١٣٥.تنبيه الخواطر : به عيسى بن مريم عليه السلام عرض شد : چه كسى تو را ادب آموخت ؟ فرمود : هيچ كس ادبم نياموخت ، بلكه زشتى نادانى را ديدم و از آن دورى گزيدم .

١٣٦.امام على عليه السلام : ادب نيكو سبب تزكيه اخلاق است .

١٣٧.امام على عليه السلام : هر كه دلداده ادب باشد بديهايش كاستى گيرد .

١٣٨.امام على عليه السلام : بـا دانشمندان همنشينى كـن تا بر دانشت افزوده ، ادبت نيكو و جانت پاكيزه گردد .

١٣٩.امام على عليه السلام : ادب ، سبب تيز هوشى مى شود .

١٤٠.امام على عليه السلام : چــون دانـش آدمى فزونى گيرد ادبش افزون شود و ترسش از خدا دو چندان گردد .

ر . ك : تجربه ، باب ٣٢٦ .

٤٧ تفسير ادب

١٤١.امام على عليه السلام : براى تربيت كردن خود همين بس كه از آنچه در ديگران نمى پسندى دورى كنى .

١٤٢.امام على عليه السلام : در ادب بنده همين بس كه در نعمتها و نيازهايش كسى جز پروردگار خود را شريك نسازد .

١٤٣.امام صادق عليه السلام : پدرم با سه چيز مرا تربيت كرد ... به من فرمود : پسرم ! هر كه با دوست بد همنشينى كند سالم نمى ماند و هر كه گفتار خود را مهار نكند پشيمان مى گردد و هر كه به جاهاى بد در آيد آماج تهمت و بدگمانى شود .

٤٨ بهترين ادب

١٤٤.امام على عليه السلام : بـهـترين ادب آن اسـت كـه انسان در حدّ و مرز خود بماند و از اندازه خويش تجاوز نكند .

١٤٥.امام على عليه السلام : بهترين ادب آن است كه تو را از نارواها باز دارد .

١٤٦.امام على عليه السلام : خويشتندارى به هنگام خواهش و ترس از بهترين ادبهاست .

٤٩ تشويق به ادب كردن فرزند

١٤٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فرزندان خود را گرامى بداريد و آنان را خوب تربيت كنيد ، (كه به اين ترتيب) آمرزيده مى شويد .

١٤٨.امام على عليه السلام به امام حسن عليه السلام : دل نوجوان همچون زمين خالى است كه هر چه در آن افكنده شود مى پذيرد از اين رو ، من پيش از آن كه دلت سخت و ذهنت مشغول شود به تربيت تو پرداختم .

١٤٩.امام صادق عليه السلام : چون آيه «اى كسانى كــه ايمان آورده ايد ! خود و خانواده خود را از آتش نگه داريد» نازل شد ، مردم گفتند : يا رسول اللّه ! چگونه خود و خانواده مان را حفظ كنيم ؟ فرمود : عمل خير انجام دهيد و آن را به خانواده خود نيز يادآورى كنيد و بر پايه فرمانبردارى از خدا پرورششان دهيد .

١٥٠.امام رضا عليه السلام : به كودك دستور بـده كـه بـا دست خودش صدقه بدهد گر چه به اندازه تكّه نانى يا يك مشت از چيزى باشد؛ زيرا هر چيزى كه در راه خدا داده شود اگر با نيّت پاك صورت گيرد ، هر چند كم باشد ، بسيار زياد است .

ر . ك : پدر و فرزند ، باب ١٨٧٧ ؛ عنوان ٢٣٥ «خردسالى» .

٥٠ چگونگى تربيت

١٥١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فرزندان خود را در هفت سالگى نماز بياموزيد و چون ده ساله شدند آنها را بر ترك نماز تنبيه كنيد و بسترهايشان را از هم جدا سازيد .

١٥٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فرزند ، هفت سال آقاست ، هفت سال بنده و هفت سال وزير . اگر تا بيست و يك سالگى خوى و خصلتهايش را پسنديدى (كه خوب) و گرنه به حال خود رهايش كن ؛ زيرا تو در پيشگاه خداوند متعال معذورى .

١٥٣.امام صادق عليه السلام : كودك را بايد از سن پانزده تا شانزده سالگى براى روزه گرفتن تربيت كرد .

ر . ك : پدر و فرزند ، باب ١٨٧٨ .

٥١ نكاتى كه در تربيت بايد رعايت شود

١٥٤.بحار الأنوار : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از تأديب كردن در هنگام خشم نهى فرموده است .

١٥٥.امام على عليه السلام : با پاداش دادن به نيكوكار ، بدكار را از بدكردارى بازدار .

١٥٦.امام على عليه السلام : اصلاح كردن نيكان با گرامى داشتن آنهاست و اصلاح كردن بدكاران با تأديب آنان .

١٥٧.امام على عليه السلام : برادرت را با نيكى كردن به او سرزنش كن و بديش ر�� با بخشش به او پاسخ ده .

١٥٨.امام على عليه السلام : بدكار را (يا كسى را كه به تو بدى كرده است) با كردار نيكت درست گردان و با گفتار نيكو و زيبايت به خير و خوبى راهنمايى كن .