٥٤٠١.امام على عليه السلام : امّـا خـداوند بندگان خـود را به انواع سختيها مى آزمايد و با سختكوشيهاى گوناگون آنان را به عبادت و بندگى مى گيرد و به انواع ناملايمات و ناخوشاينديها امتحانشان مى كند ، تا تكبّر را از دلهايشان بيرون بَرد و افتادگى و خاكسارى را در جانهايشان بنشاند و نيز تا اين آزمايشها را درهاى گشوده اى به سوى فضل (و احسان) خويش قرار دهد .

٥٤٠٢.امام على عليه السلام : خداوند ، ايمان را براى پاك كردن از (آلودگيهاى) شرك واجب فرمود و نماز را براى دور كردن از كِبر .

٥٤٠٣.امام حسن عليه السلام : سـزاوار نـيـست كـسى كـه بـزرگى خـدا را مى شناسد، خود بزرگ بين باشد ؛ زيرا بلند مرتبگى كسانى كه عظمت خدا را مى دانند ، در اين است كه افتادگى كنند و عزّت كسانى كه جلال و شكوه خدا را مى شناسند ، در اين است كه اظهار ذلّت كنند .

١٥٥٨ پيامد تكبّر

٥٤٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه استكبار ورزد ، خداوند او را پست گرداند .

٥٤٠٥.امام على عليه السلام : حـرص و تكبّر و حسادت ، انگيزه هاى فرو رفتن در گناهانند .

٥٤٠٦.امام على عليه السلام : شخص متكبّر ، از دوست بى بهره است .

٥٤٠٧.امام على عليه السلام : كسى كه تكبّر داشتِه باشد ، عالِم نمى شود .

٥٤٠٨.امام على عليه السلام : هر كه بر مردم بزرگى فروشد ، خوار شود .

٥٤٠٩.امام صادق عليه السلام : متكبّر ، هرگز نبايد انتظار تعريف و تمجيد (ديگران از خود را) داشته باشد .

٥٤١٠.امام كاظم عليه السلام : هـمانا زراعت ، در زمـين مى رويـد و روى تخت سنگ نمى رويد. حكمت نيز چنين است : در دل شخص فروتن مى رويد و در دل متكبّر گردنفراز نمى رويد ؛ زيرا كه خداوند فروتنى را ابزار خرد و دانايى قرار داده و تكبّر را از ابزار نادانى . مگر نمى دانى كه هر كس سرش را به سقف سايد ، سرش مى شكافد و هر كه سر پايين گيرد در زيرسقف سايه و پناه مى گيرد . بدين سان نيز هر كه براى خدا فروتنى نكند ، خداوند او را پست گرداند و هر كه براى خدا فروتنى كند ، خداوند او را بالا برد .

١٥٥٩ جايگاه متكبّران

«پس، از درهاى دوزخ وارد شويد و در آن هميشه بمانيد و حقّا كه چه بد است جايگاه متكبّران» .

٥٤١١.امام صادق عليه السلام : در دوزخ درّه اى است براى متكبّران به نام «سَقَر» . اين درّه از شدّت گرماى خود به خداوند عز و جل شكايت كرد و خواهش نمود كه به وى اجازه دهد ، تا نفسى بكشد . پس نفس كشيد و (از گرماى نفس خود) دوزخ را سوزاند .

٣٤٠

كتاب و نوشته

١٥٦٠ كتاب و نوشته

«نون. سوگند به قلم و آنچه مى نويسند» .

٥٤١٢.امام على عليه السلام : كتابها، بوستانهاى دانشمندانند.

٥٤١٣.امام على عليه السلام : چه خوب سخنگويى است ، كتاب .

٥٤١٤.امام على عليه السلام : كسى كه بـا كـتابها خود را آرامش دهد ، هـيچ آرامشى را از دست ندهد .

١٥٦١ نويسندگى و شخصيت نويسنده

٥٤١٥.امام على عليه السلام : فرستاده تو ، ترجمان خرد توست ونوشته ات ، رساترين سخنگوى تو .

٥٤١٦.امام على عليه السلام : نوشته (و نامه) انسان ، نشانِ خِرد او و دليل فضل اوست .

٥٤١٧.امام على عليه السلام : خردهاى دانشمندان ، در نوك قلم هاى آنهاست .

١٥٦٢ تشويق به نوشتن دانش

٥٤١٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : علم را ، با نوشتن در بند كشيد .

٥٤١٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دانـش را ، پـيش از درگـذشت دانشمندان ، بنويسيد ؛ زيرا با مرگ دانشمندان ، دانش (آنان) نيز مى رود .

٥٤٢٠.امام صادق عليه السلام : بنويسيد ؛ زيرا تا ننويسيد ، حفظ نمى كنيد .

٥٤٢١.امام صادق عليه السلام : دل ، به نوشتن آرام مى گيرد.

١٥٦٣ ثواب تأليف و نوشتن

٥٤٢٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه مؤمن بميرد و يك برگه كه روى آن علمى نوشته شده باشد از خود برجاى گذارد ، روز قيامت آن برگه پرده ميان او و آتش مى شود و خداوند تبارك و تعالى به ازاى هر حرفى كه روى آن نوشته شده ، شهرى هفت برابر پهناورتر از دنيا به او مى دهد .

٥٤٢٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس دانشى يا حديثى از من بنويسد تا آن دانش و حديث باقى است ، برايش اجر نوشته شود .

١٥٦٤ آداب نوشتن

٥٤٢٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بسم اللّه الرحمن الرحيم ، سر آغاز هر نوشته اى است .

٥٤٢٥.امام صادق عليه السلام : بسم اللّه الرحمن الرحيم را فرو مگذار اگر چه قبل از (نوشتن) يك شعر باشد .

١٥٦٥ نامه نگارى

٥٤٢٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پـاسـخ دادن بـه نامه ، همانند پاسخ دادن به سلام ، حق (و وظيفه) است .

٥٤٢٧.امام صادق عليه السلام : ارتباط ميان برادران در حَضَر ، ديد و بازديد است و در سفر ، نامه نگارى .

٥٤٢٨.امام صادق عليه السلام : جواب دادن به نامه، همچون جواب دادن به سلام ، واجب است.