راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦١ - قسم اوّل كه در آنها اختيار دارد افعال اوست كه آنها را طاعت يا معصيت گويند و اينها دو نوع است

ابو سليمان گفته است: به خدا سوگند بر آنچه محبوب ماست صبر نمى‌كنيم، پس چگونه بر آنچه مكروه ماست صبر كنيم.

مى‌گويم: گفتار غزّالى در اين جا با سخنان او در آغاز اين فصل مبنىّ بر اين كه صبر بر عافيت سخت‌تر و برتر از صبر بر بلاست منافات دارد، و درست همان است نه آنچه در اين جا گفته است، و خبرى را كه از ابن عبّاس نقل كرده با آنچه ما از طريق اهل بيت (ع) روايت مى‌كنيم مخالف است. كافى به سند خود از على (ع) نقل مى‌كند كه: «پيامبر خدا (ص) فرموده است: صبر سه گونه است: صبر در مصيبت، صبر بر طاعت و صبر در برابر گناه. هر كس بر مصيبت صبر كند تا به نيكويى از آن تسلّى يابد خداوند براى او سيصد درجه ثبت مى‌كند كه ميان هر درجه تا درجه ديگر مانند فاصله ميان آسمان و زمين است و هر كس بر طاعت صبر كند خدا برايش ششصد درجه مى‌نويسد كه ميان هر درجه تا درجه ديگر مانند فاصله ميان قعر زمين تا عرش است و كسى كه در برابر گناه صبر كند خدا برايش نهصد درجه ثبت مى‌كند كه ميان هر دو درجه مانند فاصله ميان قعر زمين تا پايان عرش است.»«٧٦»

از ابى جعفر امام باقر (ع) روايت است كه: صبر دو گونه است: «صبر بر بلا كه خوب و نيكوست، ليكن بهترين اين دو صبر پرهيز از محرّمات الهى است.»«٧٧» و اين روايت از امير مؤمنان (ع) نيز نقل شده است.

غزّالى مى‌گويد: از پيامبر خدا (ص) نقل شده كه «خداوند فرموده است: هنگامى كه بر يكى از بندگانم مصيبتى در بدن يا مال يا فرزندش وارد مى‌گردد، و او با صبر جميل با آن روبرو مى‌شود من در روز باز پسين شرم مى‌كنم كه براى او ميزانى نصب يا دفتر عملى باز كنم.»«٧٨»

و نيز فرموده است: «انتظار فرج با صبر عبادت است.»«٧٩»

و نيز: «هر بنده مؤمنى به او مصيبتى برسد و چنان كه خداوند امر كرده بگويد: إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ، اللّهمّ أجرني في مصيبتي و أعقبني خيرا منها خداوند با او به همين گونه‌