«هر جاندارى، چشنده (طعم) مرگ است. و همانا روز رستاخيز پاداش هايتان به طور كامل به شما داده مى شود. پس هر كه را از آتش به دور دارند و در بهشت در آورند، قطعا كامياب شده است و زندگى دنيا جز كالاى پست پرفريبى نيست» .

٥٨٤٢.امام على عليه السلام : هيچ ايمانِ توأم با يقينى نديدم كه براى اين انسان به شكّ شبيه تر باشد ؛ او هر روز مردگان را به سوى گورستان تشييع مى كند و به گور مى سپارد ولى با اين حال باز به دنياى فريبنده روى مى آورد و از شهوت و گناهان دست نمى كشد . اگر اين بينوا فرزند آدم را نه گناهى بود كه مرتكب شود و نه حساب و كتابى در كارش بود ، به جز همين مرگ كه اجتماع او را پراكنده و جمعش را متفرّق و فرزندانش را يتيم مى كند ، بى گمان سزاوار بود كه از اين دنياى پر رنج و خستگى حذر كند .

٥٨٤٣.امام على عليه السلام ـ از سفارشهايش به امام حسن عليه السلامـ : بدان اى فرزندم، كه تو در حقيقت براى آخرت آفريده شده اى نه براى دنيا ، براى رفتن نه براى ماندن ، براى مردن نه براى زيستن . تو در منزلگاهى كوچ كردنى و در سرايى ناپايدار و عاريتى و در راه آخرت هستى . تو فرارى (و تعقيب شده) مرگ هستى ؛ مرگى كه نه گريزانش را از چنگ آن رهايى است و نه جوينده اش از دست او به در رود ، بلكه ناگزير به او مى رسد . پس ، بترس از اين كه مرگ تو را به هنگامى در رسد كه در حال گناهى باشى كه خودت را به توبه از آن وعده مى داده اى و او نگذارد توبه كنى و آن گاه است كه خود را به هلاكت در افكنده اى .

٥٨٤٤.امام على عليه السلام : شما فراريان (و تعقيب شدگان) مرگ هستيد . اگر برايش بايستيد ، شما را مى گيرد و اگر هم از آن بگريزيد ، به شما مى رسد . او از سايه شما به شما پيوسته تر است . مرگ به پيشانيهاى شما گره خورده است .

٥٨٤٥.امام صادق عليه السلام : خداوند عز و جل هيچ چيزى مانند مرگ نيافريـده است كه در عين آن كه يقينى است و هيچ شكّى در آن نيست ، چونان شكّى است كه در آن (كمترين) يقينى نباشد .

١٦٥٤ زمان كوچ نزديك است

٥٨٤٦.امام على عليه السلام : اگر تو به زندگى پشت كرده اى و مرگ به تو روى آور است، پس چه زود ديدار ميسّر است .

٥٨٤٧.امام على عليه السلام : زمان كوچ (از دنيا) نزديك است .

٥٨٤٨.امام على عليه السلام : هيچ غايبى نزديكتر از مرگ نيست .

١٦٥٥ تفسير مرگ

٥٨٤٩.امام سجّاد عليه السلام ـ در پاسخ به پرسش كــه : مرگ چيست؟ـ : (مرگ) براى مؤمن چون كندن جامه هايى چركينِ شپشى از تن است و از هم گسستن كُند و زنجيرهاى گرانبار و جايگزين كردن فاخرترين و خوشبوترين جامه ها و راهوارترين مركب ها و امن ترين منزل ها . و براى كافر به منزله كندن جامه هايى فاخر از تن و منتقل شدن از منزل هايى امن و جايگزين كردن آنها به كثيف ترين و خشن ترين جامه ها و وحشتناكترين منزل ها و بزرگترين عذاب است .

٥٨٥٠.امام كاظم عليه السلام ـ هـنگامى كـه نزد مردى رفت كه در سكرات مرگ فرو رفـ : مرگ صافى اى است كه مؤمنان را از گناهانشان صاف مى كند و آخرين دردى است كه به عنوان كفّاره آخرين گناهى كه در وجودشان مى باشد به آنها مى رسد و كافران را نيز از حسناتشان صاف مى سازد و آخرين خوشى يا آسايشى است كه به عنوان آخرين پاداش حسنه اى كه دارند ، به ايشان مى رسد ... .

