٦٣٦٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : من (فقط) براى دعوت و رساندن (پيام خدا) برانگيخته شده ام و كار هدايت، هيچ در اختيار من نيست و ابليس نيز براى آراستن (گناهان در نظر مردم)آفريده شد و در كار گمراه كردن هيچ اختيارى ندارد.

٦٣٦٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند جلّ جلاله فرمود: اى بندگان من ، همه شما گمراهيد ، مگر كسى كه من هدايتش كنم و همه شما نيازمنديد ، مگر كسى كه من توانگرش سازم و همه شما گنهكاريد ، مگر كسى كه من او را از گناه نگهدارم .

١٧٨٣ كسانى كه خداوند آنان را هدايت مى كند

«هيچ مصيبتى جز به اذن خدا نرسد و كسى كه به خدا ايمان آورد، دلش را به راه آورد و خدا (ست كه) به هر چيزى داناست» .

«و كسانى كه به خاطر ما كوشيده اند، به يقين آنان را به راه هاى خود هدايت مى كنيم و به راستى كه خدا با نيكوكاران است» .

«بى ترديد خدا مردم ستمكار را راهنمايى نمى كند» .

«بى ترديد، خدا گروه كافران را هدايت نمى كند» .

٦٣٦٧.امام باقر عليه السلام : خداوند تبارك و تعالى بردبار و داناست . در حقيقت بر كسى خشم مى گيرد كه خشنودى خدا را نپذيرد و از كسى دريغ مى كند كه عطاى خدا را نپذيرد و كسى را گمراه مى سازد كه هدايت خدا را نپذيرد .

٣٩٣

هديّه

١٧٨٤ نقش هديّه در ايجاد دوستى

٦٣٦٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به يكديگر هديّه دهيد ، تا دل هايتان نسبت به هم با محبّت شود . به يكديگر هديّه دهيد ؛ زيرا هديّه كينه ها را مى برد .

٦٣٦٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هديّه دادن محبّت مى آورد و برادرى را نگه مى دارد و كينه و دشمنى را مى برد . براى يكديگر هديّه ببريد تا دوستدار هم شويد .

٦٣٧٠.امام على عليه السلام : اگـر بـه برادر مسلمان خود هديّه اى دهم كه به كارش آيد ، خوشتر است نزد من از اين كه همانند آن هديّه صدقه دهم .

١٧٨٥ حرام بودن هديه كارگزاران حكومتى

٦٣٧١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هدايايى كه به كارگزاران داده مى شود ، تماما حرام است .

٦٣٧٢.ابو حميد ساعدى : پـيامـبر صلى الله عليه و آله مـردى از بـنى اسـد به نـام ابن اُتبيّه [١] را مأمور جمع آورى زكات كرد . چون اموال زكات را آورد ، عرض كرد : اين براى شماست و اين هم به خود من هديّه شده است . رسول خدا صلى الله عليه و آلهبر منبر ايستاد ... و پس از حمد و ثناى خداوند ، فرمود : چه شده است كه كارگزار را مى فرستيم و وقتى مى آيد مى گويد : اين از آنِ توست و اين از آنِ من . چرا در خانه پدر و مادرش نمى نشيند تا ببيند آيا باز هم براى او هديّه مى آورند يا نه ؟ سوگند به آن كه جان من در دست اوست (آن كارگزار) هيچ چيز برنمى دارد مگر اين كه روز قيامت آن را بر دوش خود همواره مى كشد ، اگر چه شتر يا گاو يا گوسفندى باشد كه صدا مى دهند .

١٧٨٦ نهى از پذيرفتن هديه مشرك

٦٣٧٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ما هديه هيچ مشركى را نمى پذيريم .

٦٣٧٤.امام على عليه السلام : رسول خدا صلى الله عليه و آله از پذيرفتن عطاى مشركان نهى فرمود ؛ منظورش هداياى مشركان حربى بود .

١٧٨٧ تشويق به پذيرفتن هديّه

٦٣٧٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اگر پاچه گوسفندى هم به من هديّه دهند ، آن را مى پذيرم .

٦٣٧٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از احـترام انـسان به برادرش اين است كه پيشكش او را بپذيرد و از همان چيزى كه نزد خود دارد به او پيشكشى دهد و براى پيشكش دادن چيزى به او ، خود را به تكلّف و زحمت نيندازد .

٦٣٧٧.كنز العمّال : زن مـستمندى هـديّه اى براى عايشه آورد ، امّا عايشه از روى ترحّم و دلسوزى آن را قبول نكرد . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به او فرمود : چرا آن را قبول نكردى و در مقابل به او هديّه ندادى كه فكر نكند او را تحقير كرده اى ؟ اى عايشه ، فروتن باش ؛ زيرا خداوند فروتنان را دوست مى دارد و از افراد متكبّر نفرت دارد .

ر . ك : بزرگوارى ، باب ١٥٨٣ .

١٧٨٨ پس گرفتن بخشش

٦٣٧٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه بخشش خود را پس بگيرد ، مانند كسى است كه استفراغش را بخورد .

٦٣٧٩.امام صادق عليه السلام ـ درباره مردى كه صدقه اى مى آورد تا به گدا بدهد ،ـ : بايد آن را به نيازمند ديگرى بدهد و به مالش برنگرداند .

٣٩٤

كهنسالى

١٧٨٩ پيرى

٦٣٨٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : در كـنار آدمـى زاده ٩٩ عـامـل مـرگ صـف كشيده اند . هرگاه به او اصابت نكنند به پيرى مى رسد .

٦٣٨١.امام على عليه السلام : حاصل زندگىِ دراز ، بيمارى و پيرى است .

١٧٩٠ آنچه هنگام پيرى در انسان جوان مى شود

٦٣٨٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آدمى زاد پير مى شود و دو چيز در او جوان مى گردد: آزمندى و آرزو .

[١] در الترغيب والترهيب، ج ١، ص ٥٦٤، ح ٩، از اين شخص به نام: ابن اللُتْبِيّه نام برده شده كه منسوب به تيره اى است به نام بنى لُتْب .