منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٥
٣١٨
فرصت
١٤٦١ فرصت را غنيمت شمار
٤٩٨٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس كه درى از خير به رويش گشوده شود ، بايد آن را غنيمت شمرد ؛ زيرا كه نمى داند آن در ، كى به رويش بسته مى شود .
٤٩٨٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از كف دادن فرصتها، اندوهها آورد .
٤٩٨٤.امام على عليه السلام : فـرصت چـون ابـر مى گذرد . پس فرصتهاى خوب را غنيمت شمريد .
٤٩٨٥.امام على عليه السلام : فرصت ، زودگذر اســت و ديرياب .
٤٩٨٦.امام على عليه السلام : فرصت ، غنيمت است .
٤٩٨٧.امام على عليه السلام : از دست دادن فرصت، مايه اندوه است .
٤٩٨٨.امام على عليه السلام : كارها ، در گرو زمانهاى خود هستند .
٤٩٨٩.امام على عليه السلام : شتافتن (در كارى) پيش از آن كه فرصت دست دهد و درنگ و كندى پس از دست دادن فرصت ، نشانه نادانى است .
٤٩٩٠.امام صادق عليه السلام : به هر كس فرصتى دست دهد و او به انتظار دست دادن فرصت كامل (و رسيدن به مطلوب به نحو كامل) آن را تأخير اندازد ، روزگار همان فرصت را نيز از او بربايد ؛ زيرا كارِ روزگاران ، بردن است و روشِ زمان ، از دست رفتن .
ر . ك : عمر ، باب ١٣٥٥ .
٣١٩
فرايض
١٤٦٢ تشويق به انجام فرايض
٤٩٩١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به فرايض خدا عمل كن ، تا از پرهيزگارترين مردم باشى .
٤٩٩٢.امام على عليه السلام : فرايض ! فرايض ! آنها را به خدا ادا كنيد ، تا شما را به بهشت رسانند .
٤٩٩٣.امام على عليه السلام : آنـچه را خداوند بـر شمـا فرض كرده است ، وجهه همّت خويش قرار دهيد و براى اداى حقّ او كه از شما خواسته است ، از او توفيق و كمك طلبيد .
٤٩٩٤.امام على عليه السلام : نفْسِ خود را با لطايف الحيل به عبادت وادار و با آن مدارا كن و به آن زور مگو و به هنگام آرامش و نشاطش به عبادت پرداز ، مگر در آن چيزهايى كه بر تو فرض و واجب شده است ، كه در اين موارد بايد آنها را به جاى آورى و به موقع ادا كنى .
٤٩٩٥.امام على عليه السلام : عبادتى چون انجام فرايض ، نيست .
٤٩٩٦.امام على عليه السلام : اگر با پرداختن به فضيلتِ مستحبات ، از به جا آوردن فرايض با زمانى ، هرگز آن فضيلتى كه به دست مى آورى با (گناه) آن فريضه اى كه ضايعش مى كنى برابرى نمى كند .
٤٩٩٧.امام حسن عليه السلام : خداوند عز و جل چون از روى كرم و رحمت خود فرايض را بر شما واجب ساخت ، نه بدان سبب بود كه به شما نياز داشت ، بلكه از سر مهر و رحمت آن خداى يگانه به شما بود ، تا ناپاك را از پاك جدا سازد و آنچه را در سينه هاى شماست ، بيازمايد و آنچه را در دلهاى شماست ، ناب و خالص گرداند .
٤٩٩٨.امام سجّاد عليه السلام : هركس به آنچه خداوند بر او فرض كرده است عمل كند ، او از بهترين مردمان است .
٤٩٩٩.امام صادق عليه السلام : خداوند تبارك و تعالى فرموده است : بنده ام به چيزى محبوبتر از آنچه بر او فرض كرده ام ، خود را محبوب من نكرده است .
١٤٦٣ آنچه كه خداوند سبحان بر مردم فرض كرده است
٥٠٠٠.امام على عليه السلام : خداوند متعال بـر پـيـشوايان عدل [حـقّ] ، واجب كرده است ، كه خود را با مردم تهيدست برابر سازند ، تا فقر فقير او را برنياشوبد .
٥٠٠١.امام على عليه السلام : خداوند سبحان خوراك تهيدستان را در اموال توانگران واجب فرموده است . بنابراين ، هيچ فقيرى گرسنه نماند مگر بدان سبب كه توانگر از حقّ او بهره مند شد .
٥٠٠٢.امام على عليه السلام : خداوند ايمان را فرض كرد ، براى پاك كردن از شرك و نماز را براى دور كردن از كبر و نخوت و زكات را تا سبب روزى (نيازمندان) باشد .
٥٠٠٣.امام على عليه السلام : خداوند بر همه اندامهاى تو فرايضى نهاد كه روز قيامت به وسيله آنها با تو احتجاج كند .
١٤٦٤ مجمع فرايض
٥٠٠٤.امام على عليه السلام : حدود و مرزهاى فرايضى كه خداوند بر خلق خود مقرّر فرموده پنج فريضه است ، كه از بزرگترين فرايضند : نماز و زكات و حجّ و روزه و ولايت كه نگهبان چهار فريضه ديگر است .
٣٢٠
فراغت
١٤٦٥ فراغت
«پس، چون فراغت يافتى، به طاعت در كوش. و با اشتياق به سوى پروردگارت روى آور» .
٥٠٠٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : روز قيامت سخت ترين حسابرسى را كسى دارد كه كارهايش را ديگران (از پيشكار و نوكر و خدمتكار) انجام دهند و خودش بيكار بگردد . گو اين كه كار كردن مايه رنج و زحمت است ، امّا بيكارى موجب فساد و تباهى است .