١٤٦٢.امام حسين عليه السلام : بدانيد كه جنگ شرّش شتابنده است و طعمش زشت و نفرت انگيز ؛ هركس خود را براى آن آماده كند و ساز و برگش را فراهم آورد و پيش از فرا رسيدن هنگام جنگ پيكر خود را از زخمهاى آن دردمند نكند جنگ را برده است ؛ امّا آن كه پيش از رسيدن فرصت و زمان جنگ وآگاه شدن از توانايى جنگى خود به آن مبادرت ورزد مستحق همان است كه سپاهيان خود را سودى نرساند و خويشتن را نيز به نابودى اندازد .

٤٨١ غافلگير كردن دشمن

١٤٦٣.امام على عليه السلام : هان ! من شما را شب و روز و در آشكار و نهان به نبرد با اين قوم فرا خواندم و به شما گفتم : پيش از آن كه آنان به شما يورش آورند ، شما بر آنان بتازيد ؛ زيرا به خدا سوگند با هيچ مردمى در دل سرزمين خودشان جنگ نشد مگر آن كه به خوارى افتادند .

٤٨٢ نكاتى كه پيش از شروع جنگ بايد رعايت كرد

١٤٦٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : با مردم مدارا كنيد و بـه آنها فـرصت دهـيد و پيش از آن كه به حقّ دعوتشان كنيد بر ايشان متازيد ؛ زيرا كه اگر مردمان روى زمين را ، از شهرنشين و چادر نشين ، مسلمان نزد من آوريد خوشتر دارم تا زنان و فرزندانشان را (اسير) نزد من آوريد و مردانشان را بكشيد .

١٤٦٥.امام على عليه السلام در صفين فرمود : به خدا سوگند يك روز جنگ را به تأخير نينداختم مگر از اين رو كه اميد داشتم گروهى به من بپيوندند و به سبب من هدايت شوند و در پرتو من بيارامند ؛ اين را خوشتر دارم تا آنان را در حالى كه گمراهند بكُشم .

٤٨٣ پيشقراولان سپاه

١٤٦٦.امام على عليه السلام ـ در سفارش خود به زياد ابن نضرـ : بدان كه پيشقراولان سپاه چشمهاى آن هستند و چشمان پيشقراولان ، طلايه داران ايشانند . پس ، هرگاه از مرزهاى سرزمين خود بيرون رفتى و به دشمنت نزديك شدى بيدرنگ طلايه داران را در هر سو و در پاره اى از درّه ها و درخت زارها و كمينگاهها و در هر گوشه اى بگمار تا دشمن در كمين شما نباشد و ناگهان بر شما نتازد .

٤٨٤ آموزشهاى نظامى

١٤٦٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فرستادگان و گروگانها را نبايد كشت .

١٤٦٨.امام على عليه السلام : زره پوشان را در صف جلو و بى زرهان را در صفوف عقب قرار دهيد و دندانها را بر هم بفشاريد ؛ كه اين كار تأثير شمشير (دشمن) را بر سر ، كمتر مى كند ، در اطراف نيزه ها پيچ و تاب خوريد ، كه با اين كار در برابر نيزه ها بهتر مى توان جا خالى كرد ، ديدگانتان را فرو اندازيد كه اين كار بيشتر قوّت قلب و آرامش دل مى بخشد ، صداهاى خود را خاموش كنيد كه اين كار در زدودن ترس و سستى مؤثرتر است .

١٤٦٩.امام على عليه السلام : با دشمن نجنگيد تا او جنگ را آغاز كند ؛ زيرا شما بحمداللّه حجّت داريد و اين كه شما آنان را بگذاريد تا آغازگر جنگ باشند حجّت ديگرى است در دست شما در برابر آنان . اگر به اذن خداوند دشمن شكست خورده ، فراريان را نكشيد و به آن كه در چنگتان گرفتار آمده است ، صدمه نزنيد وكار زخمى را نسازيد و زنان را با آزار و اذيّت تحريك مكنيد .

١٤٧٠.امام على عليه السلام : رسـول خدا صلى الله عليه و آله از مـسـموم كردن شهرهاى مشركان نهى فرمود .

١٤٧١.امام سجّاد عليه السلام : اگر اسيرى گرفتى كه قدرت راه رفتن نداشت و تو وسيله اى براى حمل او نداشتى او را نكش وآزادش كن ؛ زيرا نمى دانى كه حكم امام درباره او چيست ؟.

٤٨٥ جنگ نيرنگ است

١٤٧٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرچه به نظرت مى رسد بگو ؛ زيرا جنگ ، نيرنگ است .

٤٨٦ نهى از فرار از جنگ

«جز آنها كه براى ساز و برگ نبرد باز مى گردند يا آنها كه به يارى گروهى ديگر مى روند ، هركس كه پشت به دشمن كند مورد خشم خدا قرار مى گيرد وجايگاه او جهنّم است و چه بد جايگاهى است» .

١٤٧٣.امام على عليه السلام ـ خطاب به يارانش در جنگ صفينـ : پياپى يورش بريد و از گريختن شرم كنيد ، كه گريز از ميدان جنگ ننگى است جاويدان در ميان اعقاب و روزگاران آينده وموجب آتش در روز حسابرسى . با رضايت خاطر بجنگيد و شادمان و سبك جان به سوى مرگ گام برداريد .

١٤٧٤.امام صادق عليه السلام : هركس در جنگ از برابر دو مرد بگريزد ، كارش گريختن به شمار مى آيد و اگر در جنگ از برابر سه نفر بگريزد كارش گريختن به شمار نمى آيد .

١٤٧٥.امام رضا عليه السلام: خداوند فرار از ميدان جهاد را حرام كرده است؛ چون باعث ضعف دين و خفيف شدن پيامبران و پيشوايان عادل عليهم السلام است .

٤٨٧ به كارگيرى انواع جنگ افزارها در جنگ

«تا مى توانيد در برابر آنان نيرو فراهم آوريد» .

١٤٧٦.حفص بن غياث : از امام صادق عليه السلام پرسيدم آيا جايز است در شهرى كه مردم آن حربى هستند و داخل آن زن و كودك و پيرمرد و اسراى مسلمان و تجّار به سر مى برند ، آب انداخت و آن را به آتش كشيد يا آن را به منجنيق بست تا مردمش كشته شوند ؟ فرمود : اين كار را بايد با آنان كرد و به خاطر وجود چنين افرادى نبايد از مردمان حربى شهر دست كشيد . و مسلمانان در قبال آنها نه ديه اى به گردن دارند نه كفّاره اى .

٤٨٨ نيروى دريايى

١٤٧٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شهداى جنگ دريايى نزد خداوند برترند از شهداى جنگ زمينى .

٤٨٩ شركت زنان در جنگ

١٤٧٨.امام باقر عليه السلام يا امام صادق عليه السلام: رسول خدا صلى الله عليه و آله زنان را همراه خود به جنگ برد تا مجروحان را مداوا كنند . از غنيمت چيزى ميان آنها تقسيم نكرد ، امّا به آنان (چيزهايى) بخشيد .

ر . ك : زن ، باب ١٦٣٠ .