راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء)
(١)
كتاب توبه
٩ ص
(٢)
ركن اول- در حقيقت توبه
١١ ص
(٣)
وجوب توبه و فضيلت آن
١٣ ص
(٤)
وجوب توبه فورى است
٢٢ ص
(٥)
وجوب توبه همگانى است
٢٥ ص
(٦)
اقسام گناهان و نسبت آنها با صفات انسان
٤٠ ص
(٧)
آنچه گناهان صغيره را كبيره مىكند
٧٦ ص
(٨)
اقسام بندگان در دوام توبه
١٠٢ ص
(٩)
كتاب صبر و شكر
١٣٥ ص
(١٠)
بخش اوّل- در صبر
١٣٦ ص
(١١)
حقيقت صبر و معناى آن
١٤٠ ص
(١٢)
صبر نيمى از ايمان است
١٤٧ ص
(١٣)
اقسام صبر بر حسب اختلاف در قوّت و ضعف
١٥٠ ص
(١٤)
قسم اوّل كه در آنها اختيار دارد افعال اوست كه آنها را طاعت يا معصيت گويند و اينها دو نوع است
١٥٦ ص
(١٥)
بخش دوم- در شكر
١٧٨ ص
(١٦)
تعريف شكر و حقيقت آن
١٨٢ ص
(١٧)
تميز ميان آنچه محبوب و مكروه خداست
٢٠١ ص
(١٨)
1- نعمتهاى خداوند در آفرينش اسباب ادراك
٢٤٢ ص
(١٩)
2- اقسام نعمتهايى كه در آفرينش ادراكات است
٢٤٥ ص
(٢٠)
3- نعمتهاى خداوند در آفرينش قدرت و ادوات حركت
٢٤٧ ص
(٢١)
5- نعمتهاى خداوند در اسبابى كه رساننده خوردنيها هستند
٢٦٠ ص
(٢٢)
6- در اصلاح خوردنيها
٢٦١ ص
(٢٣)
7- در اصلاح مصلحان
٢٦٣ ص
(٢٤)
8- نعمتهاى خداوند در آفرينش فرشتگان
٢٦٥ ص
(٢٥)
برترى نعمت بر بلا
٢٩٣ ص
(٢٦)
كتاب خوف و رجا
٣٠٩ ص
(٢٧)
بخش اوّل در رجا و بخش دوم در خوف است
٣١٠ ص
(٢٨)
بخش اول- در رجا
٣١٠ ص
(٢٩)
حقيقت رجا
٣١٠ ص
(٣٠)
فضيلت رجا و ترغيب به آن
٣١٥ ص
(٣١)
بخش دوّم- در خوف
٣٣٤ ص
(٣٢)
حقيقت خوف
٣٣٤ ص
(٣٣)
درجات خوف و اختلاف آن در قوّت و ضعف
٣٣٧ ص
(٣٤)
اقسام خوف در نسبت به آنچه از آن بيم است
٣٣٩ ص
(٣٥)
فضيلت خوف و ترغيب به آن
٣٤٢ ص
(٣٦)
دارويى كه حالت خوف بدان حاصل مىشود
٣٥٤ ص
(٣٧)
معناى بدى عاقبت
٣٦٣ ص
(٣٨)
كتاب فقر و زهد
٣٨٧ ص
(٣٩)
بخش اول- در فقر
٣٨٨ ص
(٤٠)
فضيلت مطلق فقر
٣٩٥ ص
(٤١)
فضيلتى كه ويژه فقيران راضى و قانع و راستگوست
٤٠١ ص
(٤٢)
آداب فقير در حالت فقر
٤٠٨ ص
(٤٣)
آداب فقير در قبول عطاى بدون درخواست
٤١٠ ص
(٤٤)
حرمت خواهش بدون ضرورت و آداب فقير مضطر
٤١٥ ص
(٤٥)
مقدار دارايى كه با آن سؤال حرام مىشود
٤٢٣ ص
(٤٦)
بخش دوم- در زهد
٤٢٦ ص
(٤٧)
درجات زهد و اقسام آن
٤٤١ ص
(٤٨)
زهد در چيزهايى كه از ضرورتهاى زندگى است
٤٥٠ ص
(٤٩)
گفتار امام صادق (ع) در زهد
٤٥٨ ص
(٥٠)
كتاب توحيد و توكّل
٤٦٥ ص
(٥١)
بخش اول- فضيلت توكّل
٤٦٦ ص
(٥٢)
حقيقت توحيد كه ريشه توكّل است
٤٧٠ ص
(٥٣)
بخش دوم اين كتاب در احوال توكّل و اعمال آن است
٤٩٩ ص
(٥٤)
اعمال متوكّلان
٥١٠ ص
(٥٥)
قسم اوّل- در جلب آنچه نافع است
٥١٠ ص
(٥٦)
قسم دوم- در ذكر اسباب اندوختن
٥٢٢ ص
(٥٧)
قسم سوم- در مباشرت اسبابى كه ضررى را كه بيم آن است دفع مىكند
٥٢٤ ص
(٥٨)
قسم چهارم- سعى در دفع ضرر مانند درمان بيمارى و جز آن
٥٢٩ ص
(٥٩)
ففى فؤاد المحبّ نار جرى = أحرّ نار الجحيم أبردها«43»
