١٥٧٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پيش از آن كه مـورد حسابرسى قرار گيريد ، خود به حساب نفستان برسيد و پيش از آن كه سنجيده شويد ، خود نفستان را در ترازوى سنجش بگذاريد وبراى آن حسابرسى بزرگ آماده شويد .

١٥٧٣.امام على عليه السلام : نفسهاى خود را با حسابرسى به بند كشيد و با مخالفت كردن با آن زمامش را در اختيار گيريد .

١٥٧٤.امام سجّاد عليه السلام : اى فرزند آدم ! تا زمانى كه خود واعظ خويش باشى و به محاسبه خويش پردازى پيوسته در خير و خوبى به سر خواهى برد .

١٥٧٥.امام كاظم عليه السلام : از ما نيست كسى كه هر روز به حساب خود رسيدگى نكند و ببيند كه اگر كار نيكى انجام داده است از خداوند توفيق انجام بيشتر آن را بخواهد و خدا را بر آن سپاس گويد و اگر كار بدى انجام داده است از خدا آمرزش بخواهد و توبه كند .

ر . ك : مراقبت ، باب ٨٣١ .

٥١٦ ثمره محاسبه نفس

١٥٧٦.امام على عليه السلام : هركه به محاسبه نفس خود پـردازد به عيبهايش آگاه شـود و بـه گناهانــش پى ببرد وگناهان را جبران كند و عيبها را برطرف سازد .

١٥٧٧.امام على عليه السلام : هـركه بـه حـساب نـفس خود برسد سود برد و هر كس از آن غافل ماند زيان كند و هركس بترسد ايمن ماند .

١٥٧٨.امام على عليه السلام : هركه نفس خود را حسابرسى كـند نـيكبخت شود .

٥١٧ نخستين چيزى كه از انسان درباره آن سؤال مى شود

١٥٧٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : نخستين چيزى كه بنده درباره آن پرسش مى شود محبّت ما خاندان است .

١٥٨٠.امام صادق عليه السلام : هنگامى كـه بـنده در برابر خداونـد ، جـلّ جلاله ، بايستد نـخستين پرسشى كه از او مى شود درباره نمازهاى واجب ، زكات واجب ، روزه واجب ، حجّ واجب و ولايت ما اهل بيت است . اگر با اعتراف به ولايت و دوستى ما از اين دنيا برود ، نماز و روزه و زكات و حجّش پذيرفته مى شود .

٥١٨ آنچه مورد باز خواست قرار نمى گيرد

١٥٨١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : روز قيامت از هر نعمتى باز خواست مى شود، مگر آنچه در راه خداوند متعال صرف شده باشد .

١٥٨٢.امام على عليه السلام : هر كس در هنگام خوردن طعام نام خدا را بگويد ، درباره نعمت آن خوراك هرگز مورد سؤال قرار نخواهد گرفت .

١٥٨٣.امام باقر عليه السلام : سه چيز است كه بنده درباره آنها باز خواست نمى شود : تكه پارچه اى كه به وسيله آن خود را مى پوشاند ، تكه نانى كه با آن سد جوع مى كند و خانه اى كه او را از گرما و سرما محفوظ مى دارد .

٥١٩ آنچه مورد باز خواست قرار مى گيرد

١٥٨٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : در روز قيامت بنده قدم از جاى خود بر ندارد تا آن گاه كه از چهار چيز باز خواست شود : از عمرش كه در چه راهى صرف كرده است ، از جوانيش كه در چه راهى به سر آورده است ، از مالش كه از كجا آورده و در كجا خرج كرده است و از دوستى ما خاندان .

١٥٨٥.امام صادق عليه السلام ـ دربـاره آيـه «در آن روز از نـعمت سـؤال مى شـ : اين امّت درباره نعمت وجود رسول خدا صلى الله عليه و آله و سپس اهل بيت عليهم السلام كه خداوند به آنان داده است ، بازخواست مى شوند .

ر . ك : قبر ، باب ١٤٩٢ .

٥٢٠ آنچه حسابرسى روز رستاخيز را آسان مى سازد

١٥٨٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به آنچه به تو داده شده قناعت كن ، تا كار حسابرسى برتو آسان شود .

١٥٨٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اخــلاقت را نيكو گردان خداوند حساب تو را سبك مى كند .

١٥٨٨.امام صادق عليه السلام : صله رحم حـسابرسى روز قيامت را آسـان مى كند . سپس اين آيه را تلاوت كرد : «آنان كه آنچه را خدا به پيوستن آن فرمان داده است پيوند مى دهند و از پروردگارشان مى ترسند و از سختى حسابرسى بيم دارند» .

٥٢١ گروههاى مردم در حسابرسى

١٥٨٩.امام على عليه السلام : در آن روز مـردم چـند گروهند : بـرخـى از آنان مختصرى حسابرسى مى شوند و شادمان نزد خانواده خود برمى گردند ، برخى بدون حسابرسى وارد بهشت مى شوند ؛ زيرا هيچ آلودگى دنيوى ندارند ؛ كسى در آن جا حسابرسى مى شود كه در اين جا به دنيا آلوده شده باشد ؛ بعضى هم درباره گودى پشت هسته خرما و پوست نازك بين خرما و هسته آن (درباره كمترين جزئيات اعمالشان) باز خواست و به عذاب آتش شعله ور گرفتار مى شوند .

٥٢٢ حسابرسى سخت و شديد

١٥٩٠.امام صادق عليه السلام ـ درباره آيه «و از سختى حسابرسى بيم دارند» {/ـ : بديها و خوبيهايشان به طور دقيق و همه جانبه حسابرسى مى شود .

٥٢٣ كسانى كه آسان حسابرسى مى شوند

«هر كس نامه اعمالش به دست راستش داده شود ، آسان حسابرسى خواهد شد» .

١٥٩١.امام باقر عليه السلام : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : هر كه حسابرسى شود عذاب شدنى است . كسى به آن حضرت عرض كرد : اى رسول خدا ! پس اين سخن خداوند عز و جل چه مى شود كه : «آسان حسابرسى خواهدشد» ؟ پيامبر فرمود : آن عرضه داشتن و ورق زدن است (نه حسابرسى) .