«سزاى كسانى كه با خدا و رسول او جنگ مى كنند و در زمين به فساد مى كوشند آن است كه كشته شوند يا بردار گردند يا دستها و پاهايشان يكى از چپ و يكى از راست بريده شود يا از سرزمين خود تبعيد شوند» .

١٤٧٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هركس (عليه ديگران) شمشير بركشد خونش هدر است .

١٤٨٠.امام على عليه السلام : دزد محارب (دزدى كه مسلحانه دست به دزدى زند) را بكش و نگران نباش ؛ خونش به گردن من .

١٤٨١.دعائم الاسلام : مـحـاربـى را نـزد امـيـر المؤمنين عليه السلام آوردند . آن حضرت دستور داد او را زنده بر دار كنند . براى اين كار چوبى را رو به قبله بر افراشت و آن مرد محارب را به گونه اى كه پشتش به چوبه دار و رويش به سمت مردم و قبله بود به دار آويخت . جسد او سه روز بر دار بود . پس از سه روز امام دستور داد آن را پايين آورده بر وى نماز خواند و دفنش كرد .

١٤٨٢.امام باقر عليه السلام : هركس شبانه با خود سلاح حمل كند محارب است ، مگر آن كه كسى باشد كه نتوان به او مشكوك شد .

١٤٨٣.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال از تبعيد محاربـ : از شهر تبعيد مى شود . امير المؤمنين عليه السلام دو مرد را از كوفه به جاى ديگر تبعيد كرد .

ر . ك : ربا ، باب ٧٩١ .

٩٤

آزادى و آزادگى

٤٩١ آزادى و آزادگى

١٤٨٤.امام صادق عليه السلام : پنج خصلت است كه در هركس يكى از آنها نباشد خير و بهره زيادى در او نيست : اول : وفادارى ، دوم : تدبير ، سوم : شرم و حيا ، چهارم : خوش خويى و پنجم ـ كه چهار خصلت ديگر را نيز در خود دارد ـ : آزادگى .

٤٩٢ همه مردم آزادند

١٤٨٥.امام على عليه السلام : اى مردم ! آدم نه بنده اى زاييد و نه كنيزى . مردم همه آزادند .

١٤٨٦.امام على عليه السلام : بنده ديگران مباش كه خداوند سبحان تو را آزاد آفريده است .

١٤٨٧.امام صادق عليه السلام : آزاده در همه حال آزاده است . اگر بلا و سختى به او رسد شكيبايى ورزد و اگر مصيبتها بر سرش فرو ريزند او را نشكنند هرچند به اسيرى افتد و مقهور شود و آسايش را از دست نهاده به سختى و تنگدستى افتد . چنان كه يوسف صديق امين ، صلوات اللّه عليه ، به بندگى گرفته شد و مقهور و اسير گشت امّا اين همه به آزادگى او آسيب نرساند .

٤٩٣ خوى آزاد مرد

١٤٨٨.امام على عليه السلام : گشاده رويى خصلت آزاد مرد است .

١٤٨٩.امام على عليه السلام : حيا وعفت از خصلتهاى ايمان است . اين دو سرشت آزادگان و خوى نيكان است .

١٤٩٠.امام على عليه السلام : بنده قانع آزاد است و آزاد طمعكار ، بنده .

٩٥

آزمندى

٤٩٤ آزمندى

١٤٩١.امام على عليه السلام ـ در پاسخ به اين پرسش كه آزمندى چيست ؟ـ : به دست آوردن كم با از دست دادن زياد .

١٤٩٢.امام على عليه السلام : آزمندى رنجى جاويدان است .

١٤٩٣.امام على عليه السلام : آزمندى جوانمردى را لكه دار مى كند .

١٤٩٤.امام على عليه السلام : آزمندى مَركب رنج است .

ر . ك : عنوان ٢٥٤ «طمع» .

٤٩٥ آزمند

١٤٩٥.امام على عليه السلام ـ در پاسخ به اين پرسش كه كدام خوارى بدتر است ؟ـ : آزمندى به دنيا .

١٤٩٦.امام على عليه السلام : آزمند ، اسيرى زبون است كه از بند اسارت هرگز نرهد .

١٤٩٧.امام على عليه السلام : روزى قسمت شده است ؛ حـريص مـحروم است .

١٤٩٨.امام على عليه السلام : آزمـند نـيازمند است اگـر چه مالك همه دنيا باشد .

١٤٩٩.امام على عليه السلام : آن كه آزمند شد خود را در بدبختى و رنج افكند .

١٥٠٠.امام على عليه السلام: آزمند، بسنده نمى كند.

١٥٠١.امام على عليه السلام : آزمندى روزى را زياد نمى كند بلكه قدر و منزلت را خوار مى سازد .

١٥٠٢.امام حسين عليه السلام : نه عفّت مانع روزى مى شود و نه حرص ، روزى بيشتر مى آورد ؛ زيرا روزى تقسيم شده و اجل حتمى است و حرص زدن طلب گناه است .

١٥٠٣.امام باقر عليه السلام : حكايت كسى كه به دنيا حريص است ، حكايت كرم ابريشم است هرچه بيشتر ابريشم بر خود مى تند ، با بيرون آمدن از پيله بيشتر فاصله مى گيرد تا آن كه سرانجام دق مرگ مى شود .