٦٢ ص
(٦٠)
وافق شنّ طبقه = وافقه فاعتنقه«42»
١١٤ ص
(٦١)
قال المنجّم و الطّبيب كلاهما = لا يحشر الاموات قلت اليكما«18»
١٣١ ص
(٦٢)
إن صحّ قولكا فلست بخاسر = أوصحّ قولي فالخسار عليكما«19»
١٣١ ص
(٦٣)
و لم أر في عيوب النّاس عيبا = كنقص القادرين على التّمام«49»
١٥٣ ص
(٦٤)
و الصّبر عنك فمذموم عواقبه = و الصّبر في سائر الأشياء محمود«111»
١٧٨ ص
(٦٥)
الصّبر يجمل في المواطن كلّها = إلّا عليك فإنّه لا يجمل«112»
١٧٨ ص
(٦٦)
و من يك ذا فم مرّ مريض = يجد مرّا به الماء الزّلالا«31»
١٨٧ ص
(٦٧)
لكلّ إلى شأو العلى حركات = و لكن عزيز في الرّجال ثبات«49»
١٩٥ ص
(٦٨)
شربنا شرابا طيّبا عند طيّب = كذاك شراب الطيّبين يطيب«71»
٢١٧ ص
(٦٩)
شربنا و أهرقنا على الأرض فضله = و للأرض من كأس الكرام نصيب«72»
٢١٧ ص
(٧٠)
إذا لم يكن عون من الله للفتى = فاكثر ما يجني عليه اجتهاده«29»
٢٣٨ ص
(٧١)
إذا ما القوت يأتيك كذا الصحّة و الأمن = و أصبحت أخا حزن فلا فارقك الحزن«74»
٢٧٦ ص
(٧٢)
اصبر نكن بك صابرين فإنّما = صبر الرعيّة بعد صبر الرّأس«11»
٢٨٨ ص
(٧٣)
خير من العبّاس أجرك بعده = و الله خير منك للعبّاس«12»
٢٨٨ ص
(٧٤)
و ليس في سواك حظ = فكيف ما شئت فاختبرنى«36»
٢٩٤ ص
(٧٥)
اريد وصاله و يريد هجري = فأترك ما اريد لما يريد«37»
٢٩٥ ص
(٧٦)
أحسنت ظنّك بالأيّام إذ حسنت = و لم تخف سوء ما يأتي به القدر«98»
٣٦٧ ص
(٧٧)
و سالمتك اللّيالي فاغتررت بها = و عند صفو اللّيالى يحدث الكدر«99»
٣٦٨ ص
(٧٨)
اضرع إلى الله لا تضرع إلى النّاس = و اقنع بيأس فإنّ العزّ في اليأس«42»
٤٠٣ ص
(٧٩)
و استغن عن كلّ ذى قربى و ذي رحم = إنّ الغنىّ من استغنى عن النّاس«43»
٤٠٤ ص
(٨٠)
يا جامعا مانعا و الدّهر يرمقه = مقدّرا أىّ باب منه يغلقه«44»
٤٠٤ ص
(٨١)
مفكّرا كيف تأتيه منيته = أغاديا أم بها يسري فتطرقه«45»
٤٠٤ ص
(٨٢)
جمعت مالا ففكّر هل جمعت له = يا جامع المال أيّاما تفرّقه«46»
٤٠٤ ص
(٨٣)
المال عندك مخزون لوارثه = ما المال مالك إلّا يوم تنفقه«47»
٤٠٤ ص
(٨٤)
أرفه ببال فتى يغدو على ثقة = إنّ الّذى قسّم الارزاق يرزقه«48»
٤٠٤ ص
(٨٥)
فالعرض منه مصون ما يدنّسه = و الوجه منه جديد ليس يخلقه«49»
٤٠٤ ص
(٨٦)
إنّ القناعة من يحلل بساحتها = لم يلق في ظلّها همّا يؤرّقه«50»
٤٠٤ ص
(٨٧)
ألم تر أنّ المرء طول حياته = معنّى بأمر لا يزال يعالجه
٤٥٤ ص
(٨٨)
«60» كدود كدود القزّ ينسج دائما = و يهلك غمّا وسط ما هو ناسجه«61»
٤٥٤ ص
(٨٩)
متى ترحّلت عن قوم و قد قدروا = ألّا تفارقهم فالرّاحلون هم«32»
٤٨٠ ص
(٩٠)
ألا كلّ شىء ما خلا الله باطل = و كلّ نعيم لا محالة زائل «64»
٤٩٧ ص
(٩١)
لنقل الصّخر عن قلل الجبال = أعزّ إلىّ من منن الرّجال«15»
٥١٧ ص
(٩٢)
يقول النّاس لي في الكسب عار = فقلت العار في ذلّ السؤال«16»
٥١٧ ص
(٩٣)
