راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٦ - وجوب توبه همگانى است
گشودن دست يا بسط يد كنايه از طلب توبه است، و پس از طلب پذيرش است و بسا پذيرندهاى كه طالب نيست ليكن هر طالبى پذيرنده است.
فرموده است: «اگر آن قدر گناه كنيد كه به آسمان برسد سپس پشيمان شويد خداوند توبه شما را مىپذيرد:«٤٩» و نيز: «همانا بنده گناهى مرتكب مىشود و به سبب آن وارد بهشت مىگردد، عرض شد: اى پيامبر خدا، اين چگونه ممكن است؟ فرمود: گناهش پيوسته در برابر چشمانش قرار دارد، در حالى كه توبه كرده و از آن گريزان است پس به همين گونه است تا آنگاه كه وارد بهشت شود.»«٥٠»
و نيز: «كفّاره گناه پشيمانى است.»«٥١»
و نيز: «توبه كننده از گناه مانند بىگناه است.»«٥٢»
روايت شده است: «يك تن حبشى عرض كرد: اى پيامبر خدا! من كارهاى زشتى را انجام مىدادهام، آيا براى من توبهاى هست؟ پيامبر (ص) فرمود: آرى، حبشى گفت:
توبه كردم پس از آن پشت كرد و رفت سپس بازگشت و عرض كرد: اى پيامبر خدا! آيا به هنگامى كه من آن كارهاى زشت را انجام مىدادم خداوند مرا مىديد، فرمود: آرى، حبشى: فريادى زد و جان از تنش بيرون رفت.»«٥٣»
روايت شده است: «هنگامى كه خداوند عزّ و جلّ ابليس را لعن فرمود و از درگاه خود راند شيطان درخواست مهلت كرد، خداوند تا روز قيامت به او مهلت داد. شيطان گفت: خداوندا به عزّتت سوگند كه تا روح در تن فرزند آدم است از دل او بيرون نخواهم رفت. خداوند فرمود: به عزّت و جلال خودم سوگند تا روح در بدن اوست باب توبه را بر روى او نمىبندم».«٥٤»
«٤٩» ابن ماجه ، شماره ٤٢٤٨ و سند آن حسن است .
«٥٠» (( الزهد، )) ابن مبارك از حسن بن طور مرسل ، (( الجامع الصيغه ))
«٥١» احمد طبرانى ، (( الغيب )) بيهقى از حديث ابن عباس
«٥٢» ابن ماجه شماره ٤٢٥٠ پيش از اين ذكر شده است .
«٥٣» عراقى گفته است : ماءخذى براى آن نيافتم .
«٥٤» ابويعلى و حاكم ، ج ٢، ص ٢١٦، با الفاظ ديگرى از حديث ابى سعيد و آن را صحيح دانسته است .