مناسب است به عنوانهايى كه در اين كتاب آمده رجوع شود : عنوان ٢ «اجاره» ، ٣٨ «ولخرجى» ، ٣٦ «بُخل» ، ٥٥ «بازرگانى»، ٩٦ «حرام»، ٩٧ «پيشه» ، ١١٠ «حقوق»، ١١١ «احتكار» ، ١١٤ «حلال» ، ١١٨ «نياز» ، ١٣٧ «خيانت» ، ١٤٢ «دنيا»، ١٤٧ «وام گرفتن» ، ١٥٥ «ربا» ، ١٦٢ «رشوه» ، ١٧٢ «زكات» ، ١٧٥ «زهد» ، ١٨٢ «پرسش (٢)» ، ١٨٩ «اسراف» ، ١٩٠ «دزدى» ، ١٩٥ «مسكن» ، ٢٠٩ «بازار» ، ٢٣٣ «صدقه» ، ٢٤٩ «غرامت و تاوان» ، ٢٥٤ «طمع» ، ٢٦٠ «ستمگرى»، ٢٦٧ «عدالت» ، ٢٧٣ «خوبى (١)» ، ٢٩٨ «خوشى» ، ٣٠١ «دغلكارى و ناراستى» ، ٣٠٨ «توانگرى» ، ٣٢٣ «فقر» ، ٣٣٠ «وام دادن» ، ٣٣٧ «قمار» ، ٣٣٨ «قناعت» ، ٣٤٤ «كسب» ، ٣٦٩ «دارايى» ، ٣٨٢ «انفاق» ، ٣٩٨ «ارث» .

١٥١٤ نتيجه ميانه روى در معيشت

٥٢٣٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ميانه روى در خرج كردن ، نصف معيشت است .

٥٢٣٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه ميانه روى كند ، خداوند توانگرش گرداند .

٥٢٣٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ خرجى در نزد خدا ، محبوبتر از خرجى نيست كه با ميانه روى همراه باشد .

٥٢٣٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ميانه روى و نيك روشى و شيوه درست و پسنديده ، جزيى از بيست و اندى جزو نبوّت است .

٥٢٣٨.امام على عليه السلام : ميانه روى ، زندگى را تأمين مى كند .

٥٢٣٩.امام على عليه السلام : ميانه روى، مال اندك را رشد مى دهد و اسراف ، مال زياد را نابود مى كند .

٥٢٤٠.امام على عليه السلام : هر كه ميانه روى پيشه كند ، هزينه زندگيش سبك شود .

٥٢٤١.امام على عليه السلام : اسراف مايه نابودى است و ميانه روى مايه توانگرى .

٥٢٤٢.امام كاظم عليه السلام : هيچ انسانى با ميانه روى ، نيازمند نشد .

٥٢٤٣.امام عسكرى عليه السلام : ميانه روى اندازه اى دارد، كه اگر از آن فراتر رود بخل است .

٣٣٢

قصاص

١٥١٥ قصاص

«و در قصاص كردن براى شما زندگى است، اى خردمندان، باشد كه پرهيزگار شويد» .

«اين ماه حرام در برابر آن ماه حرام است و (هتك) حرمتها، قصاص دارد. پس هر كس بر شما تعدّى كرد، همان گونه كه بر شما تعدّى كرده است، بر او تعدّى كنيد و از خدا پروا بداريد و بدانيد كه خدا با پرهيزگاران است» .

«و در تورات بر آنها مقرّر كرديم كه جان در مقابل جان و چشم در برابر چشم و بينى در برابر بينى و گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان مى باشد و زخمها (نيز به همان ترتيب) قصاص دارند. و هر كه از آن (قصاص) در گذرد، پس آن، كفّاره (گناهان) او خواهد بود. و كسانى كه به موجب آنچه خدا نازل كرده داورى نكرده اند، آنان خود ستمگرانند» .

٥٢٤٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هان ، اى مردم ! جز اين نيست كه من هم مانند شما بشرى هستم و شايد كه رفتن من از ميان شما نزديك باشد . پس ، اگر به آبرو يا مو يا پوست و يا مال كسى لطمه اى زده ام ، اينك اين آبروى محمّد و مو و پوست و مال او . برخيزد و قصاص كند ! . و هرگز كسى از شما نگويد : من از دشمنى و كينه محمّد مى ترسم . بدانيد كه اين دو خصلت از طبيعت من و از اخلاق من به دورند .

٥٢٤٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ مرد مسلمانى نيست كه به قسمتى از بدنش آسيبى وارد شود و از (قصاص) آن درگذرد ، مگر اين كه خداوند به سببِ آن يك درجه بالايش بَرد و يك گناه از او بزدايد .

٥٢٤٦.امام على عليه السلام : خداوند ايمان را واجــب فرمود ، براى پاك كردن از (لوث) شرك ... و قصاص را ، براى حفظ خونها .

٥٢٤٧.امام على عليه السلام : سنگ را از جايى كه به سوى تو آمده است ، به همان جا بر گردان ؛ زيرا بدى ، جز با بدى دفع نمى شود .

٥٢٤٨.امام سجّاد عليه السلام ـ درباره آيه «و براى شما در قصاص زندگى است» {ـ : چون اگر كسى تصميم بگيرد ديگرى را بكشد و بداند كه در اين صورت قصاص مى شود و بدين سبب از كشتن خوددارى ورزد ، هم موجب زنده ماندن كسى است كه مى خواسته است او را بكشدو هم موجب زنده ماندن اين جنايتكارى است كه قصد آدم كشى داشته است و هم مايه زنده ماندن ديگران ؛ زيرا وقتى بدانند كه قصاص واجب و لازم است از ترس قصاص جرأت آدم كشى به خود راه نمى دهند .

١٥١٦ گذشت كردن از قصاص

٥٢٤٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هركه از (قصاص) خونى گذشت كند ، او را پاداشى جز بهشت نباشد .

٥٢٥٠.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال از آيه «پس هر كه از آن (قصاـ : به قدر گذشتى كه كرده است از گناهانش پاك مى شود .

ر . ك : عنوان ٢٨٥ «بخشودن» .

٣٣٣

قضا و قدر

١٥١٧ قضا و قدر

«بگو: جز آنچه خدا براى ما مقرّر كرده است، هرگز چيزى به ما نمى رسد. او سرپرست ماست و مؤمنان بايد تنها بر خدا توكّل كنند» .

«ولى (چنين شد) تا خداوند كارى را كه انجام شدنى بود، به انجام رساند» .

«هر آينه ما هر چيزى را به اندازه آفريده ايم» .