منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٨٧
١٥٧٠ دروغ كليد هر بدى است
٥٤٥٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دروغ به ناراستى و انحراف مى كشاند و ناراستى و انحراف ، به آتش رهنمون مى شود .
٥٤٥٥.امام باقر عليه السلام : خداوند عز و جل ، براى بدى قفلهايى قرار داده و كليدهاى آن قفلها را شراب قرار داده است و دروغ ، بدتر از شراب است .
٥٤٥٦.امام عسكرى عليه السلام : (همه) پليديها در يك خانه نهاده شده و كليد آن ، دروغ قرار داده شده است .
١٥٧١ دستور به ترك دروغ جدّى و شوخى
٥٤٥٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دروغ ، چه جدّى و چه شوخى آن ، درست نيست . همچنين درست نيست كه مرد به فرزند خود وعده اى بدهد و به آن عمل نكند . همانا راستگويى ، به نيكى رهنمون مى شود و نيكى به بهشت هدايت مى كند .
٥٤٥٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : واى بر كسى كه براى خنداندن مردم دروغ بگويد ، واى بر او ، واى بر او .
٥٤٥٩.امام على عليه السلام : هيچ بنده اى طعم ايمان را نچشد ، مگر آن گاه كه دروغ ، شوخى يا جدّى آن را ترك گويد .
٥٤٦٠.امام سجّاد عليه السلام به فرزندان خود مى فرمود : از دروغ كوچك و بزرگش ، جدّى و شوخيش بپرهيزيد ؛ زيرا انسان هر گاه در چيز كوچك دروغ بگويد ، به گفتن دروغ بزرگ نيز جرأت پيدا مى كند .
١٥٧٢ دروغ كوچك
٥٤٦١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : براى دروغگويى ، تو را همين بس كه هر چه مى شنوى بازگو كنى .
٥٤٦٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در پاسخ به اسماء بنت يزيد كه عرض كرد : اگر فردىـ : دروغ ، دروغ نوشته مى شود ، حتّى دروغ كوچك هم ، به عنوان دروغ كوچك نوشته مى شود .
٥٤٦٣.عبد اللّه بن عامر : روزى رسول خدا صلى الله عليه و آله در خانه ما نشسته بود . مادرم مرا صدا زد و گفت : بيا به تو (چيزى) بدهم . رسول خدا صلى الله عليه و آله به او فرمود : مى خواهى چه به او بدهى ؟ عرض كرد : مى خواهم خرمايى به او بدهم . رسول خدا صلى الله عليه و آله به مادرم فرمود : بدان ، كه اگر چيزى به او ندهى ، دروغ برايت نوشته مى شود .
١٥٧٣ نتيجه دروغ
«خداوند كسى را كه اسراف كار و دروغزن باشد، هدايت نمى كند» .
«درنتيجه، به سزاى آن كه با خدا خلف وعده كردند و از آن روى كه دروغ مى گفتند، در دلهايشان ـ تا روزى كه او را ديدار مى كنند ـ پيامدهاى نفاق را باقى گذارد» .
٥٤٦٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دروغ ، روسياهى مى آورد .
٥٤٦٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دروغ ، روزى را كم مى كند .
٥٤٦٦.امام على عليه السلام : نـتيجه دروغ ، خـوارى در دنـيا و عـذاب در آخرت است .
٥٤٦٧.امام على عليه السلام : دروغگويى زياد ، دين را تباه و گناه را بزرگ مى گرداند .
٥٤٦٨.امام على عليه السلام : دروغ ، به نفاق مى انجامد .
٥٤٦٩.امام على عليه السلام : كسى كه دروغ بگويد، مروّت خود را به تباهى كشانده است .
٥٤٧٠.امام على عليه السلام : كسى كه به دروغگويى شناخته شود ، اعتماد به او كم مى شود و كسى كه از دروغ اجتناب ورزد گفته هايش باور شود .
٥٤٧١.امام على عليه السلام : دروغگوبا دروغگويىِ خود سه چيز به دست مى آورد : خشم خدا را نسبت به خود ، نگاه تحقيرآميز مردم را نسبت به خود و دشمنى فرشتگان را نسبت به خود .
٥٤٧٢.امام على عليه السلام : اعتياد به دروغگويى ، فقر مى آورد .
٥٤٧٣.امام صادق عليه السلام : دروغ مگو ، كه شكوهت از بين مى رود .
٥٤٧٤.امام صادق عليه السلام : انـسـان دروغـى مـى گويد و به سبب آن ، از نماز شب محروم مى شود .
٥٤٧٥.امام صادق عليه السلام : از جمله كمكهاى خداوند بر ضد دروغگويان، فراموشى است [١] .
١٥٧٤ زشت ترين دروغ
«پس، كيست ستمكارتر از آن كس كه بر خدا دروغ بندد تا از روى نادانى، مردم را گمراه كند» .
«و روز قيامت كسانى را كه بر خدا دروغ بسته اند، روسياه مى بينى. آيا نه اين است كه جهنّم جايگاه متكبّران است؟»
٥٤٧٦.امام على عليه السلام : به زودى پس از من روزگارى بر شما مى آيد كه در آن زمان ، چيزى پوشيده تر از حقّ و آشكارتر از باطل و رايج تر از دروغ بستن به خدا و رسول او نيست .
٥٤٧٧.امام على عليه السلام : به خدا قسم اگر از آسمان فرو افتم يا پرنده مرا در ربايد ، خوشتر دارم از اين كه بر رسول خدا صلى الله عليه و آله دروغ بندم .
٥٤٧٨.امام صادق عليه السلام : يك دروغ ، روزه روزه دار را باطل مى كند . ابو بصير مى گويد : عرض كردم : كدام يك از ماست كه چنين چيزى (يك دروغ در روز) از او سر نزند ؟ حضرت فرمود : مقصود اين نبود كه تو فكر كردى ، بلكه مقصود دروغ بستن به خدا و رسول او و ائمه ، صلوات اللّه عليه و عليهم ، مى باشد .
٥٤٧٩.امام صادق عليه السلام : دروغ بستن به خدا و رسول او صلى الله عليه و آله ، از گناهان كبيره است .
١٥٧٥ موارد جايز بودن دروغ
٥٤٨٠.امام صادق عليه السلام : دروغ نكوهيده است ، مگر در دو جا : دور كردن شرّ ستمگران و آشتى دادن ميان مردمان .
٥٤٨١.امام صادق عليه السلام : سخن بر سه گونه است : راست و دروغ و آشتى دادن ميان مردم .
[١] جمله معروف «دروغگو حافظه ندارد» ناظر به همين معناست.