١٦٥٣.امام على عليه السلام : آگاه باشيد ! حقّ ، مركبهايى رام هستند كه صاحبانشان بر آنها نشستند و زمام آنها را به دست گرفتند . پس ، اين مركبها سواران خودرا به آرامى و ملايمت بردند تا به سايه اى گسترده رسيدند .

١٦٥٤.امام على عليه السلام : هركه به جز حقّ جوياى عزّت شود بـه ذلّـت در افتد وهركه با حقّ عناد ورزد خوار گردد .

١٦٥٥.امام صادق عليه السلام : هيچ باطلى نيست كه در برابر حقّ بايستد مگر آن كه حقّ بر باطل چيره شود و اين سخن خداوند است : «بلكه حقّ را بر سر باطل مى زنيم تا آن را درهم كوبد ...» .

١٦٥٦.امام صادق عليه السلام : عزّت و ارجمندى آن است كه چون با حقّ رو به رو شدى در برابر آن فروتنى كنى .

٥٤٦ سنگينى حق

«هر آينه ما حقّ را براى شما آورديم ولى بيشترتان از حقّ كراهت داريد» .

١٦٥٧.امام على عليه السلام : همانا حقّ سنگين است ، امّا گوارا و باطل سبك و آسان است ، اما كشنده .

١٦٥٨.امام باقر عليه السلام : چــون هنگام رحلت پدرم على بن الحسين عليه السلام فرا رسيد مرا در آغوش گرفت و فرمود : فرزندم ! من به تو همان سفارشى را مى كنم كه پدرم در هنگام فرا رسيدن رحلتش به من كرد و فرمود كه پدر او نيز به وى همان سفارش را كرده است: فرزندم! حقّ را تحمّل كن هرچند تلخ باشد .

٥٤٧ لزوم حقّ گويى هر چند به زيان خود

١٦٥٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بـا تقواترين مـردم كـسى است كـه حـقّ را بگويد ، چه به سودش باشد چه به زيانش .

١٦٦٠.امام على عليه السلام : بر نوشته دسـتـه شمشيرى از شـمشيرهاى حضرت رسول چنين آمده بود : حقّ را بگو هر چند عليه خودت .

١٦٦١.امام على عليه السلام : برترين مردم نزد خدا كسى است كه عمل به حقّ را از عمل به باطل بيشتر دوست داشته باشد ، اگر چه براى او زيانمند و غمبار باشد و باطل برايش سودمند و فزاينده .

١٦٦٢.امام كاظم عليه السلام : حقّ را بگو اگر چه نابودى تـو در آن بـاشد ؛ زيرا كه نجات تو در آن است ... و باطل را فروگذار هر چند نجات تو در آن باشد ؛ زيرا كه (در واقع) نابودى تو در آن است .

٥٤٨ گفتن حقّ در حال خشنودى و خشم

١٦٦٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هان ! مبادا ترس از مردم مانع از آن شود كه كسى حقّ را بداند و نگويد . بدانيد كه برترين جهاد سخن حقّى است كه در برابر فرمانرواى ستمگر و منحرف گفته شود .

١٦٦٤.امام على عليه السلام ـ از سـفـارشـهاى آن حـضرت بـه فـرزندش حسين عليه اـ : فرزندم! تو را سفارش مى كنم به ترس از خدا در توانگرى و تهيدستى و گفتن حقّ در حال خشنودى و خشم.

٥٤٩ حقّ پذيرى

١٦٦٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : حقّ را از هركس كه برايت آورد كوچك باشد يا بزرگ بپذير هر چند دشمنت باشد و باطل را ـ كوچك يا بزرگ ـ هر كه گويد به خودش برگردان هرچند دوستت باشد .

٥٥٠ معيار شناخت حق

١٦٦٦.امام على عليه السلام : حقّ به شخصيتها شناخته نمى شود ؛ خود حق را بشناس تا پيروان آن را بشناسى .

ر . ك : خير ، باب ٦٧٤ .

٥٥١ حقّ دو جانبه است

١٦٦٧.امام على عليه السلام : دايره حقّ در توصيف و گفتار گسترده ترين چيزهاست ، امّا در عمل تنگترين دايره هاست . كسى را حقى نيست جز آن كه بر او نيز حقى است و بر او حقى نيست جز آن كه او را نيز (بر ديگرى) حقى است . اگر بنا بود كسى را حقى باشد امّا بر او حقّى نه ، آن كس فقط خداى سبحان بود .

١٦٦٨.امام على عليه السلام : رعايت و احترام حقّ كسى مانع از اجراى حقّ بر وى نشود .

١١٠

حقوق

٥٥٢ حقوق خداوند متعال

١٦٦٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : حقوق خداوند ، جلّ ثناؤه ، بزرگتر از آن است كه بندگان آنها را به جاى آورند ونعمتهاى خدا بيشتر از آن است كه بندگان شماره كنند ، امّا شما با حال توبه شب و روز خود را آغاز كنيد .

١٦٧٠.امام على عليه السلام : امّا خداى سبحان حقّ خود را بر بندگان ايـن قرار داد كه او را فرمان برند و در مقابل ، براى آنان اين حقّ را قائل شد كه ، از روى تفضل خويش ، چند برابر پاداششان دهد .

٥٥٣ مقدم داشتن حقوق مردم

١٦٧١.امام على عليه السلام : خداوند پاك حقوق مردم را بر حقوق خـود مقدم داشت ، پس هر كه حقوق بندگان خدارا رعايت كند اين كار به رعايت كردن حقوق خدا بينجامد .