راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠١ - آنچه گناهان صغيره را كبيره مىكند
مانند حور و قصور زياد فكر كند، زيرا ممكن است فكر او تحريك شود و نقد را طلب كند و بر نسيه راضى نشود، بلكه او بايد در لذّت مجاورت حقّ بينديشد و بس، زيرا اين مطلوبى است كه در دنيا نظير ندارد، همچنين يادآورى گناه ممكن است شهوت را تحريك كند و مبتدى بر اثر آن دچار زيان شود، از اين رو فراموشى براى او بهتر است. و نبايد گريه و زارى داوود (ع) تو را از تصديق به اين امر محقّق باز دارد، زيرا اين كه خود را با پيامبران قياس كنى، كارى بسيار كژ و نادرست است چرا كه پيامبران گاهى در گفتار و كردار خود را در مرتبهاى كه لايق امّت آنهاست قرار مىدادهاند، چه آنها جز براى ارشاد است برانگيخته نشدهاند و بر آنهاست كه آنچه را مردم به مشاهده آن سود مىبرند انجام دهند هر چند آن عمل فروتر از مقام بلند آنها باشد.
برخى از مشايخ هيچ نوع رياضتى را به مريد خود دستور نمىدادند جز آن كه خود آن را به اتّفاق مريد به كار مىبستند، در حالى كه به سبب فراغ از دوران مجاهده و تأديب نفس از آن رياضت بىنياز بودند ليكن براى آسان كردن كار مريد با او همراهى مىكردند از اين رو پيامبر خدا (ص) فرموده است: «من فراموش نمىكنم ليكن به فراموشى واداشته مىشوم تا احكام شرع را ظاهر كنم».«١٤» از اين مطلب شگفتى مكن، زيرا امّتها در كنف مهر پيامبرانند چنان كه كودكان در سايه محبّت پدران، و گوسفندان در تحت سرپرستى شبانان مىباشند. آيا نديدهاى پدر هنگامى كه مىخواهد كودك خود را به سخن در آورد چگونه خود را در مرتبه طفل سخنگو در مىآورد. چنان كه پيامبر (ص) به هنگامى كه ديد حسن (ع) دانه خرماى صدقه را برداشته به دهان مىگذارد به او فرمود: «كخ كخ»«١٥»، آيا فصاحت آن حضرت اين رسايى را نداشت كه بگويد: اين دانه خرما را بينداز كه حرام است، ليكن چون مىدانست زبان او را نمىفهمد فصاحتش را ترك كرد و خود را در حدّ لكنت او قرار داد. همچنين كسى كه گوسفند يا پرندهاى را آموزش مىدهد براى اظهار نرمى و مدارا با آنها در بانگ كردن و سوت زدن خود را شبيه گوسفند و پرنده مىكند. بنابر اين بپرهيز از اين كه از امثال اين نكات دقيق
«١٤» به اصل اين حديث دست نيافتم جز اين كه در (( موطاء )) چنين آمده است : از مالك نقل شده است كه به او رسيده كه پيامبر خدا (ص ) فرموده است : ((من فراموش مى كنم يا به فراموشى واداشته مى شوم تا سنت را برقرار سازم )). (( موطاء، )) ج ١، ص ٩١.
«١٥» تصحيح بخارى ، ج ٢، ص ١٥٠، از حديث ابوهريره .