راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣١٦ - فضيلت رجا و ترغيب به آن
پيامبر خدا (ص) فرموده است: «كسى از شما نميرد مگر در حال خوش گمانى به خدا»«١٠» و از آن حضرت روايت شده است كه خداوند مىفرمايد: «من نزد گمانى هستم كه بندهام به من دارد پس آنچه خواهد به من گمان برد.»«١١» پيامبر خدا (ص) بر مردى وارد شد كه در حال جان دادن بود. به او فرمود: چگونه خود را مىبينى؟ عرض كرد: خود را از گناهانم ترسان و به رحمت پروردگارم اميدوار مىبينم. فرمود: «در چنين هنگامى خوف و رجا در دل مؤمن جمع نمىشوند، جز اين كه خداوند آنچه را اميد داشته به او داده و از آنچه بيمناك بوده به او ايمنى بخشيده است.»«١٢»
على (ع) به مردى كه به سبب كثرت گناهان ترس او را به نوميدى كشانيده بود فرمود:
«اى مرد! نوميدى تو از رحمت خداوند بزرگتر از گناهان توست.»«١٣» خداوند دستهاى را سرزنش كرده و فرموده است: وَ ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ«١٤» و نيز: ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَ كُنْتُمْ قَوْماً بُوراً.«١٥»
از پيامبر خدا (ص) نقل شده: «خداوند متعال در روز رستاخيز به بنده مىفرمايد: چه چيزى تو را مانع شد به هنگامى كه منكر را ديدى آن را انكار نكردى، و چون خداوند حجّت خود را به او گوشزد كند گويد: پروردگارا به تو اميدوار بودم و از مردم ترسيدم، خداوند فرمايد: او را بخشيدم.»«١٦»
در خبر صحيح آمده است: «مردى بود كه به مردم وام مىداد با توانگران به مسامحه رفتار و از مستمندان صرفنظر مىكرد، هنگامى كه به ديدار خدا شتافت در حالى كه جز اين هيچ كار نيكى انجام نداده بود خداوند به او فرمود: چه كسى از من بدين سزاوارتر است، و او را به سبب حسن ظنّ و اميدش به اين كه خداوند او را با همه تهيدستى در
«١٠» صحيح مسلم ، سنن ابن ماجه ، ابوداوود و احمد از حديث جابر به سند صحيح ، (( الجامع الصغير. ))
«١١» مستدرك حاكم ٤/٢٤٠ از حديث واثلد بن اسقع به سند حسن .
«١٢» سنن ابن ماجه به شماره ٤٢٦١.
«١٣» من به اين سخن امير مؤ منان (ع ) دست نيافتم ، آرى در خبر حميد بن قحطبه كه در كتاب (( عيون اخبار الرضا (ع ) )) روايت شده نظير اين حديث آمده است .
«١٤» فصلت / ٢٣: آرى اين گمان بدى بود كه درباره پروردگارتان داشتيد و همان موجب هلاكت شما شد.
«١٥» فتح / ١٢: گمان بد برديد و سرانجام هلاك شديد.
«١٦» سنن ابن ماجه ، به شماره ٤٠١٧ از حديث ابى سعيد خدرى .