راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٢٢ - اقسام بندگان در دوام توبه
در امر آخرت سهلانگارى كند و به سبب نادانى از مجازات الهى در دنيا بيشتر بترسد و بايد او را از اين امر بيم داد، چه غالبا شومى همه گناهان در دنيا خيلى زود دامنگير انسان مىشود تا آن جا كه به سبب گناه روزى بر بنده تنگ مىشود و موقعيّت او از دلها ساقط مىگردد، و دشمنانش بر او چيره مىشوند. پيامبر خدا (ص) فرموده است: «بنده به سبب گناهى كه مىكند از روزى محروم مىشود.»«٧» ابن مسعود گفته است: من گمان مىكنم بنده بر اثر گناهى كه مرتكب مىشود علم را فراموش مىكند، و همين معناى قول پيامبر خدا (ص) است كه فرموده است: «كسى كه گناهى مىكند عقلى از او جدا مىشود كه هرگز به او باز نمىگردد.»«٨»
يكى از پيشينيان گفته است: لعنت تنها روسياهى و نقصان مال نيست بلكه لعنت آن است كه از گناهى بيرون نيايى جز اين كه در گناهى نظير آن و يا بدتر از آن در افتى و مطلب چنان است كه وى گفته، زيرا لعنت به معناى راندن و دور كردن است و هنگامى كه انسان توفيق كار نيك نيابد و اسباب كار بد برايش فراهم شود رانده و دور گردانيده شده است و محروميّت از روزى توفيق بزرگترين محروميّت است. هر گناهى كه انسان مرتكب مىشود آن انگيزهاى براى گناه ديگرى است و بدين ترتيب گناهش مضاعف مىشود و در نتيجه از روزى سودمند خويش كه عبارت از همنشينى با عالمان كه مخالفان گناهند و از مجالست صالحان كه گنهكار را دشمن مىدارند محروم مىشود. در خبر آمده است: «آنچه را در روزگار خود نمىپسنديد به سبب آن است كه اعمال خود را دگرگون كردهايد»«٩» و نيز در خبر است كه: «كمتر كارى كه با بنده مىكنيم به هنگامى كه شهوتش را بر طاعت من برگزيند آن است كه او را از لذّت مناجات با خودم محروم مىكنم.»
«٧» سنن ابن ماجه ، شماره ٤٠٢٢، با سند حسن ؛ كافى ، ج ٢، ص ٢٧١ نظير آن .
«٨» پيش از اين ذكر شده است .
«٩» (( الزهد )) بيهقى از حديث ابى الدرداء و گفته است حديث غريبى است كه ديگرى آن را روايت نكرده ، همچنين عقيلى و او عبداللّه بن هانى است ، عراقى گفته است : او متهم به دروغگويى است ، ابن ابى حاتم گفته است : وى از پدرش اباطيلى نقل كرده ، من مى گويم : معناى اين حديث صحيح است و كتاب خدا بر آن دلالت دارد كه فرموده است : (( ما اءصابكم من مصيبة فبما كسبت اءيديكم و يعفو عن كثير، )) و نيز: (( ظهر الفساد فى البرّ و البحر بما كسبت اءيدى الناس . ))