«و شايسته نيست كه مؤمنان همگى (براى جهاد) كوچ كنند. پس چرا از هر فرقه اى از آنان دسته اى كوچ نمى كنند تا (دسته اى بمانند و) در دين آگاهى پيدا كنند و قوم خود را، وقتى به سوى آنان بازگشتند، بيم دهند، باشد كه آنان (از كيفر الهى) بترسند» .

٥١٠١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هـرگـاه خـداوند خوبى بنده اى را بخواهد ، او را در دين فقيه گرداند و راه درست و راستش را به او الهام فرمايد .

٥١٠٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : برترين عبادت فقه (و شناخت دين) است .

٥١٠٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همانا بــراى هر چيزى تكيه گاهى است و تكيه گاه اين دين ، فقه است.

٥١٠٤.امام على عليه السلام : قرآن را بياموزيد ، كه آن بهترين سخن است و در آن دانا و فقيه شويد ، كه آن بهار دلهاست .

٥١٠٥.امام كاظم عليه السلام : برترى فقيه بر عابد ، همچون برترى خورشيد است بر ستارگان و هر كه در دين خود دانا نشود ، خداوند هيچ عملى از او را نپسندد .

١٤٨٤ فقيه كيست؟

٥١٠٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در سفارش به ابوذرـ : آدمى فقيه كامل نشود ، مگر آن گاه كه مردم در نظرش مانند مشتى شتر باشند و به بود و نبود آنها اهميتى ندهد و همچنان كه اگر شترى در كنار او باشد فرقى به حالش ندارد ، وجود مردم نيز در او تغيير و تأثيرى ايجاد نكند . و با اين حال ، وقتى به خودش برگردد بيشترين تحقير و بى اعتنايى را نسبت به نفس خويش ، روا دارد .

٥١٠٧.امام على عليه السلام : آيا شما را از فقيهِ حقيقى آگاه نكنم ؟ كسى كه در معاصى خدا به مردم جواز ندهد و از رحمت خدا نوميدشان نكند و از مكر و عذاب خدا آسوده خاطرشان نسازد و از قرآن ، به چيز ديگر رو نكند .

٥١٠٨.ابان بن تغلب : مــردى از امام باقر عليه السلام مسأله اى پرسيد ، حضرت پاسخ او را داد . مرد گفت : فقها اين را نمى گويند . حضرت فرمود : واى برتو ! آيا هرگز فقيهى ديده اى ؟ فقيه حقيقى ، كسى است كه به دنيا بى اعتنا و به آخرت راغب باشد و به سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله ، چنگ در زند.

٥١٠٩.امام صادق عليه السلام : هيچ فردى از شما فقيه نباشد ، مگر آن گاه كه تعريضات كلام ما را بفهمد .

٥١١٠.امام رضا عليه السلام : از نشانه هاى فقاهت (و دين فهمى)، بردبارى و دانش و خاموشى است.

١٤٨٥ گران آمدن وجود فقيه بر ابليس

٥١١١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : وجود يك فقيه براى ابليس ، سخت تر از هزار عابد است .

٥١١٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ چيز براى ابليس كمرشكن تر از عالمى كه در ميان قبيله اى سر بردارد ، نيست .

٥١١٣.امام سجّاد يا امام باقر عليهماالسلام : وجود يك فقيهِ در دين، از وجود هزار عابد براى شيطان سخت تر است .

ر . ك : دانش و دانايى ، باب ١٣٢٩ .

١٤٨٦ درگذشت فقيه

٥١١٤.امام صادق عليه السلام : هرگاه مؤمن فقيه درگذرد ، رخنه اى در اسلام پديد آيد كه هيچ چيز آن را نبندد .

٥١١٥.امام صادق عليه السلام : براى شيطان ، مرگ هيچ مؤمنى خوشايندتر از مرگ يك فقيه نيست.

٣٢٥

انديشيدن

١٤٨٧ انديشيدن

«اينچنين خدا آياتش را براى شما روشن مى گرداند، باشد كه بينديشيد» .

ر . ك : بقره : آيات ٢٦٦، ٢٦٩ و آل عمران : آيات ١٣ ، ١٣٧، ١٩١ و انعام : آيات ١١، ٣٦، ٥٠ ، ١٥٢ و اعراف : آيات ٣، ١٧٦، ١٨٥، ٢٠١ و يونس: آيات ٢٤، ٧٣، ١٠١ و يوسف : آيات ١٠٩، ١١١ و رعد : آيه ٣ و حِجر : آيه ٧٥ و نحل : آيات ١١، ٣٦ و مؤمنون : آيه ٨٥ و فرقان : آيات ٥٠، ٧٣ و نمل : آيات ٦٢، ٦٩ و عنكبوت : آيات ٢٠، ٢٤ ، ٣٥، ٤٣ و روم : آيات ٨، ٩، ٢١ و مؤمن : آيات ١٣، ٥٨ ، ٨٢ و جاثيه : آيات ٣ ـ ٥، ١٣ و محمّد : آيه ١٠ و قمر : آيات ٤ ، ١٥ و حشر : آيه ٢ و حاقّه : آيه ١١ و مزّمّل : آيه ١٩ و انسان : آيه ٢٩.

٥١١٦.امام على عليه السلام : انديشيدن ، به نيكى و عمل به آن فرا مى خواند .

٥١١٧.امام على عليه السلام : هر كه بينديشد ، بينا شود .

٥١١٨.امام على عليه السلام : هر كه در آنچه آموخته است ، بسيار انديشه كند ، دانش خود را استوار گرداند و آنچه را نمى فهميده است ، بفهمد .

٥١١٩.امام على عليه السلام : هيچ دانشى چون انديشيدن ، نيست .

٥١٢٠.امام على عليه السلام : انديشه ، آينه اى صاف است .

٥١٢١.امام حسن عليه السلام : انديشيدن، مايه زنده دلىِ صاحب بصيرت است.

٥١٢٢.امام حسن عليه السلام : شما را به تقواى الهى و تداوم انديشه سفارش مى كنم ؛ زيرا كه انديشيدن پدر و مادر همه خوبيهاست .

٥١٢٣.امام صادق عليه السلام : انديشه ، آينه خوبيها و پوشاننده بديهاست .