٢٧٤٠.مسيح عليه السلام : نبايد به آنچه (زنى) كه تعلق به تو ندارد خيره شوى ؛ چه ، تا زمانى كه چشم خود را نگه دارى هرگز مرتكب زنا نشوى . اگر توانى كه (حتّى) به جامه زن نامحرم هم نگاه نكنى ، چنين كن .

٢٧٤١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر هر عضوى از اعـضاى انـسـان بـهـره اى از زنا نوشته شده كه لاجرم به آن مى رسد ؛ مثلاً زناى چشم نگاه كردن است و زناى پا ، رفتن (به سوى گناه) و زناى گوش ، شنيدن (صداهاى حرام) .

ر . ك : نگاه كردن ، باب ١٧٢٠ .

١٧٥

زهد

٨٥٥ ارزش زهد

٢٧٤٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند را با هيچ عبادتى همانند دل بركندن از دنيا نپرستيدند .

٢٧٤٣.امام على عليه السلام : زهد خوى پرهيزگاران است و خصلتِ هميشه توبه كنندگان .

٢٧٤٤.امام على عليه السلام : از خويهايى كه بيشترين كمك را به دين مى كند، بى رغبتى به دنياست .

٢٧٤٥.امام باقر عليه السلام : از جمله سخنان نجوا آميز خداوند متعال با موسى عليه السلام اين بود : ... آراستگان ، بمانند بى رغبتى به آنچه كه در دنيا مى توان از آن بى نياز بود ، آراسته نشدند .

٢٧٤٦.امام صادق عليه السلام : همه خير در اتاقى نهاده شده و كليد آن بى رغبتى به دنيا قرار داده شده است .

٨٥٦ حقيقت زهد

«تا بر آنچه از دستتان رفته اندوهگين نشويد و به آنچه به شما داده است شادمانى نكنيد . و خدا هيچ خودپسند فخر فروشى را دوست ندارد» .

٢٧٤٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بى رغبتى به دنيا (همان) كوتاه كردن آرزو و به جاى آوردن شكر هر نعمت و پرهيز از محرّمات الهى است .

٢٧٤٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : زهد ، حرام كردن حلال (بر خود) نيست ، بلكه اين است كه انسان اطمينانش به آنچه در دست خداست بيشتر باشد ، از آنچه در دست خود اوست .

٢٧٤٩.امام على عليه السلام : زهد فراهم آمده از دو جمله است . خداوند متعال فرموده : «تا بر آنچه از دستتان رفته ...» . بنابراين ، كسى كه براى از دست رفته ، افسوس نخورد و براى آنچه به دستش مى رسد شاد نشود ، هر دو جانب زهد (زهد كامل) را به كف آورده است .

٢٧٥٠.امام صادق عليه السلام : زهد ، كليد درِ آخرت است و برائت از آتش . زهد ، آن است كه هر چه تو را از خدا باز دارد ، رها كنى ، بى آن كه بر از دست دادن آن افسوس خورى و نه بر اثر فرو گذاشتن آن دچار غرور و خودپسندى شوى و نه چشمداشت گشايشى از آن داشته باشى و نه خواهان ستايشى در قبال اين كار و نه طالب عوض و جبران آن باشى . بلكه از دست دادن آن را مايه آسايش و بودن آن را آفتى (براى خود) دانى و همواره از آفت گريزان باشى و به آسايش چنگ زنى .

٨٥٧ صفات زاهد

٢٧٥١.امام على عليه السلام : زاهدِ به دنيا كسى است كه حرام بر شكيبايى اش چيره نشود و حلال ، او را از گزاردن شكرش باز ندارد .

٢٧٥٢.امام على عليه السلام : زهّاد و پشت كنندگان به دنيا گرچه (به ظاهر) خندانند امّا دلهايشان گريان است و هر چند (به ظاهر) شادند ، ولى سخت اندوهناكند ؛ هرچند به آنچه روزيشان شده ، خرّم وشادمانند ، امّا از خود بسيار در خشمند.

٢٧٥٣.امام صادق عليه السلام ـ در پـاسخ بـه اين كه دنيا گريز كيست ؟ـ : كسى كه از ترس حسابرسى ، حلال دنيا را ترك گويد و از بيم كيفر ، حرام آن را رها كند .

٢٧٥٤.امام رضا عليه السلام ـ در پاسخ به پرسش از ويژگى زاهدـ : كسى كه به كمتر از قوت خود بسنده مى كند ، براى روز مرگش آماده است و از زنده ماندن خود دلتنگ است (شوق آخرت و لقاء اللّه را دارد) .

٨٥٨ عوامل زهد

٢٧٥٥.امام على عليه السلام : سزاوارترين مردم به زهد ورزى ، كسى است كه عيب و نقص دنيا را بشناسد .

٢٧٥٦.امام على عليه السلام : چگونه به دنيا پشت كند، كسى كه ارزش آخرت را نمى داند ؟.

٢٧٥٧.امام باقر عليه السلام : زياد به ياد مرگ باش ؛ زيرا هيچ انسانى از مرگ بسيار ياد نكرد ، مگر آن كه به دنيا بى اعتنا شد .

٢٧٥٨.امام كاظم عليه السلام ، بر سرِ گورى حاضر شد و فرم چيزى كه آخرش اين است ، سزاوار است كه از همان آغاز به آن دل بسته نشود و چيزى كه آغازش اين است ، به جاست كه از فرجام آن ترسيده شود .

٢٧٥٩.امام عسكرى عليه السلام : اگر اهل دنيا عقل خود را به كار مى بستند ، دنيا ويران مى شد .

ر . ك : مرگ ، باب ١٦٥٧ .

٨٥٩ ثمرات زهد

٢٧٦٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بـى رغبتى بـه دنيا تـن و جـان را آسايـش مى بخشد و رغبت به آن تن و جان را به رنج مى افكند .

٢٧٦١.امام على عليه السلام : هر كه دل از دنيا بركنَد و از خوارى آن بيتابى نكند و براى رسيدن به ارجمندى آن به رقابت برنخيزد ، خداوند او را هدايت كند، بى هدايت مخلوقى و علمش آموزد، بى آن كه از كسى تعليم گيرد و حكمت را در سينه اش استوار دارد و آن را بر زبانش جارى سازد .

٢٧٦٢.امام على عليه السلام : به دنيا زاهد و بى رغب باش ، تا رحمت بر تو فرود آيد .

٢٧٦٣.امام على عليه السلام : دل بركندن از دنيا بزرگترين آسايش است .

٢٧٦٤.امام سجّاد عليه السلام : هر كه دل از دنيا بركند ، مصيبتهاى آن بر او آسان شود و از آنها ناراحت نشود .