منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٧٧
٥ ـ قرائت قرآن و دعا هنگام خواب :
٦٣٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هركس وقتى به بستر خـود مى رود سـوره «قل هو اللّه احد» را بخواند ، خداوند گناهان پنجاه سال او را بيامرزد .
٦٣٠٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هركس موقع خواب سوره «ألهاكم التكاثر» را بخواند از عذاب قبر محفوظ ماند .
٦٣٠٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرگاه فردى از شما به بسترش رفت ... (اين ذكر را) بگويد : «اللهم إن امسكت نفسى فى منامى فاغفر لها ، و ان ارسلتها فاحفظها بما تحفظ به عبادك الصالحين» (يعنى) خداوندا ! اگر جان مرا در خواب مى گيرى ، آن را ببخشاى و اگر به بدنم باز مى گردانى آن را محفوظ بدار آن گونه اى كه بندگان صالح خود را محفوظ مى دارى .
٦ ـ خوابيدن به پشت يا به دست راست :
٦٣٠٧.امام على عليه السلام : خوابيدن چهار صورت دارد : پيامبران عليهم السلام به پشت دراز مى كشند و مى خوابند ، امّا چشمانشان بيدار و منتظر وحى خداوند عز و جل است . مؤمن به دست راست و رو به قبله مى خوابد . شاهان و شاهزادگان به دست چپ مى خوابند ، تا غذايى را كه مى خورند به هضم رسانند و ابليس و برادران او و هر ديوانه و آفت زده اى ، روى شكم مى خوابد .
٧ ـ دعا در وقت بيدار شدن :
٦٣٠٨.حذيفه : پيامبر صلى الله عليه و آله هرگاه به بستر خـود مى رفت ، مى گفت : «باسمك اللهم أموت و أحيا» (بار خدايا به نام تو مى ميرم و زنده مى شوم) و هرگاه بيدار مى شد ، مى گفت : «الحمد للّه الذى احيانا بعد ما أماتنا و اليه النشور» سپاس خدايى را كه پس از آن كه ما را ميراند ، زنده ساخت و برانگيختن (همه) به سوى اوست .
٣٨٩
نيّت
١٧٦٦ نيّت
٦٣٠٩.امام على عليه السلام : نيّت ، شالوده كار است .
٦٣١٠.امام سجّاد عليه السلام : عمل ، جز به نيّت نيست .
٦٣١١.امام صادق عليه السلام : هيچ بدنى ، در انجام آنچه نيّتِ بر آن قوى باشد ، ناتوان نيست .
٦٣١٢.امام صادق عليه السلام : دوزخيان در حقيقت بـدان سـبب در آتش جاويدان مى شوند كه نيّت آنها در دنيا اين بوده كه اگر در آن جاويدان باشند براى هميشه خدا را نافرمانى كنند و بهشتيان در حقيقت بدان سبب در بهشت جاويدان مى مانند كه نيّت آنها در دنيا اين بوده كه اگر در آن باقى بمانند براى ابد خدا را اطاعت كنند . پس جاودانگى هر دو گروه به سبب نيّت هاست . حضرت سپس آيه «قل كلّ يعمل على شاكلته» [١] را تلاوت كرد و فرمود : يعنى بر پايه نيّت خود .
٦٣١٣.امام صادق عليه السلام : خداوند در روز قـيامت مردم را مـطابـق نيّت هايشان محشور مى كند .
١٧٦٧ نقش نيّت در عمل
٦٣١٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى مـردم ، جـز ايـن نيست كـه اعـمـال بـه نيّت هاست و در حقيقت براى هر كس آن چيزى است كه نيّت مى كند . پس هركه هجرتش براى خدا و رسول او باشد ، به سوى خدا و رسول او هجرت كرده است و هركه هجرتش براى رسيدن به چيزى از دنيا يا ازدواج كردن با زنى باشد ، هجرتش به سوى همان چيزى است كه به نيّت آن هجرت كرده است .
٦٣١٥.أمالي الطوسي : هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله على عليه السلام را به فرماندهى سپاهى ، روانه جنگى كرد ، مردى به برادر خود گفت : با ما در سپاه على به جنگ بيا ، شايد غلامى يا چهارپايى يا چيزى كه به دردمان بخورد به دست بياوريم . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : جز اين نيست كه اعمال به نيّت هاست و براى هركس همان چيزى است كه نيّتش را دارد . پس هركه براى تحصيل آنچه نزد خداست بجنگد ، بى گمان اجرش با خداست و هركس براى رسيدن به متاع دنيا يا به نيّت زانو بند شترى بجنگد او را (نصيب و پاداشى) جز همانچه برايش جنگيده است ، نباشد .
١٧٦٨ پاداش نيّت خوب
٦٣١٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ما در مدينه افرادى را باقى گذاشتيم كه هيچ واديى را نپيموديم و بر هيچ تپّه اى بالا نرفتيم و در هيچ سراشيبى قدم نگذاشتيم ، مگر اين كه آنان نيز با ما بودند . عرض كردند : چگونه با ما هستند ، در حالى كه حضور پيدا نكردند ؟ فرمود : نيّت هايشان .
٦٣١٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى ابـوذر ، قـصد كـار نيـك كن هر چـند انجامش ندهى ، تا از غافلان نوشته نشوى .
٦٣١٨.امام على عليه السلام : نيّت خوب ، خود يك نوع عمل است .
٦٣١٩.امام على عليه السلام ـ به مردى كه آرزو مى كرد برادرش نيز حاضر مى بود تـ : آيا دل برادرت با ماست؟ عرض كرد: آرى. حضرت فرمود : پس ، او با ما بوده است . هر آينه در اين سپاه ما افرادى حضور داشته اند كه هنوز در پشت پدران و زهدان مادرانند . به زودى روزگار آنان را به جهان هستى آورد و با وجود آنها (جبهه) ايمان نيرو گيرد .
٦٣٢٠.امام على عليه السلام : عـطاى خداوند بـه هركس ، به انـدازه نيّـت (او) است .
٦٣٢١.امام باقر عليه السلام : هرگاه خداوند متعال در كسى حُسن نيّتى ببيند ، او را در پناه خود نگه دارد .
١٧٦٩ نيّت مؤمن بهتر از عمل اوست
٦٣٢٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : نيّت مؤمن، بهتر از عمل اوست و نيّت كافر، بدتر از عمل اوست و هر عمل كننده اى مطابق نيّت خود عمل مى كند .
٦٣٢٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : نيّت مؤمن ، رساننده تر از عمل اوست و همين طور فاجر (كافر) .
٦٣٢٤.امام باقر عليه السلام : نيّت مؤمن برتر از عمل اوست؛ چـون ، گـاه نيّت كارهاى خير مى كند ، امّا موفّق به انجام آنها نمى شود و نيّت كافر بدتر از عمل اوست ؛ زيرا كافر نيّت بد در سر مى پروراند و به انجام بدى هايى اميد مى بندد ، ولى امكان به كار بستن آنها را نمى يابد .
[١] اِسراء، آيه ٨٤ .