٥٨٥١.امام جواد عليه السلام ـ نيز در پاسخ به سؤال از مرگـ : همان خوابى است كه هر شب به سراغ شما مى آيد ، جز اين كه مدّتش طولانى است و انسان از اين خواب بيدار نمى شود مگر در روز رستاخيز . كسى كه در خواب خود انواع شادى هاى بى شمار و انواع ترس و وحشت هاى بى مقدار مى بيند ، آن كه در خواب شاد است و آن كه در آن دچار ترس و هراس است چه حالى دارد ؟ اين است مرگ ؛ پس خود را براى آن آماده سازيد .

١٦٥٦ مرگ مؤمن

«همان كسانى كه فرشتگان پاك جانشان را مى ستانند (و به آنان) مى گويند : درود بر شما باد، به (پاداش) آنچه عمل كرديد، به بهشت در آييد» .

٥٨٥٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مرگ دسته گل خوشبوى مؤمن است .

٥٨٥٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مرگ، ارمغانِ مؤمن است .

٥٨٥٤.امام صادق عليه السلام : ـ درباره آيه «بر ايشان بشارت است در زندگى دنيـ : در هنگام مردن ، محمّد و على ٨ او را به بهشت بشارت مى دهند .

٥٨٥٥.امام رضا عليه السلام ـ هنگام عيادت از مردى از اصحاب خودـ : حالت چگونه است ؟ عرض كرد : بعد از (رفتن) شما ، مرگ را ديدم ! ـ منظورش درد و رنجى بود كه از شدّت بيماريش مى كشيد ـ حضرت فرمود : آن را چگونه ديدى ؟ عرض كرد : سخت و دردناك . فرمود : تو مرگ را نديده اى ، بلكه هشداردهنده مرگ و چيزى را ديده اى كه پاره اى از احوال آن را به تو مى شناساند ... .

١٦٥٧ ياد مرگ

٥٨٥٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ويران كننده خوشى ها را فراوان ياد كنيد . عرض شد : اى رسول خدا ، ويران كننده خوشى ها چيست ؟ فرمود : مرگ ؛ زيركترين مؤمنان كسى است كه مرگ را بيشتر ياد كند و براى آن آماده تر باشد .

٥٨٥٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مرگ را فراوان ياد كنيد ؛ زيرا هيچ بنده اى آن را بسيار ياد نكرد ، مگر اين كه خداوند دلش را زنده گردانيد و مردن را بر او آسان ساخت .

٥٨٥٨.امام على عليه السلام ـ به فرزند بزرگوارش امام حسن عليه السلامـ : فرزندم ، بسيار به ياد مرگ باش و به ياد آنچه در آن افتى و پس از مرگ به سوى آن كشانده شوى ، تا آن گاه كه بر تو درآيد ، با تمام توان در برابرش آماده و كمر خود را براى آن بسته باشى ، نه آن كه ناگهان بر تو در آيد و نَفَست را ببُرد .

٥٨٥٩.امام صادق عليه السلام : ياد مرگ ، خواهش هاى نفس را مى ميراند و رويشگاه هاى غفلت را ريشه كن مى كند و دل را با وعده هاى خدا نيرو مى بخشد و طبع را نازك مى سازد و پرچم هاى هوس را درهم مى شكند و آتش حرص را خاموش مى سازد و دنيا را در نظر كوچك مى كند .

٥٨٦٠.امام صادق عليه السلام : مرگ را فراوان ياد كنيد ؛ زيرا هيچ انسانى مرگ را بسيار ياد نكرد ، مگر اين كه به دنيا بى رغبت شد .

٥٨٦١.امام هادى عليه السلام : بـه يـادآور ، آن هـنگامى را كـه پـيـش روى خانواده ات در بستر مرگ افتاده اى و نه طبيب مى تواند مردنت را جلوگيرد و نه دوست به كارت مى آيد .