أنا حامد أنا شاكر أنا ذاكر = أنا جابع أنا ضايع أنا عاري«18»
٥٢٠ ص
(٩٤)
هي ستّة و أنا الضّمين لنصفها = فكن الضّمين لنصفها يا باري«19»
٥٢٠ ص
(٩٥)
مدحى لغيرك لهب نار خضتها = فأجر عبيدك من دخول النّار«20»
٥٢٠ ص
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص

راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٩٢ - بخش اول- در فقر

رغبت دارد نيز بدان مشغول مى‌باشد. مشغول بودن به آنچه غير خداست حجاب است، چه ميان تو و خدا هيچ دورى نيست تا اين دورى حجاب شود، چون او از رگ گردن به تو نزديكتر است، و نيز خداوند در مكانى نيست تا آسمانها و زمين ميان تو و او حجاب باشند بلكه او از تو به تو نزديكتر مى‌باشد. لذا آنچه ميان تو و او حجاب مى‌شود مشغول بودن تو به چيزى غير از اوست، و مشغولى تو به خود و شهوات خويش، مشغول بودن به غير اوست، و چون تو پيوسته به خود و شهوات خويش مشغولى به همين سبب همواره از او محجوبى و آن كه به دوستى نفس خويش مشغول است به غير او پرداخته، و كسى كه نفس خود را دشمن مى‌دارد نيز به غير خدا رو آورده است، بلكه هر چه جز خداست همچون رقيب حاضر در مجلسى است كه عاشق و معشوق در آن گرد آمده باشند، اگر دل عاشق به رقيب و دشمنى و زحمت وجود او و كراهت از حضور او توجّه كند مادام كه دلش به دشمنى با او مشغول است از لذّت مشاهده معشوق منصرف و محروم مى‌باشد، ليكن اگر عشق او را مستغرق گرداند از غير معشوق غافل مى‌شود و به آن توجّه نمى‌كند و همچنان كه نظر كردن به غير معشوق از روى محبّت در حضور معشوق، شرك در عشق و نشانه نقص آن است همچنين نگريستن به او از روى دشمنى شرك در عشق و نقصان آن مى‌باشد ليكن يكى از اين دو نگاه سبكتر از ديگرى است. امّا كمال در اين است كه دل چه از روى دوستى و چه به سبب دشمنى به ديگرى غير از محبوب متوجّه نشود زيرا همان گونه كه در حالت واحد دو محبّت در دل جايگزين نمى‌شود، دوستى و دشمنى نيز در يك حال جمع نمى‌گردد. پس آن كه به دشمنى با دنيا مشغول است مانند كسى كه به دوستى با آن سرگرم است از خدا غافل است جز اين كه سالك راه محبّت دنيا غافلى است كه در طريق دورى از خدا گام بر مى‌دارد و آن كه مشغول به دشمنى با دنياست غافلى است كه در عين غفلت پوياى راه تقرّب به خداست، و اميد مى‌رود كه سرانجام غفلت او زايل و مبدّل به شهود گردد. از اين رو نسبت به او انتظار كمال مى‌رود، چه دشمنى دنيا مركبى است كه انسان را به خدا مى‌رساند. دوست و دشمن دنيا مانند دو مردند كه در راه حجّ بر شتران خود سوار و به راندن و علوفه دادن آنها مشغولند، ليكن يكى از آنها پشت به كعبه دارد و ديگرى رو به سوى آن آورده است. حالت اين دو نفر از حيث آن كه هر دو از كعبه دور و از آن مهجورند برابر است ليكن حالت كسى كه رو به سوى كعبه دارد در مقايسه با كسى كه به آن پشت كرده حالتى پسنديده است، زيرا اميد