منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٢٩
١٥٤
رأى
٧٨٢ عوامل درست انديشى
٢٤٨٩.امام على عليه السلام : انديشه (درسـت) بـا تـأنّى بـه دست مى آيـد و انديشه خام و نسنجيده چه بد پشتيبانى است .
٢٤٩٠.امام على عليه السلام : رايزنى كنيد تا انديشه درست متولّد شود .
٢٤٩١.امام على عليه السلام : هركه با آراى گوناگون رو به رو شود جايگاههاى خطا (و نادرست انديشى) را باز شناسد .
٢٤٩٢.امام على عليه السلام : رأى آن كس برتر است كه خود را از رأى مشاور بى نياز نداند .
٧٨٣ آثار خود رأيى
٢٤٩٣.امام على عليه السلام : هر كه خود رأيى كند نابود شود و هر كه با بزرگان مشورت كند ، در خردهايشان شريك گردد .
٢٤٩٤.امام على عليه السلام : تنها جاهل است كه شيفته رأى خويش است .
٢٤٩٥.امام صادق عليه السلام : آدم خود رأى ، بـر لبه لغزشگاه ايستاده است .
٧٨٤ عوامل ويران كننده رأى
٢٤٩٦.امام على عليه السلام : لجاجت ، رأى را از بين مى برد .
٢٤٩٧.امام صادق عليه السلام : كسى كه بول خود را نگه داشته است ، رأيى ندارد .
ر . ك : عنوان ٣٥٣ «لجاجت» .
٧٨٥ دولت (بخت) و رأى درست
٢٤٩٨.امام على عليه السلام : رأى درست با دولت همراه است با آن روى آورد و با رفتنش برود .
٧٨٦ به كارگيرى رأى در دين
٢٤٩٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اين امّت مدّت زمـانى به كـتاب خدا عـمل مى كنند و سپس مدتى به سنّت رسول خدا صلى الله عليه و آله و آن گاه مدتى به رأى (خود) . پس هرگاه به رأى (خود) عمل كنند ، گمراه شوند و ديگران را نيز گمراه سازند .
٢٥٠٠.امام على عليه السلام : با وجود سه چيز هيچ عملى پذيرفته نمى شود: شرك و كفر و رأى . عرض كردند : اى امير المؤمنين ! مقصود از رأى چيست ؟ فرمود : اين كه كتاب خدا و سنّت رسول او را بگذارى و به رأى عمل كنى .
ر . ك : فتوا ، باب ١٤٥٣ .
٧٨٧ اجتهاد در انديشيدن
٢٥٠١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : حكمران اگر بر اثر كوشش و تلاش به حقّ دست يابد ، او را دو پاداش باشد و اگر در كوشش خود به حقّ دست نيابد يك پاداش دارد .
٢٥٠٢.امام على عليه السلام : هر كه انديشه خود را در راه خير خواهى مردم به كار و تلاش وا دارد ، پاداش نيّتش را بگيرد و وظيفه اش را انجام داده باشد .
١٥٥
ربا
٧٨٨ بر حذر داشتن از ربا
٢٥٠٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند عز و جل ربا خوار و ربادهنده و كاتب و گواهان آن را لعنت كرده است .
٢٥٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شبى كه به معراج رفتم ، بر مردمى گذشتم كه شكمهايشان چون خانه اى بود و در آنها مارهايى وجود داشت كه از بيرون شكمهايشان ديده مى شد . پرسيدم : اى جبرئيل! اينها كيستند ؟ گفت : اينان ربا خوارانند .
٢٥٠٥.امام باقر عليه السلام : پليدترين كسب ها ، رباست .
٢٥٠٦.امام صادق عليه السلام : ربا خوار از دنيا نرود، تا آن كه شيطان ديوانه اش كند .
٢٥٠٧.امام صادق عليه السلام : يك درهم ربا ، نزد خداوند سنگين تر است از هفتاد بار زنا كردن با محارم در (كعبه) خانه محترم خدا .
٧٨٩ حكمت تحريم ربا
٢٥٠٨.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به پرسش هشام ابن حكم از علّت تحريم رباـ : اگر ربا حلال بود ، مردم كار تجارت و كسب مايحتاج خود را رها مى كردند . پس خداوند ربا را حرام فرمود ، تا مردم از حرامخوارى دست كشيده ، به تجارت و خريد و فروش روى آورند و زيادى مال را به يكديگر قرض دهند .
٢٥٠٩.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال از علّت تحريم رباـ : تا اين كه مردم از احسان كردن به يكديگر دريغ نورزند .
٧٩٠ عوامل آلوده شدن به ربا
٢٥١٠.امام على عليه السلام : اى مـردم ! ابـتـدا احكام ، سپس تـجـارت ! به خدا قسم كه ربا در ميان اين امّت ناپيداتر از حركت مورچه بر روى تخته سنگ سياه است .