منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٧٧
٢٧٤
خوبى (٢) «امر به معروف و نهى از منكر»
١٢٧٣ امر به معروف و نهى از منكر
«بايد از ميان شما گروهى باشند كه به خير دعوت كنند و امر به معروف و نهى از منكر. اينان رستگارانند» .
«شما بهترين امتى هستيد كه براى مردم پديد آمده است، امر به معروف و نهى از منكر مى كنيد و به خدا ايمان داريد. اگر اهل كتاب نيز ايمان بياورند برايشان بهتر است. بعضى از ايشان مؤمنند ولى بيشترشان فاسق اند» .
«مردان مؤمن و زنان مؤمن سرپرستان يكديگرند، امر به معروف و نهى از منكر مى كنند» .
٤١٩٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه امر به معروف و نهى از منكر كند ، او جانشين خدا و جانشين رسول او در زمين است .
٤١٩٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند عز و جل از مؤمن ضعيفى كه دين ندارد نفرت دارد . عرض شد : مؤمنى كه دين ندارد كيست ؟ فرمود : كسى كه نهى از منكر نمى كند .
٤١٩٨.امام على عليه السلام : پايندگى شريعت به امر به معروف و نهى از منكر و بر پاداشتن حدود (الهى) است .
٤١٩٩.امام على عليه السلام : همه كارهاى خوب و جهاد در راه خدا ، در مقايسه با امر به معروف و نهى از منكر چيزى نيست ، مگر همچون آب دهانى كه در دريايى ژرف انداخته شود .
٤٢٠٠.امام على عليه السلام : امر به معروف برترين كارهاى مردم است .
٤٢٠١.امام على عليه السلام : بدانيد كه امـر بـه مـعروف و نهى از منكر ، اجل كسى را نزديك نكرده اند و روزى كسى را نبريده اند .
٤٢٠٢.امام حسين عليه السلام : گفته مـى شد : بـر هيچ چشمى كه مؤمنِ به خدا باشد روا نيست كه ببيند خدا نافرمانى مى شود و خود را فرو بندد مگر آن وضع را تغيير دهد .
٤٢٠٣.امام باقر عليه السلام : امـر بـه معروف و نـهى از منكر راه پـيامبران است و شيوه نيكوكاران . فريضه بزرگى است كه ديگر فرايض به واسطه آن برپا مى شود و راه ها امن مى گردد و درآمدها حلال مى شود و حقوق و اموالِ به زور گرفته شده به صاحبانش بر مى گردد و زمين آبادان مى شود و از دشمنان انتقام گرفته مى شود و كارها سامان مى پذيرد .
ر . ك : جهاد (١) ، باب ٣٧٦ .
١٢٧٤ خطر رها كردن امر به معروف و نهى از منكر
٤٢٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : يا امر به معروف و نهى از منكر مى كنيد ، يا عذاب خدا همه شما را فرا مى گيرد .
٤٢٠٥.امام على عليه السلام ـ سـفـارش آن حضرت بــه حسنين عليهماالسلام پس از ضـ : امر به معروف و نهى ازمنكر را رها مكنيد ، كه در اين صورت اشرار شما زمام امورتان را به دست مى گيرند و آن گاه هر چه دعا كنيد ، مستجاب نخواهد شد .
١٢٧٥ هر كس به كردار عدّه اى راضى باشد
٤٢٠٦.امام على عليه السلام : هر كه به كردار عدّه اى راضى باشد ، مانند كسى است كه همراه آنان ، آن كار را انجام داده باشد و هر كس به كردار باطلى دست يازد او را دو گناه باشد : گناه به جا آوردن آن و گناه راضى بودن به آن .
٤٢٠٧.امام جواد عليه السلام : هر كس كار زشتى را نيك شمارد ، در آن كار شريك باشد .
٤٢٠٨.امام جواد عليه السلام : كسى كه شاهد كارى باشد و آن را ناخوش بدارد ، مانند كسى است كه شاهد آن نبوده است و كسى كه شاهد كارى نباشد امّا به آن راضى باشد ، مانند كسى است كه شاهد آن بوده است .
١٢٧٦ شرايط كسى كه امر به معروف مى كند
٤٢٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه امر بــه معروف مى كند ، بايد اين كار را با شيوه خوبى انجام دهد .
٤٢١٠.رسول خدا صلى الله عليه و آله ـ در پاسخ به اين سخن كه گفته شد : ما تنها به چيزهـ : نه ، بلكه به خوبيها فرمان دهيد هر چند خودتان به همه آنها عمل نكنيد و از زشتيها باز داريد ، گرچه خود از همه آنها خوددارى نورزيد .
٤٢١١.امام على عليه السلام : من شأن خود را بالاتر از آن مى دانم كه آنچه را خودم ترك نمى كنم ، مردم را از آنها باز دارم ، يا به كارى فرمانشان دهم كه خود جلوتر به آن عمل نكنم .
٤٢١٢.امام على عليه السلام : نفرين خدا بر كسانى كه به خوبى فرمان مى دهند و خود آن را فرو مى گذارند و بر كسانى كه از زشتى باز مى دارند و خود مرتكب آن مى شوند .
٤٢١٣.امام على عليه السلام : نـهى از مـنكر كنيد و خود از آن باز ايستيد ؛ زيرا دستور داريد كه ابتدا خود از كار زشت باز ايستيد و سپس ديگران را نهى كنيد .
٤٢١٤.امام صادق عليه السلام : كسى (بايد) امر به معروف و نهى از منكر كند كه سه خصوصيت در او باشد : (اوّل) به آنچه فرمان مى دهد ، خود عمل كند و آنچه را نهى مى كند ، خود نيز ترك گويد . (دوم) در امر و نهى خود عدالت را رعايت كند و (سوم) در امر و نهيش ، طريق ملايمت و نرمى پيش گيرد .
ر . ك : تبليغ ، باب ٢٥٥ ؛ دانش و دانايى ، باب ١٣٤٥ ؛ اندرز ، باب ١٨٤٢ .
١٢٧٧ كمترين مرتبه نهى از منكر
٤٢١٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر يك از شما منكرى را ديد ، بايد با دست خود آن را تغيير دهد . اگر نتوانست ، با زبانش تغيير دهد (و اعتراض كند) و باز اگر نتوانست ، در قلبش آن را انكار كند و اين ضعيف ترين مرحله ايمان است .
٤٢١٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هان ! مبادا هراس از مردم مانع از آن شود كه فردى از شما حقّ را ببيند و نگويد . (كه حقّ گويى) نه اجلى را نزديك مى كند و نه رزق و روزيى را دور مى گرداند .
٤٢١٧.امام على عليه السلام : كسى كه در برابر منكر با دل و دست و زبان خويش اعتراض نكند ، او مرده اى است در ميان زندگان .
٤٢١٨.امام على عليه السلام : رسول خدا صلى الله عليه و آله به ما دستور داد كه با افراد گنهكار، با چهره اى گرفته و درهم كشيده رو به رو شويم .
٤٢١٩.امام صادق عليه السلام : براى عزّت مؤمن همين كافى است كه هر گاه منكرى را ببيند ، خداوند عز و جل بداند كه در دل آن را انكار مى كند .
ر . ك : جهاد (١) ، باب ٣٧٤ ؛ خوبى (٢) ، باب ١٢٧٥ .