٢٢٤٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دنيا در برابر آخرت چيزى نيست مگر مانند اين كه يكى از شما انگشتش را در دريا فرو برد . پس بنگرد كه چه چيز با خود مى آورد .

٢٢٤٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دنيا ساعتى بيش نيست ، پس آن را در طاعت (خدا) بگذرانيد .

٢٢٥٠.امام على عليه السلام : دنيا رفتنى و نابود شدنى است ؛ اگر آن براى تو بماند تو براى آن نمى مانى .

٢٢٥١.امام على عليه السلام : اى مردم ! دنيا سراى گذر است و آخرت جاى ماندن . پس ، از گذرگاه خود براى جاى باش خود (توشه) برگيريد .

٢٢٥٢.امام على عليه السلام : دنيا سراى گذر است نه جاى ماندن و مردم در آن دو دسته اند : كسى كه در دنيا خود را فروخت و به تباهى انداخت و كسى كه خود را خريد و آزاد ساخت .

٢٢٥٣.امام باقر عليه السلام : دنيا را چون منزلى بدان كه در آن فرود آمده اى و سپس از آن مى كوچى ؛ يا مانند مالى بدان كه در عالم خواب يافته اى و چون بيدار شوى خبرى از آن نيست . من اين را به عنوان تشبيه و مَثَل برايت گفتم ؛ زيرا دنيا در نظر خردمندان و خداشناسان همانند جابه جا شدن سايه هاست .

٢٢٥٤.امام باقر عليه السلام : دنيا در نظر دانشمندان مانند سايه است .

٢٢٥٥.امام كاظم عليه السلام : لقمان به فرزندش گفت : همانا دنيا دريايى ژرف است . خلقى بسيار در آن غرقه گشته اند ؛ پس بايد كه كشتى تو در اين دريا تقواى خدا باشد و محموله اش ايمان و بادبانش توكّل و ناخدايش خِرَد وراهنمايش دانش وسكّانش شكيبايى .

٧١٨ دنيا سرايى آكنده از بلاست

٢٢٥٦.امام على عليه السلام : (دنيا) سرايى است آكنده از بلا ، معروف به بى وفايى ، احوال آن نپايد و ساكنان آن به سلامت نرهند ؛ حالاتش گوناگون و نوبتهايش در حال تغيير است . زندگى در آن نكوهيده است و امنيّت و آسايش در آن يافت نمى شود .

ر . ك : آسايش ، باب ٨٤٠ .

١٤٣

سازشكارى

٧١٩ سازشكارى

«دوست دارند كه سازش كنى تا سازش كنند» .

٢٢٥٧.امام على عليه السلام : بدترين برادران (دينى) تـو كـسى است كـه درباره نفس تو با تو تسامح كند و عيبهايت را به تو نگويد .

٢٢٥٨.امام على عليه السلام : هـركه بـا نـفس خـود سـازش كـند ، او را بـه سرپيچى هاى حرام بكشاند .

٢٢٥٩.امام باقر عليه السلام : خداوند مـتعال بـه شـعيب پيامبر وحى فرمود: من صد هزار نفر از مردم تو را عذاب خواهم كرد : چهل هزار نفر از بدكارانشان را ، و شصت هزار نفر از نيكانشان را . شعيب عرض كرد : پروردگارا ! بدكاران سزاوارند ، امّا نيكان چرا ؟ خداوند عز و جل به او وحى فرمود كه : آنان با گنهكاران سازش كردند و به خاطر خشم من به خشم نيامدند .

٧٢٠ سازش نكردن در حق

٢٢٦٠.امام على عليه السلام : هرگاه با حقّ رو به رو شديد و دانستيد كه حقّ است ، درباره آن تسامح نكنيد كه به سختى زيان خواهيد ديد .

٢٢٦١.امام على عليه السلام : به جان خودم سوگند كه در جنگيدن با كسى كه در برابر حقّ بايستد و در گمراهى فرو رود هرگز سازش و سستى روا نمى دارم .

١٤٤

دولت

٧٢١ دولت بزرگواران

٢٢٦٢.امام على عليه السلام : دولت بزرگان از بهترين غنيمتهاست ، دولت لئيمان مايه خوارى كريمان است .

٢٢٦٣.امام على عليه السلام : چهار چيز نشانه به سرآمدن دولتهاست : فرو گذاشتن اصول ، چسبيدن به فروع ، مقدّم داشتن فرومايگان و عقب زدن مردمان با فضيلت و لايق .

٢٢٦٤.امام على عليه السلام : مهمترين حقوقى كه خداوند واجب گردانيده حقّ زمامدار بر مردم و حقّ بر زمامدار است ... اگر مردم حقّ زمامدار را گزارند و زمامدار حقّ مردم را گزارد ، حقّ در ميان آنان عزّت و قدرت يابد و راههاى روشن دين هموار گردد و نشانه هاى عدالت و دادگرى برپا شود و راه و رسمها در مجراى صحيح خود قرار گيرند بدين ترتيب ، اوضاع زمانه درست مى شود و به پايدارى دولت اميدوارى مى رود و دشمنان در رسيدن به مطامع خود مأيوس مى گردند .

٢٢٦٥.امام على عليه السلام : هيچ عاملى چون عدالت دولتها را استوار نمى كند .

٢٢٦٦.امام على عليه السلام : دين را حصار دولت خود گردان و شكر گزارى را حفاظ نعمت خود ؛ زيرا هر دولتى كه در حصار دين باشد ، شكست ناپذير است و هر نعمتى كه در حفاظ شكرگزارى باشد ربوده نشود .

٢٢٦٧.امام على عليه السلام : بـيدارى بـراى حـراست امور ، از نشانه هاى (پايدارى) دولت است .

١٤٥

دارو و درمان

٧٢٢ درمان كردن

٢٢٦٨.امام صادق عليه السلام : يكى از پيامبران بيمار شد ؛ پس گفت : خود را درمان نمى كنم تا همو كه بيمارم كرده است شفايم دهد . خداوند تعالى به او وحى كرد كه : تا خود را درمان نكنى ، شفايت ندهم ؛ زيرا شفا دادن از من است .