٤٤٠٧.امام حسين عليه السلام ـ وقتى كه نزد معاويه سخن از عقل به ميان آمدـ : عقل به كمال نرسد مگر با پيروى از حقّ . معاويه گفت : در سينه هاى شما جز يك چيز وجود ندارد .

٤٤٠٨.امام صادق عليه السلام : بسيار نگريستن(و انديشيدن) در دانش ، خرد را باز و شكوفا مى كند .

٤٤٠٩.امام صادق عليه السلام : بسيار انديشيدن در حكمت ، خرد را بارور مى كند .

٤٤١٠.امام صادق عليه السلام : كمال خرد در ســه چيز است : خاكسارى در برابر خدا ، داشتن يقينِ نيكو و خاموش ماندن بجز از سخن نيك .

١٣٢٢ ملاكهاى سنجش خرد آدميان

٤٤١١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از نشانه هاى خرد است : دورى كردن از سراى فريب و روى آوردن به سراى جاودانى و توشه برگرفتن براى خانه گور و آماده شدن براى روز رستاخيز .

٤٤١٢.امام على عليه السلام : از سخنان هر انسانى مى توان به ميزان خرد او پى برد .

٤٤١٣.امام على عليه السلام: فرستاده تو بازگو كننده خرد توست و نامه ات رساترين سخنگوى توست .

٤٤١٤.امام على عليه السلام : شـش چـيز اسـت كه با آنـها خردهاى مردم سنجيده مى شود : بردبارى در هنگام خشم ، شكيبايى به گاه ترس ، ميانه روى به هنگام خواهش و ميل ، ترس از خدا در همه حال ، خوش مدارا كردن و كمىِ جدال .

٤٤١٥.امام على عليه السلام : شش چيز است ، كه با آنها خردهاى مردان آزموده مى شود : همنشينى ، داد و ستد ، حكومت كردن ، بركنارى (از حكومت و قدرت) ، توانگرى و فقر .

٤٤١٦.امام على عليه السلام : در هنگام بديهه گويى است ، كه خرد مردان آزموده مى شود .

٤٤١٧.امام على عليه السلام : نظر مرد ، سنجه خرد اوست .

٤٤١٨.امام على عليه السلام : فراوانى كار درست ، از فراوانى خرد خبر مى دهد .

٤٤١٩.امام على عليه السلام : هر گاه خرد كامل شود ، سخن گفتن اندك شود .

٤٤٢٠.امام على عليه السلام : هر كه خردش كامل باشد، به شهوات بهايى ندهد.

١٣٢٣ عوامل ناتوان كننده خرد

٤٤٢١.امام على عليه السلام : بر اثر هوس و شهوت ، خرد از بين مى رود .

٤٤٢٢.امام على عليه السلام : تباه شدن خردها در جستن فزونيهاست .

٤٤٢٣.امام على عليه السلام : خودپسندى آدمى ، نشانگر سستى خرد اوست .

٤٤٢٤.امام على عليه السلام: هر كه با نادان همنشينى كند، از خردش كاسته شود.

٤٤٢٥.امام على عليه السلام : هيچ كس مزاحى نكرد ، مگر اين كه اندكى از عقل او كاسته شد .

٤٤٢٦.امام على عليه السلام : هركه به خردمندان گوش نسپارد ، خردش بميرد.

٤٤٢٧.امام باقر عليه السلام : در دل آدمـى چيزى از كِـبـر وارد نشد ، مگر اين كه از خرد او كاسته شد .

١٣٢٤ نشانه هاى سست خردى

٤٤٢٨.امام على عليه السلام : هر گاه خردها كاستى پذيرد،زياديها فزونى گيرد.

٤٤٢٩.امام على عليه السلام : هر كه خردش كــم باشد ، بد سخن گويد .

٤٤٣٠.امام على عليه السلام : همنشينى با نادانان ، از بى خردى است .

٤٤٣١.امام على عليه السلام : فراوانى آرزوها ، از تباهى خرد است .

١٣٢٥ ميوه خرد

٤٤٣٢.امام على عليه السلام: ميوه خرد، استقامت (و پايدارى در راه خدا) است.

٤٤٣٣.امام على عليه السلام : ميوه خرد ، پايبندى به حقّ است .

٤٤٣٤.امام على عليه السلام : ميوه خرد ، دشمن داشتن دنيا و سركوب كردن هوس است .

٤٤٣٥.امام على عليه السلام : خرد ، درختى است كه ميوه اش بخشندگى و حياست .

١٣٢٦ دشمن خرد

٤٤٣٦.امام على عليه السلام : دشمن خرد ، هواى نفس است .

٤٤٣٧.امام على عليه السلام : بسا خردى ، كه اسير هوسى چيره است .

٤٤٣٨.امام على عليه السلام : خداوند واجب فرمود ... ترك شرابخوارى را به منظور نگهدارى از خرد .

٤٤٣٩.امام على عليه السلام : بدانيد ، كه آرزو خرد را دچار غفلت مى سازد و ياد خدا را به فراموشى مى سپارد .

٤٤٤٠.امام صادق عليه السلام : هواى نفس ، بيدار است و خرد خفته .

ر . ك : عنوان ٣٩٧ «هوس» .

٢٨٨

اعتكاف

١٣٢٧ اعتكاف

«و كعبه را جايگاه اجتماع و مكان امن مردم ساختيم . مقام ابراهيم را نمازگاه خويش گيريد. ما ابراهيم و اسماعيل را فرمان داديم كه خانه مرا براى طواف كنندگان و معتكفان و راكعان و ساجدان پاكيزه داريد» .

٤٤٤١.انس : پيامبر صلى الله عليه و آله در زمانى كه مقيم بود ، دهه آخر ماه رمضان را اعتكاف مى كرد و هر گاه به مسافرت مى رفت ، سال بعد بيست روز معتكف مى شد .

٤٤٤٢.ميمون بن مهران : در خدمت حسن بن على عليهماالسلام نشسته بودم كه مردى آمد و عرض كرد : يابن رسول اللّه ! فلانى از من مبلغى پول طلبكار است و مى خواهد مرا حبس كند . امام فرمود : به خدا من پولى ندارم كه بدهكارى تو را بپردازم . پس ، با آن مرد سخن گفت . ميمون مى گويد : امام عليه السلام كفشهاى خود را پوشيد . من عرض كردم : يابن رسول اللّه ! فراموش كرديد كه در حال اعتكاف هستيد ؟ حضرت فرمود : فراموش نكرده ام ، امّا از پدرم شنيدم كه از قول جدّم رسول خدا صلى الله عليه و آلهفرمود : هر كه در راه برآ��ردن نياز برادر مسلمان خود بكوشد چنان است كه نه هزار سال ، روزه دار و شب زنده دار ، خدا را عبادت كرده باشد .