٥٠٠٩.امام على عليه السلام : بدان كه دنيا سراى آزمايش و گرفتارى است ، كه آدمى هرگز در آن ساعتى آسوده و بيكار نشود ، مگر اين كه آن بيكارى در روز قيامت مايه حسرت او گردد .

٥٠١٠.امام على عليه السلام : چه سزاوار است كه انسان ساعتى و لحظاتى براى خودش داشته باشد كه هيچ بازدارنده اى ، او را از آن لحظه ها باز ندارد .

٥٠١١.امام على عليه السلام : اگر كار كردن مايه رنـج و زحمت است ، پيوسته بيكار بودن نيز موجب فساد و تباهى است .

٥٠١٢.امام سجّاد عليه السلام ـ در دعاـ : (خداوندا) دلهاى ما را با ياد خود از هر يادى و زبانهايمان را با سپاس خود از هر سپاسى و اندامهايمان را با طاعت خود از هر طاعتى ديگر باز دار و اگر فراغت از كارى براى ما مقدّر فرموده اى آن را فراغتى سالم قرار ده كه در آن گناهى ما را نرسد و دلزدگى به ما روى نياورد ، تا فرشتگان نويسنده بديها با نامه اى خالى از گناهانِ ما برگردند و نويسندگان نيكيها ، شادمان از حسناتى كه براى ما نگاشته اند مراجعت كنند .

٥٠١٣.امام سجّاد عليه السلام ـ در دعاى مكارم الاخلاقـ : بار خدايا ! بر محمّد و آل او درود فرست و مرا از كارى كه اهتمام بدان (از عبادت و بندگيت) بازم مى دارد ، بى نياز گردان و مرا به كارى وا دار كه فردا(ى قيامت) درباره آن از من باز خواست مى كنى و روزهاى مرا در راه آنچه كه براى آن آفريده شده ام ، فراغت ده .

٥٠١٤.امام سجّاد عليه السلام ـ نيز در همان دعاـ : تندرستى و صحّتى كه با عبادت گذرد و فراغتى كه با پاكدامنى همراه باشد ، روزيم فرما .

٥٠١٥.امام سجّاد عليه السلام ـ در دعاى روز عرفهـ : (خدايا) باتوان و گشايشى از توان و گشايشت مزه فراغت براى انجام آنچه تو دوست دارى و كوشش در آنچه به تو نزديك مى گرداند ، به من بچشان و ارمغانى از ارمغانهايت سوى من بفرست و تجارتم را سودمند و بازگشتم را بى زيان قرار ده و مرا از منزلتت هراسان كن و مشتاق ديدار خودت بفرما .

٥٠١٦.امام كاظم عليه السلام : خداوند متعال از بنده پُر خواب نفرت دارد ؛ خداوند متعال از بنده بيكار نفرت دارد .

٣٢١

فساد

١٤٦٦ آنچه توده مردم را فاسد مى كند

١ ـ گناه

«به سبب آنچه دستهاى مردم فراهم آورده، فساد در خشكى و دريا نمودار شد، تا (سزاى) بعضى از آنچه را كه كرده اند به آنان بچشاند، باشد كه باز گردند» .

٥٠١٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : گناه را هرگاه بنده پنهانى مرتكب شود ، به كسى جز صاحب آن زيانى نمى زند و هرگاه آشكارا انجامش دهد و مردم او را منع نكنند ، آن گناه به عموم مردم آسيب خواهد رساند .

ر . ك : گناه ، باب ٧٦٨ .

٢ ـ اختلاف

٥٠١٨.امام على عليه السلام : سوگند به خدا كه هيچ امّتى پس از پيامبر خود دچار اختلاف نشد ، جز آن كه باطل آن بر حقّ آن چيره گشت ، مگر اين كه خدا نخواست .

ر . ك : اختلاف ، باب ٦٢٤ .

٣ ـ محروميت از حق

٥٠١٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرگز پاك و پاكيزه (و سعادتمند) نگردد آن امّتى ، كه حقِّ ناتوان بدون ترس و لرز از قدرتمند گرفته نشود .

١٤٦٧ مُفسدان چه كسانى هستند

«سزاى كسانى كه با خدا و پيامبر او مى جنگند و در زمين به فساد مى كوشند، جز اين نيست كه كشته شوند...» .

«(ملكه سبا) گفت : پادشاهان چون به شهرى درآيند آن را تباه و عزيزانش را خوار مى گردانند. روش آنها چنين است» .

«و هرگاه به آنان گفته شود كه در زمين فساد نكنيد ، مى گويند: جز اين نيست كه ما اصلاحگريم» .

«از فرمان اسرافكاران (و زياده روان) پيروى مكنيد . همانان كه در زمين فساد مى كنند و اصلاح نمى كنند» .

٥٠٢٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دو گروه از امّت منند كه اگر آنها درست شوند امّتم درست شود و اگر آنها تباه گردند امّتم تباه گردد . عرض شد : اى رسول خدا ! آن دو گروه كدامند ؟ فرمود : فقيهان و زمامداران .

٥٠٢١.امام على عليه السلام : ضايع كردن رهتوشه ، از جمله موارد فساد (و اسراف) است .

٥٠٢٢.امام رضا عليه السلام : از جمله فساد (و اسراف) است شكستن درهم و دينار (پول مسكوك سالم براى مصرفى ديگر) و دور انداختن هسته ميوه .

١٤٦٨ آنچه مانع از فساد و تباهى مى شود

٥٠٢٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اگر نبود وجود بندگانى كه براى خدا ركوع مى كنند و كودكان شيرخوار و حيوانات چرنده ، بى گمان عذاب سختى بر سر آنان مى ريخت .

٥٠٢٤.امام على عليه السلام : اگر مردم ، آن گاه كه خشم و بلاها بر آنان فرود مى آيد و نعمتها از ميانشان مى رود ، با نيّتهاى راست و درست و دلهاى مشتاق به پروردگارشان پناه برند ، بى گمان هر گريخته و از دست رفته اى را به آنان بازگرداند و هر فسادى را براى آنان اصلاح كند .

٥٠٢٥.امام صادق عليه السلام : خداوند به بركت وجـود شيعيان نمازگزار ما ، عذاب را از شيعيانى كه نماز نمى خوانند دفع مى كند . اگر همه آنها نماز را ترك مى كردند ، قطعا هلاك مى شدند و خداوند به بركت وجود شيعيان زكات پرداز ما (عذاب را) از شيعيانى كه زكات نمى دهند دور مى گرداند ... و اين است معناى سخن خداوند عز و جل كه : «اگر خداوند برخى از مردم را به وسيله برخى ديگر دفع نمى كرد ، قطعا زمين تباه مى گرديد» .