٤٥٥٥.امام على عليه السلام : هر گاه خبرى را شنيديد ، در انديشه به كار بستن آن باشيد ، نه به فكر نقل كردنش ؛ زيرا بازگو كنندگان دانش بسيارند و به كار برندگان آن اندك .

١٣٤٦ سختگيرى در كيفر عالِم

٤٥٥٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دوزخيان از بوى گند عالم بى عمل ، در آزارند .

٤٥٥٧.امام على عليه السلام : كيفر كسانى كه مى دانند و كسانى كه نمى دانند، نزد خداوند يكسان نيست . خداوند ما و شما را از علمى كه داريم بهره مند سازد و آن را براى خود خالص گرداند، همانا او شنوا و پذيرنده (دعا) است .

٤٥٥٨.امام على عليه السلام : لغزش عالم ، مانند شكسته شدن كشتى است كه سرنشينان خود را غرق مى كند و خودش هم غرق مى شود .

٤٥٥٩.امام صادق عليه السلام : از نادان هفتاد گناه آمرزيده مى شود پيش از آن كه يك گناه از دانا آمرزيده شود .

٤٥٦٠.امام صادق عليه السلام : در ميان مردمان (گنهكار) سخت ترين عذاب را عالمى دارد ، كه از علم خود كمترين سودى نبرد .

٤٥٦١.امام صادق عليه السلام ـ چنان كه در كتاب مصباح الشريعه به ايشان نسبت دادـ : خداوند به داود عليه السلام وحى فرمود : كمترين كارى كه با عالم بى عمل بكنم ، سخت تر از هفتاد كيفر درونى است و آن اين است كه شيرينى يادم را از دل او بيرون مى برم .

ر . ك : ايمان ، باب ١٨٤ ؛ دوزخ ، باب ٤٠٠ .

١٣٤٧ علماى بد

٤٥٦٢.مسيح عليه السلام : چگونه در شمار اهل علم باشد ، كسى كه دنياى خود را بر آخرتش ترجيح مى دهد و به دنيا روى آورده است و آنچه را به او زيان مى زند دوست تر دارد از آنچه به او سود مى رساند ؟.

٤٥٦٣.مسيح عليه السلام : دينار ، درد دين است و عالِم ، پزشك دين . پس ، هر گاه ديديد كه پزشك به اين درد مبتلا شده است به او بدگمان باشيد و بدانيد كه او خيرخواه ديگرى نيست .

٤٥٦٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بدانيد كه بدترين بد ، علماى بدند و خوبترين خوب علماى خوبند .

٤٥٦٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه علمش فزونى گيرد و هدايتش افزون نشود ، جز بر دورى او از خدا افزوده نگردد .

٤٥٦٦.امام صادق عليه السلام : ملعون است ، ملعون است ، آن عالِمى كه از سلطان ستمگرى دنباله روى كند و او را در ستمكاريش يارى دهد .

٤٥٦٧.امام عسكرى عليه السلام ـ در وصف علماى بدكردارـ : زيان آنها براى شيعيان ناتوان (و آسيب پذير) ما بيشتر از زيان سپاه يزيد براى حسين بن على عليهماالسلام و ياران اوست ؛ زيرا آنها جان و مال ايشان را گرفتند و اين علماى بدكردار ... در دل شيعيان ناتوان ما شكّ و شبهه مى اندازند و گمراهشان مى كنند .

١٣٤٨ تفسير علم

٤٥٦٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : علم سه تاست : آيه اى روشن و نسخ ناشده ، يا فريضه اى ميانه ، يا سنّتى پا برجاى . و ماسواى اينها فضيلتى غير ضرور است .

٤٥٦٩.امام صادق عليه السلام : دانش به آموختن نيست ، بلكه نورى است كه در دل هر كس كه خداوند تبارك و تعالى بخواهد هدايتش كند ، مى افتد . بنابراين ، اگر خواهان دانش هستى ، نخست حقيقت عبوديت را در جان خودت جويا شو و دانش را از طريق به كار بستن آن بجوى و از خداوند فهم و دانايى بخواه تا تو را فهم و دانايى دهد .

٤٥٧٠.امام صادق عليه السلام : مردى خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد : اى رسول خدا ! علم چيست ؟ فرمود : خاموشى . عرض كرد : سپس چه ؟ فرمود : گوش سپردن . عرض كرد : ديگر چه ؟ فرمود : حفظ و مراقبت . عرض كرد : آن گاه چه ؟ فرمود : به كار بستن آن . عرض كرد : سپس چه اى رسول خدا ؟ فرمود : انتشار دادن آن .

١٣٤٩ نكوهشِ دانش ناسودمند

٤٥٧١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ عـرضه مى داشتـ : بـار خدايا ! به تو پـناه مى برم از دانشى كه سود نمى دهد و دلى كه خشوع ندارد و دعايى كه شنيده نمى شود و نفسى كه سير نمى گردد .

٤٥٧٢.امام على عليه السلام : بـدان كـه در دانـش ناسودمند خيرى نيست و آموختن دانشى كه سزاوار آموختن نيست ، سودى ندهد .

٤٥٧٣.امام كاظم عليه السلام : رسول خدا صلى الله عليه و آله وارد مسجد شد ، ديد عدّه اى گرد مردى جمع شده اند ، فرمود : چه خبر است ؟ عرض شد : علاّمه است . فرمود : علاّمه يعنى چه ؟ عرض كردند : او داناترين مردم است به نسل و نسب هاى اعراب و جنگهاى ايشان و به روزگار جاهليّت و اشعار و زبان عربى . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : اينها دانشى است كه اگر كسى نداند ، به او زيانى نرساند و اگر كسى بداند ، او را سودى نبخشد .

١٣٥٠ انواع دانشها

٤٥٧٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دانش بر دو قسم است : شناخت اديان و شناخت كالبدها .

٤٥٧٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دانش ، بيش از آن است كه به شماره در آيد ؛ بنابراين ، از هر چيزى نيكوترينش را فرا گير .

٤٥٧٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بهترين دانش آن است كه سودمند باشد .

٤٥٧٧.امام على عليه السلام : دانشها چهار گونه اند: دانش فقه براى شناخت اديان ، دانش پزشكى براى سلامتى بدن ها ، دانش نحو براى تصحيح گويش ها و دانش ستاره شناسى براى شناخت اوقات .

٤٥٧٨.امام على عليه السلام : بهترين دانشها، دانشى است كه تو را اصلاح كند.

٤٥٧٩.امام باقر عليه السلام : بدان كه هيچ دانشى چون طلب سلامتى نيست و هيچ سلا��تيى مانند سلامت دل نمى باشد .

٤٥٨٠.امام صادق عليه السلام : كاش بالاى سر اصحابم تازيانه بود ، تا در احكام حلال و حرام فقيه شوند .