٦٤٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در وصـف مؤمنـ : حـركات و رفـتارهايش ملايم و مهربان است و ديدارش شيرين ... از هر چيز عاليترين آن را مى جويد و از خويها پر ارج ترين را ... به كسى كه دشمنى دارد ستم نمى كند و به خاطر كسى كه دوستش دارد مرتكب گناه نمى شود ، كم خرج است و بسيار كمك و يارى مى رساند ... كارش را به خوبى انجام مى دهد به طورى كه گويى آن را مى بيند ، چشمانش فروهشته است ، دست بخشنده دارد و دست رد به سينه سائل نمى زند ... سخنش را مى سنجد و زبان در كام مى كشد ... باطل را از دوستش نيز نمى پذيرد و حقّ را حتّى از دشمنش انكار نمى كند ، دانش نمى آموزد مگر براى دانستن و دانايى فرا نمى گيرد مگر براى عمل كردن ... اگر با دنيا خواهان رفتار كند زيركترين آنهاست و هرگاه با آخرت جويان سلوك كند پارساترين آنهاست .

٦٥٠.امام على عليه السلام : مـؤمـن شـاديش در چهره اش مى باشد و اندوهش در دلش ، سينه اش از هر چيز فراختر (پر حوصله و دريا دل) است و نفسش از هر چيز زبونتر ؛ بلندپايگى را ناخوش دارد و شهرت را دشمن ؛ اندوهش دراز است و همتش بلند ؛ بسيار خموش است و اوقاتش به بيكارى نمى گذرد ؛ شكور است و شكيبا ؛ غرق در انديشه خويش است و در پايبندى به دوستى خود (با ديگران) حريص است . نرمخو و مهربان است ، اراده اش سخت تر از سنگ خاراست و با اين حال از يك بنده خوارتر و افتاده تر است .

٦٥١.امام على عليه السلام : مؤمن در هنگام خوشى و آسايش سپاسگزار است و در هنگام گرفتارى و بلا شكيبا و در زمان ناز و نعمت ترسان .

٦٥٢.امام على عليه السلام : مؤمن ، ساده دل (بى شيله پيله) و بزرگوار است ، امين نفس خويش و همواره ترسان و اندوهگين است .

٦٥٣.امام على عليه السلام : مؤمن كسى است كه دل خود را از چيزپست پاك كرده باشد .

٦٥٤.امام على عليه السلام : مؤمن كسى است كه دين خود را با دنياى خود حفظ كند و تبهكار كسى است كه دنياى خود را با دينش نگه دارد .

٦٥٥.امام سجّاد عليه السلام : مؤمن سكوت مى كند تا سالم ماند و سخن مى گويد تا سود برد .

٦٥٦.امام صادق عليه السلام : مؤمن ياورى خوب و كم خرج و زحمت است ؛ زندگيش را خوب اداره مى كند ؛ از يك سوراخ دوبار گزيده نمى شود .

٦٥٧.امام صادق عليه السلام : مؤمن در دين قدرتمند است ، در نرمى دورانديش ، ايمانش با يقين همراه است ، در فهميدن (دين) آزمند و در پيمودن راه راست با نشاط ... و با وجود كار و گرفتارى نمازش را ترك نمى گويد .

٦٥٨.امام صادق عليه السلام : مؤمن كسى است كه درآمدش حلال و پاك باشد و اخلاقش نيكو و باطنش سالم و درست؛ زيادى مالش را انفاق كند و از زياده گويى بپرهيزد .

٦٥٩.امام رضا عليه السلام : مؤمن تا سه خصلت در او نباشد، مؤمن نيست : روشى از پروردگارش ، روشى از پيامبرش صلى الله عليه و آله و روشى از ولىّ خدا عليه السلام . امّا روش پرودگار ، نهفتن راز ؛ و روش پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، ملايمت با مردم ؛ و روش ولّى خدا ، شكيبايى در تنگنا و سختى .

ر . ك : اسلام ، باب ٩٥٨ .

١٩٠ صلابت مؤمن

٦٦٠.امام باقر عليه السلام : مؤمن از كوه سخت تر است . از كوه كم مى شود امّا از دين مؤمن چيزى كاسته نمى گردد .

٦٦١.امام صادق عليه السلام : مؤمن از پاره آهن محكمتر است ؛ پاره آهن هر گاه در آتش نهاده شود تغيير مى كند امّا اگر مؤمن بارها كشته شود در دلش تغييرى پديد نمى آيد .

١٩١ كرنش همه چيز براى مؤمن

٦٦٢.امام صادق عليه السلام : مؤمن كسى است كه هر چيزى از او بيمناك باشد . زيرا او در دين خدا قدرتمند و عزيز است ، از هيچ چيز نمى ترسد و اين نشانه هر مؤمنى است .

٦٦٣.امام صادق عليه السلام : همه چيز ، حتّى حشرات و خزندگان و درندگان زمين و پرندگان آسمان ، در برابر مؤمن تسليمند .

ر . ك : ترس ، باب ٦٥٨ .

١٩٢ مؤمنان اندكند

٦٦٤.امام على عليه السلام : خداوند زمين خود را از وجود كسى كه به نيازهاى مردم آگاه است و از كسى كه در راه نجات و رستگارى دانش فرا مى گيرد خالى نگذاشته است . و البته شمار اينان بسيار اندك است . خداوند اين را در ميان امتهاى پيامبران (گذشته) روشن ساخته و آنها را نمونه اى براى آيندگان قرار داده است . مثلاً درباره قوم نوح مى فرمايد : «و جز اندكى با او ايمان نياوردند» .

٦٦٥.امام صادق عليه السلام : زن مؤمن از مرد مؤمن كمياب تر است و مرد مؤمن از كبريت احمر . كدام يك از شما كبريت احمر را ديده است ؟ !.

١٩٣ نشانه هاى مؤمن

٦٦٦.امام سجّاد عليه السلام : مـؤمـن پنج نـشانه دارد : پاكدامنى در خلوت و تنهايى ، صدقه دادن در تنگدستى ، شكيبايى در برابر مصيبت ، بردبارى در هنگام خشم و راستگويى با وجود بيم و ترس .

٦٦٧.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به اين پرسش كه : مؤمن بودن مؤمن به چه چـ : به تسليم در برابر خدا و خشنود بودن به هر آنچه از غم و شادى كه به او مى رسد .

ر . ك : عنوان «شيعه» ، باب ١٠٧٠ .

١٩٤ بهترين مؤمنان

٦٦٨.امام على عليه السلام : بهترين مؤمنان آن كس است كه از جان و خانواده و دارايى خود (در راه خدا) بيشتر مايه بگذارد .

٦٦٩.امام على عليه السلام : از مؤمنان آن كــس ايمانش برتر است كه داد و ستد و خشم و خشنوديش براى خدا باشد .

ر . ك : فضيلت ، باب ١٤٧١ ؛ تقوا ، باب ١٨٥٦ .

١٩٥ فضيلت كسى كه ناديده به پيامبر ايمان آورد

٦٧٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ايمان كسى كه مرا ديده شگفت آور نيست بلكه شگفتى فراوان از مردمى است كه اوراقى نوشته شده ديدند و به آن ، از ابتدا تا انتهايش ، ايمان آوردند .

٦٧١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كى برادران خود را ديدار مى كنم ؟ عرض كردند : مگر ما برادران شما نيستيم ؟ فرمود : شما اصحاب منيد ؛ برادران من كسانى هستند كه ناديده به من ايمان آوردند . من مشتاق آنانم .