تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٣٩ - استدلال به وجوه و ادله ديگر براى بطلان بيع فضولى

شرح مطلوب‌

قوله: امّا الاوّل: يعنى و امّا اشكال در وجه اوّل و وجه اوّل آن بود كه مقتضاى بيع مال غير براى خود يا اشتراء با مال ديگرى اين است كه مال غير ضمنا بملك عاقد داخل مى‌شود.

قوله: من باب الاقتضاء: يعنى من باب دلالة الاقتضاء و آن همان طورى كه در اصول مقرر است عبارت مى‌باشد از اينكه دلالت كلام مقصود متكلم بوده و صدق يا صحّت كلام عقلا يا شرعا يا لغتا و يا عادتا موقوف بر آن باشد مانند مثال معروف « و اسئل القرية» يعنى و اسئل اهل القرية.

قوله: لمّا بنى هو على ملكية ذلك المال عدوانا: ضمير « هو » به عاقد فضولى راجع است.

قوله: الّا انّ مرجع هذا الى اجازة الخ: مشار اليه « هذا » تعلّق الاجازة بالمبادلة منضمة الى بناء العاقد الخ راجع است.

قوله: من التملك: بيان است براى « ما بنى عليه العاقد».

قوله: و امضائه له: ضمير در « امضائه » به مجيز و در « له » به « تملك » راجع است.

قوله: فى تأثير ذلك البناء فى تحقق متعلقه: ضمير در « متعلقه » به ذلك البناء راجع است.

قوله: لانّ هذا ممّا لا يؤثر فيه الاذن: مشار اليه « هذا » ما بنى عليه العاقد مى‌باشد.

قوله: و امّا الثانى: يعنى و امّا اشكال در وجه دوّم و وجه دوّم آن بود كه دليلى نداريم بر اينكه در انتقال عوض به عاقد شرط باشد وى مالك معوض باشد.

قوله: تارة بانه لا يتصور: ضمير در « بانّه » به « عدم مالكية العاقد للمعوص مع‌