تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٨ - شرح آيات

كه خواستار يقين بوده‌اند و به آن دست يافته‌اند؛ و يقين درجه بالايى از ايمان است، و از آيه گذشته چنان بر مى‌آيد كه رسيدن به آن مستلزم نظر كردن در همه آيات است و نتيجه آن دست يافتن به ايمان است، در صورتى كه آيه فعلى كه دعوت به يقين مى‌كند، ما را به خواستار شدن معرفت به تفصيلات زندگى مى‌خواند.

[٥] وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ و اختلاف پيدا كردن شب و روز.

و نيز آمد و شد شب و روز از لحاظ طول زمانى و عوارض ديگر وابسته به شب و روز براى كسى كه از طريق حوادث و ظواهر به نگريستن در امور مى‌پردازد، و از آنچه تدبير حكيمانه پشت سر هم قرار گرفتن شب و روز سبب آن شده است آگاه مى‌شود، و از كيفيت مسخّر بودن خورشيد و ماه براى خدمت كردن بشر اطلاع حاصل مى‌كند، و اين را مى‌فهمد كه هيچ يك از آنها قدرت آن ندارد كه به اندازه بند انگشتى از مسير تعيين شده به توسط خداوند متعال و حكمت بالغه او منحرف شود، همه براى آدمى بينشى گرانبها فراهم مى‌آورد و بر ايمان او مى‌افزايد و هر چه بيشتر او را به يقين نزديك مى‌سازد.

وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها و به آن روزى كه خدا از آسمان فرو فرستاد و به وسيله آن زمين را پس از مردن آن زنده كرد.

پرتوهاى خورشيد از انگيزه‌هاى حيات بر زمين است، و ابرها موادى اساسى را از فضاى محيطى بر زمين فرو مى‌ريزند، و پروردگار ما بادهاى آبستن كننده گياهان را روانه مى‌سازد، و به اندازه‌اى كه لازم است و بخواهد به بندگان خود روزى مى‌رساند.

وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ‌ و جا به جا شدن بادها.

خدا بادها را به هر جا كه بخواهد روانه مى‌كند، كه بعضى از آنها بشارت رحمت مى‌دهند، و بعضى ديگر مايه عذاب‌اند، و لقاح گياهان و فرو ريختن برگها از وزيدن بادها نتيجه مى‌شود، و چنين است پيدا شدن ابرها و سرما و گرما و ... و بادها همچون ابرها مسخّر فرمان خدايند، و به هر جا كه او فرمايد روانه مى‌شوند، و