تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٤ - زمينه كلى سوره

در راه ايمان است)، و شايد اسراف در بهره‌مند شدن از پاكيزه‌ها (طيبات) به سبب استكبار در زمين باشد كه نتيجه آن نافرمانى و تجاوز از حدود شريعت است.

كدام دشوارى و عقبه سخت همچون پيروى از عادات كهنه و تقليدهاى باطل است كه قوم عاد، در آن هنگام كه از برادرشان هود پيغمبر كه آنان را از رسيدن عذاب خدا در احقاف بيم مى‌داد و آنان از او مى‌خواستند كه در رسيدن عذاب شتاب صورت گيرد، چنين بودند، ولى چون عارضه‌اى در افق پديدار شد، از فرط غفلت چنان گمان كردند كه ابرى باران‌زا است، در صورتى كه آن تند بادى بود كه همه چيز را به فرمان پروردگارش ويران و هلاك كرد.

قوم عاد چرا كافر شدند، آيا به سبب فقر و نيازمندى بود، يا به علت نقص وسايل معرفت از چشم و گوش/ ١٢٠؟؟ هرگز چنين نبود ... كفر ايشان به سبب انكار آيات خدا و آنها را وسيله استهزا قرار دادن بود، پس به عاقبت بد دمار و هلاك رسيدند.

آيا نبايد، پيش از آن كه مايه عبرت براى آيندگان شويم، از سرنوشت آنان عبرت بگيريم؟ چرا پشته‌هايى را كه از شهرهاى ويران شده ايشان بر جاى مانده است ديدار نمى‌كنيم و از آنها و از آياتى كه خدا براى بيدار كردن ما از خواب غفلت آماده كرده است پند نمى‌گيريم؟

آيا اين آيه كه انسان در كفر به پروردگارش به آن اعتماد مى‌كند، و چنان گمان دارد كه مانع رسيدن عذاب خدا به او خواهد شد، آن شهرها را از هلاك و ويرانى نجات بخشيد؟

بعضى از آنان را مى‌بينيم كه به جنّيان پناه مى‌برند و چنين مى‌پندارند كه آنان از رسيدن عذاب به ايشان جلوگيرى خواهند كرد، در صورتى كه گروه جن همچون گروه انس با رسالت بيم داده شدند، و گروهى از ايشان قرآن را شنيدند و از بيم داده شدگان (منذرين) شدند، و قوم خويش را براى پذيرفتن رسالت دعوت كردند، و به ايشان گفتند كه هر كس خواننده خدا را اجابت نكند قدرت آن ندارد كه با گذشتن از مرزهاى قدرت او- كه بى مرز است- وى را عاجز كند.