منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٢٧
٣٠١
دغلكارى و ناراستى
١٤٠٩ نكوهشِ دغلكارى
٤٧٨٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه به برادر مسلمان خود دغلكارى روا دارد ، خداوند بركت را از روزى او بگيرد و زندگيش را بر وى تباه گرداند و او را به خودش واگذارد .
٤٧٨٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هركس كالاى معيوبى را بفروشد ، بدون آن كه عيبش را به خريدار گفته باشد ، همواره در خشم خدا باشد و فرشتگان پيوسته نفرينش كنند .
٤٧٨٦.كنز العمّال : (رسول خدا صلى الله عليه و آله) بر تلّى از گندم گذشت . دستش را داخل آن فرو برد و انگشتانش به رطوبتى خورد . فرمود : اين چيست ، اى فروشنده ؟ عرض كرد : اى پيامبر خدا ، باران به آن خورده است . حضرت فرمود : چرا آن قسمت را رو قرار ندادى تا مردم ببينند ؟ هر كه با ما دغلكارى كند از ما نيست .
٤٧٨٧.امام على عليه السلام ـ در سفارش به يكى از كارگزاران خويشـ : همانا بزرگترين خيانت ، خيانت امّت (يا خيانت به امّت) است و زشت ترين دغلكارى ، دغلكارى پيشوايان (يا نسبت به پيشوايان) است .
٤٧٨٨.امام على عليه السلام : هر كه در دين مردم با آنها دغلكارى كند ، او دشمن خدا و پيامبر اوست .
٤٧٨٩.امام صادق عليه السلام : از ما نيست كسى كه با ما دغلكارى كند .
٤٧٩٠.الكافي : امام كاظم عليه السلام چون بر هشام بن حكم كه در سايه (تاريكى) مشغول فروختن پارچه شاپورى بود ، گذشت ، فرمود : اى هشام ! فروختن كالا در سايه ، دغلكارى است ، و دغلكارى (در معامله) روا نيست .
٣٠٢
غصب
١٤١٠ غصب
٤٧٩١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه مال مسلمانى را به ناحقّ غصب كند ، خداوند پيوسته ازاو رويگردان باشد و از هر كار نيكى كه مى كند در خشم باشد و آنها را درشمار حسناتش ثبت نكند ، تا آن گاه كه توبه كند و مالى را كه گرفته است به صاحبش برگرداند .
٤٧٩٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس زمين كسى را به ناحقّ غصب كند ، خداوند متعال را ديدار كند در حالى كه بر او خشمگين است .
٤٧٩٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر هيچ مسلمانى روا نيست كه مال برادرش را به ناحقّ بگيرد ؛ زيرا خداوند عز و جل مال مسلمان را بر مسلمان حرام كرده است .
٤٧٩٤.امام على عليه السلام : وجود سنگ غصبى در خانه ، ضامن ويرانى آن خانه است [١] .
٤٧٩٥.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال از حكم كسى كه زمينى را به ناحقّـ : ساختمانش ويران مى گردد و زمين به صاحبش برگردانده مى شود . براى عرق ستمگر و حقّ كش حقى وجود ندارد .
٤٧٩٦.امام مهدى عليه السلام : بر هيچ كس روا نيست كه بدون اجازه ديگرى در مال او تصرّف كند .
٣٠٣
خشم
١٤١١ خشم كليد همه بديهاست
٤٧٩٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خشم ، اخگرى از شيطان است .
٤٧٩٨.امام على عليه السلام : خشم و تندى ، نوعى از ديوانگى است ؛ زيرا صاحب آن پشيمان مى شود و اگر پشيمان نشود ، ديوانگيش قطعى است .
٤٧٩٩.امام صادق عليه السلام : خشم ، كليد هر بدى است .
٤٨٠٠.امام صادق عليه السلام : خشم ، نابود كننده دل شخص حكيم است .
١٤١٢ تشويق به تسلّط بر خشم
٤٨٠١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آيا شما را از زورمندترين فردتان خبر ندهم ؟ كسى كه در هنگام خشم ، خويشتندار است .
٤٨٠٢.امام باقر عليه السلام : هيچ قدرتى مانند جلوگيرى از خشم نيست .
٤٨٠٣.امام صادق عليه السلام : كسى كه مالك خشم خود نباشد ، مالك خرد خود نيست .
١٤١٣ ترغيب به فرو خوردن خشم
«وفروخورندگان خشم و گذشت كنندگان از مردم» .
«و چون به خشم آيند، مى بخشند» .
٤٨٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هـمانا دوزخ را درى اسـت كـه از آن وارد نشود ، مگر كسى كه از طريق معصيت خداوند متعال خشم خود را فرو بنشاند .
٤٨٠٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه جلو خشم خود را بگيرد ، خداوند جلو عذاب خود را از او بگيرد .
٤٨٠٦.امام باقر عليه السلام : كـسى كـه خشمى را فرو خورد در حالى كـه مى تواند آن را اعمال كند ، خداوند در روز قيامت دلش را از ايمنى و ايمان آكنده سازد .
٤٨٠٧.امام صادق عليه السلام : چه نيكو جرعه اى است ، خشم ، براى كسى كه بر آن شكيبايى ورزد .
[١] سيّد رضى رحمه الله دمى گويد : اين سخن از پيامبر صلى الله عليه و آله نيز روايت شده است. و تعجّبى نيست كه دو گفتار شبيه هم باشند؛ زيرا هر دو از يك چشمه آب مى خورند و از يك دلو خالى مى شوند.