تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٣ - زمينه كلى سوره

چنين ايستار ستمگرانه از دست يافتن خودش به هدايت و حق جلوگيرى مى‌كند، و گويا اين براى آن است كه خدا ستمگران را راهنمايى نخواهد كرد.

كتاب موسى (كه بعضى نسبت به آن تعصب مى‌ورزند و از رسيدن نسخه كاملتر آن به دست ديگران جلوگيرى به عمل مى‌آورند) براى آن نازل نشده كه به تأييد ظلم بپردازد، و قرآن نيز چنين است و به ستمگران هشدار مى‌دهد، و مژه‌اى براى نيكوكاران است، و صاحبان رسالت به آن نياز دارند كه در مواجهه با اين سختيها استقامت نشان دهند، و به همين سبب است كه باكى ندارند/ ١١٩ و اندوهناك نمى‌شوند.

ايستار سليم در برابر نسل گذشته در فراهم آوردن فرصتهاى رسيدن به ايمان سهيم است و سياق سفارش پروردگارمان را به پدر و مادر بيان مى‌كند، و از خواست مشروع موجود در نزد انسان براى به وجود آمدن فرزندان شايسته و صالح سخن مى‌گويد.

و به توبه كنندگان مسلمان در سن چهل سالگى وعده مى‌دهد كه پروردگارشان آمرزنده گناهان است و سبب در آمدن به باغهاى بهشت.

اما آن كس كه نسبت به پدر و مادر گردنكش است و به دعوت آنان به ايمان پاسخ نمى‌دهد، و مى‌گويد كه اينها از اسطوره‌هاى پيشينيان است، و مثل او همچون كسى است كه جنب و جوش جوانى او را از پيروى حقى كه پدر و مادرش پيروى از آن را خواستار شده‌اند باز مى‌دارد (و او در نتيجه همچون ستمگرى است كه تمرّدش نسبت به پدر او را از پيروى حق به سبب آن كه پدر دعوت كننده به آن بوده، بازداشته است).

پس از آن كه قرآن اين مطلب را بيان مى‌كند كه درجات مردم بنا بر مقدار اعمال ايشان است، صورتى از اهل آتش را بر ما عرضه مى‌دارد كه جهنم با زبانه‌هاى آتشين خود به استقبال ايشان مى‌آيد، و در آن جا بدين جهت در معرض محاكمه قرار مى‌گيرند كه چيزهاى پاكيزه خود در زندگى دنيا از دست دادند، (و چنان معلوم مى‌شود كه زياده روى در خوشگذرانى يكى از دشواريهاى ديگر موجود