سود سختيها را تحمّل مى‌كنند و كارهاى خطرناك مرتكب مى‌شوند و با نور ديدن درياها خود را در معرض نابودى قرار مى‌دهند تا خوردنيها و انواع نيازمنديها را از دورترين نقاط شرق و غرب براى تو بياورند بنگر چگونه خداوند ساخت كشتى و سوار شدن بر آن را به آنان آموخته است. و نيز بينديش كه چگونه خداوند حيوانات را آفريده و براى باربرى و سوارى در بيابانها مسخّر و رام گردانيده است. و بنگر كه خداوند چگونه شتر را آفريده و به اسب شتاب در حركت داده و الاغ را بر تحمّل رنج بردبار قرار داده است، و چطور شتر در زير بار گران گرسنه و تشنه بيابانها را مى‌پيمايد و منازل را در مى‌نوردد.

بينديش چگونه خداوند اين بازرگانان را به وسيله كشتيها و حيوانات در درياها و بيابانها روان كرده تا خوردنيها و ديگر نيازمنديهايت را به سوى تو آورند، و در آنچه حيوانات بدان نياز دارند اعمّ از اسباب و ادوات و علوفه و آنچه كشتيها احتياج دارند همه را خداوند متعال در حدّ نياز و بالاتر از آن آفريده است كه شمارش آنها غير ممكن مى‌باشد و به امورى نامحصور مى‌انجامد كه براى رعايت اختصار ترك آنها را ضرورى مى‌دانيم.

٦- در اصلاح خوردنيها

بدان آنچه در زمين روييده مى‌شود و حيواناتى كه آفريده شده‌اند خوردن آنها به همان حالى كه هستند ممكن نيست، بلكه ناگزير بايد در هر كدام از طريق پختن و تركيب و تنظيف و دور افكندن قسمتى و باقى گذاشتن قسمتى ديگر از آنها و ساير امورى كه به شماره در نمى‌آيد اصلاحاتى در آنها صورت گيرد. شرح اين امور نسبت به هر يك از خوردنيها طولانى است و ما تنها يك گرده نان را تعيين و بررسى مى‌كنيم تا ببينيم يك قرص نان از زمانى كه بذر آن در زمين كاشته مى‌شود تا آنگاه كه به صورت گرده نان در مى‌آيد و شايسته خوردن مى‌شود به چه چيزهايى نياز دارد.

نخستين چيزى كه بدان نيازمند است برزگر است تا زمين را آماده كند و بكارد. سپس گاو است تا زمين را با آن شخم زنند و يك جفت گاو با همه لوازم آن. پس از آن آبيارى زمين براى مدّتى معيّن، سپس پاك كردن زمين از خس و خاشاك و بعد از آن درو كردن آن است و پس از آن كوبيدن و پاك كردن سپس آرد كردن و بعد از آن خمير كردن و بعد پختن آن است. اينك در تعداد كارهايى كه نام برديم و آنچه را كه ذكر نكرديم بينديش و شمار افرادى را كه به اين كارها اقدام مى‌كنند و تعداد آلات و ادواتى را كه‌