منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٧١
١٧٤٧ هر كه در راه طاعت خدا خرج نكند در راه معصيت او خرج خواهد كرد
٦٢٤٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه مال خود را به اختيار، از نيكان دريغ كند ، خداوند مالش را به اجبار ، نصيبِ بَدان گرداند .
٦٢٤٨.امام صادق عليه السلام : هيچ بنده اى نيست كه از خرج كردن يك درهم در راهى كه حقّ آن است دريغ ورزد مگر اين كه دو درهم به ناحقّ خرج كند .
٦٢٤٩.امام كاظم عليه السلام : از خرج كردن در راه طاعت خدا دريغ مكن كه (لاجرم) دو چندان آن را در راه معصيت خدا خرج خواهى كرد .
١٧٤٨ فضيلت انفاق كردن تنگدست
٦٢٥٠.پيامبرخدا صلى الله عليه و آله : ســه چيز از حقيقت هاى ايمان است : انفاق كردن در حال تنگدستى ، انصاف به خرج دادن با مردم و دانش بخشى به جوينده دانش .
٦٢٥١.امام سجّاد عليه السلام : از خصلت هاى مؤمن ، انفاق كردن به اندازه تنگدستى است .
١٧٤٩ كسى كه انفاقش پذيرفته نمى شود
«بگو : چه با رغبت و چه با بى ميلى انفاق كنيد، هرگز از شما پذيرفته نخواهد شد چرا كه شما گروهى فاسق بوده ايد. و هيچ چيز مانع پذيرفته شدن انفاق هاى آنان نشد جز اين كه به خدا و پيامبرش كفر ورزيدند و جز با (حال) كسالت نماز به جا نمى آورند و جز با كراهت انفاق نمى كنند» .
٦٢٥٢.امام باقر عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال از آيه «و لا تيمّموا الخبيثـ : مردم زمانى كه اسلام آوردند درآمدهايى از ربا و اموال حرام در اختيار داشتند و افراد به سراغ اين درآمدها در بين دارايى هاى خود مى رفتند و آنها را صدقه مى دادند ، امّا خداوند آنان را از اين كار نهى فرمود . صدقه دادن جز از درآمد پاك و حلال درست نيست .
٦٢٥٣.امام صادق عليه السلام : اگر مردم از راهى كه خداوند به آنان فرمان داده است ، كسب درآمد كنند و آنها را در راهى كه خداوند از آن بازشان داشته است انفاق كنند ، آن را از ايشان نمى پذيرد و اگر از راهى كه آنها را از آن نهى كرده است درآمد به دست آورند و آن درآمد را در راهى كه خداوند بدان فرمانشان داده است به مصرف رسانند باز هم از آنان نمى پذيرد ، مگر اين كه از راه درست (و حلال) به دست آورند و در راه درست (و حلال) انفاق كنند .
٣٨٤
سخن چينى
١٧٥٠ سعايت كردن
٦٢٥٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه از برادر خود نزد سلطان سعايت كند ، خداوند متعال همه اعمال او را بر باد دهد و اگر به شخصى كه از او سعايت كرده است ناراحتى يا گزندى رسد ، خداوند متعال سعايت كننده را با هامان (وزير فرعون) در يك درجه از آتش قرار دهد .
٦٢٥٥.امام على عليه السلام : بدترين راست، سخن چينى است .
٦٢٥٦.امام صادق عليه السلام : سعايت كننده قاتل سـه نفر اسـت : قـاتـل خودش و قاتل كسى كه از او سعايت مى كند و قاتل كسى كه پيش او سعايت مى كند .
١٧٥١ پرهيز از سخن چينى
«و از هر قسم خورنده فرومايه اى فرمان مبر، كه عيبجوست و براى خبرچينى گام برمى دارد» .
٦٢٥٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از سخن چينى (و خبركشى) بپرهيزيد .
٦٢٥٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آياشما را از بدترين افرادتان آگاه نكنم؟ عرض كردند : چرا اى رسول خدا ، فرمود : كسانى كه سخن چينى مى كنند ، آنان كه ميان دوستان جدايى مى افكنند ، كسانى كه براى افراد پاك و بى گناه عيب مى تراشند .
٦٢٥٩.امام على عليه السلام : بپرهيز از سخن چينى كه آن تخم كينه مى افشاند و از خدا و مردم دور مى گرداند .
٦٢٦٠.امام صادق عليه السلام : سخن چينى از بزرگترين جادوهاست ، (زيرا) با سخن چينى ميان دوستان جدايى افكنده مى شود ، ياران يكدل را با هم دشمن مى كند ، به واسطه آن خون ها ريخته مى شود ، خانه ها ويران مى گردد و پرده ها دريده مى شود . آدمِ سخن چين ، بدترين كسى است كه روى زمين گام برمى دارد .
٣٨٥
عبادت مستحبى
١٧٥٢ عبادت مستحبّى
«و پاسى از شب را زنده بدار تا براى تو (به منزله) نافله اى باشد، اميد كه پروردگارت تو را به مقامى پسنديده برساند» .
٦٢٦١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همانا دل ها را روى آوردن و رويگرداندنى است . پس هرگاه روى آوردند مستحبّات به جا آوريد و هرگاه روى گرداندند به گزاردن واجبات اكتفا كنيد .
٦٢٦٢.فضيل : از حضرت باقر عليه السلام درباره آيه «كسانى كه بر نمازهايشان محافظت مى كنند» [١] پرسيدم ، فرمود : مقصود نمازهاى واجب است . عرض كردم : «كسانى كه به نمازهايشان مداومت مى ورزند» [٢] يعنى چه ؟ فرمود : مقصود نماز مستحبى است .
١٧٥٣ مقدم داشتن واجبات بر مستحبّات
٦٢٦٣.امام على عليه السلام : در هيچ فريضه اى كوتاهى نبايد و در هـيـچ نافله اى سختگيرى نشايد .
٦٢٦٤.امام على عليه السلام : هـرگاه مـستحبّات بـه واجـبات لطمه زنند ، مستحبّات را كنار بگذاريد .
٦٢٦٥.امام على عليه السلام : هـرگاه مـستحبّات بـاعـث لطمه خـوردن به واجبات شود ، مايه نزديكى به خدا نگردد .
[١] معارج ، ٢٣ .[٢] . معارج ، ٣٤ .