تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٧ - شرح آيات

گردنكشى قلوب ايشان را از معرفت آنچه از حقايق كه كاينات رهبر ما به آنها است دور نگاه نداشته باشد.

[٤] وَ فِي خَلْقِكُمْ‌ و در آفرينش شما.

آيا نمى‌بينى كه خدا چگونه آفريدگان را از صلبهاى پدران به زهدانهاى مادران مى‌آفريند، و چگونه او را از آفرينشى به آفرينش ديگر تطور مى‌بخشد كه

نطفه است و سپس علقه و پس از آن مضغه مى‌شود، سپس داراى استخوان مى‌شود و استخوانها را گوشت مى‌پوشاند، و سپس او را به آفرينش ديگرى در مى‌آورد؟ آيا نمى‌بينى كه خداوند داناى توانا چگونه ما را در شكمهاى مادرانمان، در ميان تاريكيهاى سه گانه، از صورتى به صورت ديگر در مى‌آورد، و به ما خوراك مى‌رساند، و پس از آن كه به دنيا آمديم قلبهاى مادران و پدران را لبريز از محبت ما مى‌سازد؟ آيا نمى‌بينى كه با چه خلقت تمام و نيكوترين قوام و اندازه آفريده شده‌ايم؟

و تنها ما نيستيم كه چنين آفريده شده‌ايم، بلكه همه زندگان چنين آفريده شده‌اند، چه به همان گونه كه انسان با گذشتن از مراحلى از خلقت به صورت كامل خود مى‌رسد، درخت نيز از مراحلى مى‌گذرد: از تخم درخت مى‌رويد و اين درخت آبستن بذر مى‌شود، و چون اين تخم افشانده شود درختى خواهد روييد و ...

و در آن هنگام كه خدا انسان را آفريد، به او نيازمنديهايى بخشيد، و در او عقل را به وديعه نهاد تا زندگى را در تسخير خود درآورد و بر بعضى از قوانين آن غلبه پيدا كند.

وَ ما يَبُثُّ مِنْ دابَّةٍ آياتٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ‌ و جنبندگانى كه آنها را پراكنده مى‌سازد، نشانه‌ها و آياتى براى كسانى است كه به يقين رسيده‌اند.

/ ٧٢ بدين گونه است كه در زمين موجودات زنده گوناگونى بنا بر طبيعت زمين و نيازمنديهاى تكامل موجودات زنده در آن مشاهده مى‌شود.

روش پراكندن جنبندگان و ازدياد آنها، همه براى كسانى كه خرد خود را به كار بيندازند، آيات و نشانه‌هايى از خداوند متعال و قدرت او براى كسانى است‌