منتخب ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٦٥
١٢٣٥ خودشناسى
٤٠٦٤.امام على عليه السلام: خودشناسى سودمندترين شناختهاست .
٤٠٦٥.امام على عليه السلام : كسى كه موفق به خودشناسى شود به بزرگترين پيروزى دست يافته است .
٤٠٦٦.امام على عليه السلام : كسى كه خود را نمى شناسد ، چگونه ديگرى را بشناسد ؟ !.
٤٠٦٧.امام على عليه السلام : هركه نفس خود را شناخت ، به جهاد با آن برخاست و هر كه آن را نشناخت ، به حال خود رهايش ساخت .
٤٠٦٨.امام على عليه السلام : هر كه خدا را شناخت، تنها شد . هر كه خود را شناخت ، مجرَّد شد . هر كه دنيا را شناخت ، از آن دل بر كند . هركه مردم را شناخت ، تنهايى گزيد .
٤٠٦٩.امام على عليه السلام : خودشناس ترين مردم ، خدا ترس ترين آنهاست.
٤٠٧٠.امام على عليه السلام : هر كه خود را شناخت ، پروردگارش را شناخت.
٤٠٧١.امام على عليه السلام : كسى كه به شرافت نفس خود پى برده باشد ، سزاوار است كه آن را از پستى دنيا منزّه دارد .
٤٠٧٢.امام على عليه السلام : سزاوار است كسى كه خود را شناخته است ، پايبند قناعت و عفّت باشد .
٤٠٧٣.امام على عليه السلام : كسى كه خود را شناخته است ، سزد كه اندوه و حذر از او جدا نشود .
٤٠٧٤.امام سجّاد عليه السلام ـ در دعاـ : ما را از كسانى قرار ده كه خود را شناختند و به قرارگاه خويش يقين يافتند و از اين رو عمرشان در راه طاعت تو مى گذشت.
٤٠٧٥.امام باقر عليه السلام ـ در سفارش خود به جابر جعفىـ : هيچ شناختى چون شناخت تو از نفست نيست .
٢٧٢
شناخت (٢) «خدا شناسى»
١٢٣٦ ارزش شناخت خدا
٤٠٧٦.امام على عليه السلام : هركه خدا را شناخت ، معرفتش كامل گشت .
٤٠٧٧.امام على عليه السلام : شناخت خداى سبحان ، بالاترين شناختهاست .
٤٠٧٨.امام على عليه السلام : دوست ندارم كه در كودكى مى مردم و به بهشت مى رفتم و بزرگ نمى شدم ، تا پروردگارم عز و جل ، را بشناسم .
٤٠٧٩.امام على عليه السلام : ثمره دانش، شناخت خداست.
٤٠٨٠.امام على عليه السلام: هركه علم و معرفت به خدا در دلش جاى گيرد، بى نيازى از خلق خدا در آن مأوى گزيند .
٤٠٨١.امام صادق عليه السلام : اگر مردم مى دانستند كه شناخت خداوند عز و جل چه ارزشى دارد ، به زرق و برق زندگى دنيا و نعمتهاى آن كه خداوند دشمنان را از آنها بهره مند ساخته است ، چشم نمى دوختند و دنياى آنان در نظرشان كمتر از خاك زير پايشان بود و از معرفت خدا متنعّم مى شدند و چونان كسى از آن لذّت مى بردند كه همواره در باغهاى بهشت با اوليا و دوستان خدا باشد . شناخت خدا مونس هر تنهايى است و يار هر بى كسى و روشنايى هر تاريكى و نيروى هر ناتوانى و شفاى هر بيمارى .
١٢٣٧ ثمرات شناخت
٤٠٨٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه خدا را شناخت و به عظمتش پى بُرد ، دهان خويش را از گفتار فروبست و شكمش را از خوراك نگه داشت و با روزه دارى و شب زنده دارى ، خود را رنجور كرد .
٤٠٨٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اگر خدا را چنان كه بايد مى شناختيد ، بر روى درياها راه مى رفتيد و با دعايتان كوهها از جا كنده مى شدند .
٤٠٨٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه خدا شناس تر باشد ، خدا ترس تر است .
٤٠٨٥.امام على عليه السلام : انـدكـى شناخت ، مـوجـب بى رغبتى به دنيا مى شود .
٤٠٨٦.امام على عليه السلام : كسى كه عظمت خداى را شناخت ، نسزد كه خويشتن را بزرگ بشمارد ؛ زيرا بلند مرتبگىِ كسانى كه عظمت خدا را مى دانند ، به اين است كه در برابر او فروتن باشند .
٤٠٨٧.امام على عليه السلام : نهايت شناخت ، خشيت است .
٤٠٨٨.امام على عليه السلام : خداشناس ترينِ مردم ، پرخواهش ترين آنها از اوست .
٤٠٨٩.امام باقر عليه السلام : سزاوارترين خلق خدا به گردن نهادن در برابر قضاى الهى ، كسى است كه خداوند عز و جل را شناخت .
٤٠٩٠.امام صادق عليه السلام : هر كه خدا را شناخت ، از او ترسيد و هر كه از خدا ترسيد ، دل از دنـيا بريد .
٤٠٩١.امام صادق عليه السلام : داناترين مـردم بـه خدا ، خرسندترين آنها به قضا و حكم خداوند عز و جل است .
ر . ك : يقين ، باب ١٨٩٩ ؛ دانش و دانايى ، باب ١٣٤٣ .
١٢٣٨ صفت عارف
٤٠٩٢.امام على عليه السلام : عارف ، چهره اش شاد و خندان است و دلش ترسان و اندوهگين .
٤٠٩٣.امام على عليه السلام : شوق ، يار يكرنگ عارفان است .
٤٠٩٤.امام على عليه السلام : خوف، پيراهن عارفان است .
٤٠٩٥.امام على عليه السلام : گريستن از ترس دور ماندن از خدا ، عبادت عارفان است .
٤٠٩٦.امام صادق عليه السلام : به خداوند اعتماد كن ، تا عارف باشى .
١٢٣٩ كمترين مرتبه شناخت (خدا)
٤٠٩٧.امام كاظم عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال از كمترين مرتبه شناختـ : اقرار كردن به اين كه خدايى جز او نيست و مانند و همتا ندارد وقديم و ازلى است ، و اين كه (وجودش) ثابت و پابرجاست ، هستى دارد و نيستى به او راه نمى يابد و چيزى مانند او نيست .