تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨٢ - مناقشه مرحوم مصنف در دلالت اخبار بر بطلان بيع فضولى

و بضم همزه و سكون سين و « تاء » به جاى « نون اوّل» عبارتست از نام چ هار شهر در بغداد.

قوله: و ما فى الصحيح عن محمد بن القاسم بن الفضيل الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل به اين شرح نقل فرموده:

محمد بن الحسن باسنادش از احمد بن محمد، از پ درش، از برقى، از محمد بن القاسم بن الفضيل قال:

سئلت ابا الحسن الاوّل عليه السّلام عن رجل اشترى من امرأة من آل فلان بعض قطائعهم و كتب عليها كتابا بانّها قد قبضت المال و لم تقبضه، فيعطيها المال ام يمنعها؟

قال:

قل « فليقل خ ل» له ليمنعها اشدّ المنع فانّها ياعته ما لم تملكه. [١]

قوله: من آل فلان: برخى گ فته‌اند مقصود اين است كه زن از بنى عباس بوده.

قوله: بعض قطائعهم: كلمه « قطائع » جمع « قطيعه » بوده و آن اصطلاحا عبارتست از اموال غير منقول همچون املاك و اراضى.

قوله: كتب عليها كتابا بانّها الخ: يعنى در حاليكه مشترى ثمن را به بايع (زن) نداده بود قبضى به اين مضمون نوشت كه بايع ثمن را قبض كرده است.

مؤلّف گ ويد:

اين معنا سابق و هم اكنون بين اهل كسب و تجارت مرسوم است كه قبل از به قبض دادن ثمن در ورقه‌اى اين مضمون را مى‌نويسند كه بايع ثمن را قبض كرده است.

قوله: و الجواب عن النبوى: مقصود حديث نبوى اوّل مى‌باشد.

قوله: هى العين الشّخصية: يعنى عين جزئى كه در خارج موجود بوده و

[١] وسائل الشيعه ج (١٢) ص (٢٤٩).