاوت تعبيرها، محور روانشناسى مثبتگرا «نكات مثبت انسان و حيات انسانى» است كه يك تغيير نگرش در روانشناسى بهشمار مىرود و با تعبيرهايى مانند: «رفتار رضايتبخش سازگارانه، خلّاقانه و عاطفى»، «امور درست زندگى از تولّد تا مرگ»، «فضايل و نقاط قوّت افراد عادى»، «شرايط مثبت زندگى»، «رشد، شكوفايى و عملكرد بهينه» و «تجربهها و صفات فردى مثبت» بيان شده است. در باره ركن دوم نيز مىتوان گفت كه كار روانشناسى مثبتگرا- همانند هر دانش ديگرى- «مطالعه علمى» امور ياد شده است كه با تعبيرهايى مانند: «به كارگيرى نظريهها، پژوهشها و فنون مداخلهاى»، «مطالعه شرايط و فرايندهاى دخيل» و «بررسى عوامل» بيان شده است.
مجموعه اين مسائل، برخى را بر اين باور ساخته كه روانشناسى مثبتگرا را مىتوان «مطالعه علمى تجارب و عواطف مثبت آدمى، توانمندىها و فضيلتهاى شخصى و خشنودى و شادكامى[٩١] (سعادتمندى) آدميان» تعريف كرد.[٩٢]
٢. شادكامى در روانشناسى مثبتگرا
واژهHappiness در انگليسى را مىتوان به دو معنا به كار بُرد: يكى شادى است كه در اين صورت، از هيجان مثبت در زمان حال سخن گفتهايم. ديگرى، شادكامى و سعادتمندى است كه در اين معناى اخير، شادكامى، با خشنودى و رضايت از زندگى مترادف است و به نظر مىرسد آنچه در روانشناسى مثبتگرا از آن بحث مىشود، اين معنا ازHappiness است.[٩٣]
روانشناسان در باره معناى اين اصطلاح، كمتر سخن گفتهاند و بيشتر به مؤلّفهها و عوامل آن پرداختهاند؛ همان گونه كه اصطلاح سعادت در حوزه مطالعات اسلامى نيز چنين وضعى دارد. دليل آن را نيز در روشن بودن معناى آن نزد مردم مىدانند. آرگايل در باره معناى شادكامى مىنويسد: گاهى گفته مىشود كه مفهوم شادكامى، مبهم[٩٤] و اسرارآميز[٩٥] است؛ امّا روشن است كه بيشتر مردم به خوبى مىدانند كه شادكامى چيست. در زمينهيابىها كه از مردم در باره معناى شادكامى سؤال شده، پاسخ دادهاند كه غالباً شادكامى، عبارت است از بودن در حالت خوشحالى و سرور يا ديگر هيجانهاى مثبت، يا عبارت است از راضى بودن از زندگى خود.[٩٦]
[٩١].happiness .
[٩٢]. براتى، ١٣٨٨.
[٩٣]. براتى، ١٣٨٨، ص ٥٧.
[٩٤].Obscure .
[٩٥].Mysterious .
[٩٦]. آرگايل، ١٣٨٢، ص ١٤.