٥٥١٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه به يـكـى از شـما احترامى نهاده شد ، آن را ردّ نكند ؛ زيرا اين درازگوش است كه عزّت و احترام را ردّ مى كند .

٥٥١٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : عزّت و احترام را بپذيريد و بهترين احترام عطر است ؛ هم سبك ترين است و هم خوشبوترين .

٥٥١٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از احترام انسان بـه بـرادر مـسلمانش ، اين است كه پيشكش او را بپذيرد ، يا از همان چيزى كه در اختيار دارد به او تعارف و پيشكش كند و خودش را به زحمت نيندازد .

٥٥٢٠.امام حسين عليه السلام : كسى كه عطاى تو را بپذيرد در بخشندگى به تو كمك كرده است .

١٥٨٤ گراميترين مردمان

٥٥٢١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : قصدم فخر فروشى نيست ، امّا من ، گراميترين فرزند آدم نزد پروردگار خويش هستم .

٥٥٢٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : در پاسخ مردى كه عرض كرد : دوست دارم گراميترين مردم باشم . حضرت فرمود : از خدا نزد خلق شكايت مكن ، تا گراميترين مردم باشى .

٥٥٢٣.امام على عليه السلام : هـيچ بـزرگوارى و كـرامتى چون پرهيزگارى نيست .

ر . ك : تقوا ، باب ١٨٥١ .

١٥٨٥ احترام به مردم احترام به خود است

٥٥٢٤.امام على عليه السلام : اگر به كسى احترامى نـهـى ، در حـقيقت بـه خودت احترام نهاده اى و حيثيت خويش را با آن آراسته اى . بنابراين ، به خاطر خوبى و احترامى كه به خودت كرده اى ، از ديگرى انتظار سپاسگزارى نداشته باش .

٥٥٢٥.امام على عليه السلام : خـودت را بـه انجام كارهاى نيك و به دوش كشيدن بارهاى ديون (مردم) عادت بده ، تا شرافت نفس يابى .

ر . ك : نيكى كردن ، باب ٥٣٦ .

٣٤٤

كسب

١٥٨٦ پاكيزه ترين شغل

٥٥٢٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هـمانا پاكيزه ترين شغل ، شغل بـازرگانانى است كه چون سخنى گويند دروغ نگويند و هر گاه امانتى به آنها سپرده شود ، خيانت نكنند و هر گاه وعده دهند ، خلف وعده نكنند و وقتى چيزى مى خرند ، از آن نكوهش نكنند و وقتى چيزى مى فروشند ، تعريف و تبليغ نكنند و هر گاه بدهكارند (در پرداخت بدهى خود) ، تعلل نورزند و هر گاه طلبكار باشند (براى گرفتن طلب خود) ، فشار نياورند .

٥٥٢٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پاكترين درآمدِ مسلمان ، تيرى است كه در راه خدا مى اندازد .

١٥٨٧ تشويق به كسب درآمد از دسترنج

٥٥٢٨.داود عليه السلام ـ هنگام برخورد با يك كفشگرـ : اى مرد ! كار كن و بخور ؛ زيرا خداوند ، كسى راكه كار كند و بخورد دوست دارد و كسى را كه بخورد و كار نكند ، دوست نمى دارد .

٥٥٢٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرگز كسى غذايى بهتر از دسترنج خود ، نخورده است . پيامبر خدا ، داود ، از دسترنج خود ، مى خورد .

٥٥٣٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بهترين درآمد ، درآمــدِ كارگرى است كه در كارش صداقت داشته باشد .

٥٥٣١.من لا يحضره الفقيه : امام على عليه السلام در هواى داغ نيمروز براى كار كردن بيرون مى رفت ، در حالى كه نيازى نداشت (خودش برود) . علتش اين بود كه مى خواست خداوند متعال ببيند ، او براى كسب روزى حلال زحمت مى كشد .

٥٥٣٢.امام صادق عليه السلام : اميرالمؤمنين عليه السلام ، از دسترنج خود هزار بنده خريد و آزاد كرد .

٥٥٣٣.فضل بن ابى قره : بر حـضرت صــادق عليه السلام وارد شديم ، در حالى كه در باغ مشغول كار كردن بود . عرض كرديم : خدا ما را فداى شما كند ، اجازه دهيد ما براى شما كار كنيم يا غلامان كار را انجام دهند . حضرت فرمود : نه ، مرا به حال خود بگذاريد ؛ چون دوست دارم خداوند عز و جل مرا ببيند كه با دست خودم كار مى كنم و با رنج خود ، روزى حلال به دست مى آورم .

١٥٨٨ شغلهاى نكوهيده

٥٥٣٤.بحار الأنوار : مردى به رســول خـدا صلى الله عليه و آله عرض كرد : من اين فرزندم را سواد آموخته ام ؛ حالا او را به چه شغلى بگمارم ؟ حضرت فرمود : خدا پدرت را بيامرزد ، او را در هر شغلى بگذار امّا به پنج گروه مسپارش : سيّاء ، زرگر ، قصّاب ، گندم فروش و برده فروش . مرد گفت : اى رسول خدا ، سيّاء كيست ؟ فرمود : كسى كه كفن مى فروشد و آرزوى مرگ افراد امّت مرا دارد ، در حالى كه من يك نوزاد امّت خود را ، از هر آنچه آفتاب بر آن مى تابد بيشتر دوست دارم . امّا زرگر ؛ زيرا به فكر مغبون ساختن افراد امّت من است . امّا قصّاب ؛ زيرا آنقدر حيوان مى كشد ، كه رحم از دلش رخت بر مى بندد . اما گندم فروش ؛ زيرا ارزاق امّت مرا احتكار مى كند . اگر بنده با عنوان دزد ، خدا را ديدار كن�� بهتر است از اين كه او را در حالى ديدار كند كه چهل روز خوراك مردم را احتكار كرده باشد . امّا برده فروش ؛ زيرا جبرئيل عليه السلامنزد من آمد و گفت : اى محمّد ! بدترين افراد امّت تو ، كسانى هستند كه انسان خريد و فروش مى كنند .

ر . ك : عنوان ٥٥ «بازرگانى» ، عنوان ٩٧ «پيشه» .